Σε ένα ευρύ φάσμα προκλήσεων που αντιμετωπίζει σήμερα η Ευρωπαϊκή Ένωση αναφέρθηκε η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, στην ετήσια ομιλία της για την Κατάσταση της Ένωσης.
Στο επίκεντρο βρέθηκαν η ευρωπαϊκή άμυνα και ασφάλεια, η στήριξη της Ουκρανίας, η οικονομική και ενεργειακή ανεξαρτησία, αλλά και η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ. Παράλληλα, η πρόεδρος της Κομισιόν έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην τεχνητή νοημοσύνη, την κλιματική αλλαγή, τη μετανάστευση και την προστασία των ευρωπαϊκών συνόρων.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη συνεργασία με τον Καναδά, ανακοινώνοντας ότι η ΕΕ «ανοίγει την πόρτα» για τη δημιουργία καθεστώτος συνδεδεμένου μέλους, ενώ παράλληλα προανήγγειλε μια νέα «Συμμαχία για το Μέλλον» σε τομείς όπως η άμυνα, η ενέργεια, οι κρίσιμες πρώτες ύλες και οι νέες τεχνολογίες.
Στο οικονομικό πεδίο, η φον ντερ Λάιεν έθεσε ως βασική προτεραιότητα την επανεκκίνηση της ευρωπαϊκής οικονομίας, με επιτάχυνση των επενδύσεων, ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς και περιορισμό της γραφειοκρατίας. Παράλληλα, αναφέρθηκε στην ανάγκη μείωσης της ενεργειακής εξάρτησης από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα και στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής παραγωγής καθαρής ενέργειας.
Στο επίκεντρο η τεχνητή νοημοσύνη
Η τεχνητή νοημοσύνη αποτέλεσε ένα από τα βασικά σημεία της ομιλίας. Η πρόεδρος της Κομισιόν υπογράμμισε ότι η Ευρώπη πρέπει να αξιοποιήσει τις δυνατότητες της AI, αλλά ταυτόχρονα να αντιμετωπίσει τους κινδύνους που δημιουργούν τα ολοένα ισχυρότερα μοντέλα, μεταξύ άλλων στον κυβερνοχώρο.
Παράλληλα, τάχθηκε υπέρ της ενίσχυσης των ευρωπαϊκών δυνατοτήτων στην τεχνητή νοημοσύνη, της αύξησης της υπολογιστικής ισχύος και της διοχέτευσης επενδύσεων σε ευρωπαϊκές τεχνολογικές επιχειρήσεις. Η Κομισιόν αναμένεται, μάλιστα, να παρουσιάσει τον Νοέμβριο πρωτοβουλίες σε πέντε τομείς: υγεία, μεταφορές, αγροδιατροφή, προηγμένη μεταποίηση και άμυνα-διάστημα.
Άμυνα και Ουκρανία
Στο μέτωπο της ασφάλειας, η φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε νέες πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση υβριδικών απειλών, προτείνοντας έναν μηχανισμό που θα λειτουργεί συμπληρωματικά προς το Άρθρο 4 του ΝΑΤΟ. Παράλληλα, τάχθηκε υπέρ της δημιουργίας ενός Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ασφάλειας.
Για την Ουκρανία, προανήγγειλε ενίσχυση της στήριξης ενόψει του χειμώνα, με ανθρωπιστική βοήθεια, ενίσχυση των ενεργειακών υποδομών και της αντιαεροπορικής άμυνας.
«Η ΕΕ παραμένει ο μεγαλύτερος υποστηρικτής των Παλαιστινίων»
Στη Γάζα και τη Δυτική Όχθη αναφέρθηκε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, εκφράζοντας την έντονη αντίδραση της Ευρώπης στην ανθρωπιστική κρίση και τη βία εποίκων. Παράλληλα, χαρακτήρισε απαράδεκτο και παράνομο το ισραηλινό σχέδιο εποικισμού E1.
Η πρόεδρος της Κομισιόν σημείωσε ότι, παρά τις προσπάθειες για κοινή ευρωπαϊκή στάση, τα κράτη-μέλη δεν κατάφεραν να συγκεντρώσουν τις απαιτούμενες πλειοψηφίες. «Όταν η Ευρώπη είναι διχασμένη, δεν μπορεί να αλλάξει την πορεία των γεγονότων», ανέφερε.
Τόνισε, πάντως, ότι η ΕΕ παραμένει ο μεγαλύτερος υποστηρικτής των Παλαιστινίων, έχοντας δεσμεύσει, μαζί με 65 αντιπροσωπείες μέσω των σχετικών πρωτοβουλιών, σχεδόν 1 δισ. ευρώ για την ανοικοδόμηση της Γάζας και τη στήριξη της Παλαιστινιακής Αρχής.
Κλείνοντας, επανέλαβε τη στήριξη της Ευρώπης τόσο στο δικαίωμα του Ισραήλ στην αυτοάμυνα όσο και στο δικαίωμα των Παλαιστινίων να ζουν με ασφάλεια και αξιοπρέπεια, υπογραμμίζοντας ότι στόχος παραμένει η διατήρηση της λύσης των δύο κρατών.
Μετανάστευση, κλίμα και δημοκρατία
Η πρόεδρος της Κομισιόν αναφέρθηκε ακόμη στην ανάγκη κοινής ευρωπαϊκής αντιμετώπισης του μεταναστευτικού, στην ενίσχυση της Frontex και σε νέο πλαίσιο για καταστάσεις έκτακτης ανάγκης στα εξωτερικά σύνορα.
Σημαντικό μέρος της ομιλίας αφιερώθηκε και στην κλιματική αλλαγή, με προτάσεις για την προστασία από καύσωνες, πυρκαγιές και την έλλειψη νερού. Παράλληλα, προειδοποίησε για την παραπληροφόρηση και την ξένη παρέμβαση, υπογραμμίζοντας την ανάγκη προστασίας της ευρωπαϊκής δημοκρατίας.
«Να κερδίσουμε ξανά τις καρδιές των Ευρωπαίων»
Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι όσα μπορεί να πετύχει η Ευρώπη σε κρίσιμα ζητήματα δεν αρκούν από μόνα τους. «Πρέπει επίσης να κερδίσουμε ξανά τις καρδιές των Ευρωπαίων», είπε, ζητώντας να ενισχυθεί η αίσθηση ότι οι πολίτες ανήκουν σε ένα κοινό ευρωπαϊκό εγχείρημα.
«Να δημιουργήσουμε αυτή την αίσθηση ότι ανήκουμε σε κάτι μεγαλύτερο από τον εαυτό μας. Ότι ανήκουμε σε ένα κοινό σπίτι. Τη βεβαιότητα ότι, ως Ευρωπαίοι, θα είμαστε πάντα εκεί ο ένας για τον άλλον», ανέφερε.
Το συνολικό μήνυμα της φον ντερ Λάιεν ήταν η ανάγκη για μια Ευρώπη περισσότερο ανεξάρτητη, ασφαλή και ενωμένη, με έμφαση στην άμυνα, την οικονομία, την τεχνολογία και την προστασία των πολιτών.
