Ανησυχία προκαλεί η ταχεία εξάπλωση των λαγοκέφαλων στις ελληνικές θάλασσες, καθώς τα τοξικά ψάρια δεν εντοπίζονται πλέον μόνο στο Αιγαίο, αλλά κάνουν την εμφάνισή τους ακόμη και στον Σαρωνικό.
Το φαινόμενο έχει εξελιχθεί σε σοβαρό πρόβλημα για το θαλάσσιο οικοσύστημα, την αλιεία αλλά και την ασφάλεια των λουόμενων, καθώς οι λαγοκέφαλοι είναι δηλητηριώδεις, μπορούν να προκαλέσουν σοβαρή δηλητηρίαση αν καταναλωθούν, ενώ έχουν καταγραφεί και περιστατικά δαγκωμάτων σε ανθρώπους.
Οι επαγγελματίες αλιείς εκφράζουν έντονη ανησυχία για τη ραγδαία αύξηση του πληθυσμού τους και ζητούν κρατική στήριξη, προκειμένου να εφαρμοστούν στοχευμένες μέθοδοι αλιείας για τον περιορισμό της εξάπλωσής τους.
Πώς έφτασαν οι λαγοκέφαλοι στη Μεσόγειο
Οι λαγοκέφαλοι εισήλθαν στη Μεσόγειο μέσω της Διώρυγας του Σουέζ από τον Ινδικό Ωκεανό. Η εξάπλωσή τους επιταχύνθηκε σημαντικά λόγω της αύξησης της θερμοκρασίας των θαλασσών, που συνδέεται με την κλιματική κρίση.
Τα θερμότερα νερά ευνοούν την παρουσία και τον πολλαπλασιασμό τους, με αποτέλεσμα να έχουν εξαπλωθεί σε μεγάλο μέρος του Αιγαίου και πλέον να καταγράφονται σε περιοχές όπου μέχρι πρότινος η παρουσία τους δεν ήταν τόσο έντονη.
Σύμφωνα με τα επιστημονικά δεδομένα, στις ελληνικές θάλασσες έχουν εντοπιστεί έξι είδη της οικογένειας των λαγοκέφαλων:
- Κοινός λαγοκέφαλος
- Λαγοκέφαλος
- Καστανόραχος λαγοκέφαλος
- Λαγοκέφαλος του Σουέζ
- Νανολαγοκέφαλος
- Βραχυκέφαλος τετραόδοντας
Ο σωστός εντοπισμός τους θεωρείται κρίσιμος, καθώς τα συγκεκριμένα ψάρια περιέχουν τετραοδοτοξίνη, μια ισχυρή νευροτοξίνη που μπορεί να αποβεί θανατηφόρα για τον άνθρωπο.
Γιατί είναι επικίνδυνοι για τον άνθρωπο
Η μεγαλύτερη απειλή από τους λαγοκέφαλους σχετίζεται με την τοξικότητά τους. Η τετραοδοτοξίνη εντοπίζεται κυρίως στο δέρμα, στα εντόσθια και στη σάρκα τους, γεγονός που καθιστά την κατανάλωσή τους απολύτως απαγορευτική.
Η δηλητηρίαση από λαγοκέφαλο μπορεί να προκαλέσει σοβαρά συμπτώματα και, σε ακραίες περιπτώσεις, να οδηγήσει ακόμη και στον θάνατο, ενώ μέχρι σήμερα δεν υπάρχει γνωστό αντίδοτο.
Ανησυχία προκαλεί και το γεγονός ότι οι λαγοκέφαλοι εμφανίζονται πλέον σε πολύ ρηχά νερά, κοντά σε παραλίες, λιμανάκια και αλιευτικά καταφύγια. Σε ορισμένες περιπτώσεις έχουν αναφερθεί και δαγκώματα σε λουόμενους.
Ποιες περιοχές έχουν μεγαλύτερο πρόβλημα
Οι μεγαλύτεροι πληθυσμοί λαγοκέφαλων καταγράφονται κυρίως στη Νότια Ελλάδα, με την Κρήτη και τα Δωδεκάνησα να βρίσκονται ανάμεσα στις περιοχές που πλήττονται περισσότερο.
Ωστόσο, η παρουσία τους δεν περιορίζεται πλέον εκεί. Η εμφάνισή τους στον Σαρωνικό δείχνει ότι το πρόβλημα επεκτείνεται και σε θαλάσσιες περιοχές με μεγάλη ανθρώπινη δραστηριότητα, γεγονός που εντείνει την ανησυχία επιστημόνων και αλιέων.
Η απουσία φυσικών εχθρών στη Μεσόγειο επιτρέπει στους λαγοκέφαλους να πολλαπλασιάζονται με γρήγορους ρυθμούς, δημιουργώντας σοβαρή πίεση στα τοπικά οικοσυστήματα.
Μεγάλες ζημιές σε δίχτυα και αλιευτικό εξοπλισμό
Εκτός από τον κίνδυνο για τον άνθρωπο, οι λαγοκέφαλοι προκαλούν σημαντικές οικονομικές ζημιές στους ψαράδες.
Τα ισχυρά δόντια τους μπορούν να κόψουν δίχτυα, παραγάδια και άλλο αλιευτικό εξοπλισμό, ενώ σε πολλές περιπτώσεις καταστρέφουν και αλιεύματα πριν αυτά φτάσουν στην αγορά.
Οι επαγγελματίες του κλάδου ζητούν οργανωμένο σχέδιο αντιμετώπισης, καθώς η εξάπλωση του είδους απειλεί τόσο τη βιωσιμότητα της αλιείας όσο και την ισορροπία του θαλάσσιου περιβάλλοντος.
Η εμφάνιση των λαγοκέφαλων στον Σαρωνικό αποτελεί ακόμη ένα προειδοποιητικό σημάδι για τις αλλαγές που συντελούνται στις ελληνικές θάλασσες, με την κλιματική κρίση και τα ξενικά είδη να αλλάζουν σταδιακά τον χάρτη της Μεσογείου.
