Πόσα από αυτά που διαβάζουμε καθημερινά στα social media είναι πραγματικές απόψεις ανθρώπων και πόσα αποτελούν μέρος μιας οργανωμένης προσπάθειας να επηρεαστεί η κοινή γνώμη;
Όλοι έχουμε δει αναρτήσεις που μέσα σε λίγα λεπτά γεμίζουν με εκατοντάδες σχόλια. Άνθρωποι που υποστηρίζουν με πάθος μια συγκεκριμένη θέση, λογαριασμοί που επαναλαμβάνουν σχεδόν τα ίδια επιχειρήματα, αντιδράσεις που δίνουν την εντύπωση ότι «όλος ο κόσμος» συμφωνεί ή διαφωνεί με κάτι.
Είναι όμως πάντα έτσι;
Η πραγματικότητα είναι ότι πίσω από ορισμένες τέτοιες αντιδράσεις μπορεί να βρίσκονται οργανωμένα δίκτυα, ψεύτικα προφίλ, ακόμη και άνθρωποι που πληρώνονται για να σχολιάζουν, να αναπαράγουν συγκεκριμένες απόψεις και να επηρεάζουν τις συζητήσεις.
Και δεν μιλάμε για κάποια θεωρία συνωμοσίας. Υπάρχουν πραγματικά περιστατικά που έχουν καταγραφεί διεθνώς.
Το 2020, το NATO StratCom COE έδειξε πόσο εύκολα μπορεί κάποιος να αγοράσει διαδικτυακή επιρροή. Με μόλις 300 ευρώ κατάφερε να εξασφαλίσει 337.768 μη αυθεντικές αλληλεπιδράσεις στα κοινωνικά δίκτυα.
Το 2024, η Meta διέγραψε 510 λογαριασμούς στο Facebook που συνδέονταν με την ισραηλινή εταιρεία STOIC και συμμετείχαν σε οργανωμένη επιχείρηση επιρροής, η οποία επηρέαζε μεταξύ άλλων πολιτικές συζητήσεις στις ΗΠΑ.
Το 2025, έρευνα του BBC στη Μολδαβία αποκάλυψε ότι άνθρωποι στρατολογούνταν με αμοιβή περίπου 170 δολαρίων τον μήνα για να διαδίδουν συγκεκριμένο πολιτικό περιεχόμενο.
Με απλά λόγια, δεν χρειάζονται πάντα χιλιάδες αυτοματοποιημένα προφίλ. Μερικές φορές αρκούν πραγματικοί άνθρωποι, που ακολουθούν οδηγίες και πληρώνονται για να δημιουργούν συγκεκριμένες εντυπώσεις.
Και στην Ελλάδα τι συμβαίνει;
Σύμφωνα με τα στοιχεία του TikTok, μόνο το πρώτο εξάμηνο του 2026 αφαιρέθηκαν 1.269.946 ψεύτικοι λογαριασμοί που είχαν την τελευταία καταγεγραμμένη δραστηριότητά τους στη χώρα μας.
Αυτό φυσικά δεν σημαίνει ότι όλοι αυτοί οι λογαριασμοί σχετίζονταν με την πολιτική ή ότι αποτελούσαν μέρος κάποιας οργανωμένης προπαγάνδας. Θα ήταν λάθος να βγάλουμε ένα τέτοιο συμπέρασμα χωρίς αποδείξεις.
Όμως ο αριθμός δείχνει πόσο μεγάλο είναι το πρόβλημα των ψεύτικων λογαριασμών και πόσο προσεκτικοί πρέπει να είμαστε με όσα βλέπουμε στο διαδίκτυο.
Γιατί το πιο ανησυχητικό είναι ότι χιλιάδες τέτοια σχόλια μπορούν να μας κάνουν να πιστέψουμε πως μια άποψη εκφράζει την πλειοψηφία της κοινωνίας.
Και αυτό μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο που σκεφτόμαστε, που συζητάμε, ακόμη και τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε όσα συμβαίνουν γύρω μας.
![]()
