Η κατάθεση της Ιδρυτικής Διακήρυξης της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης στον Άρειο Πάγο δεν ήταν απλώς το τυπικό νομικό βήμα για τη συγκρότηση ενός νέου κόμματος.
Ήταν η πρώτη οργανωμένη προσπάθεια του Αλέξη Τσίπρα να μετατρέψει την πολιτική του επιστροφή από εικόνα, σύνθημα και προσδοκία, σε θεσμικό γεγονός.
Ο πρώην πρωθυπουργός βρέθηκε χθες στον Άρειο Πάγο, καταθέτοντας την Ιδρυτική Διακήρυξη της ΕΛ.Α.Σ. — της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης — λίγες μόλις ημέρες μετά την παρουσίαση του νέου φορέα στο Θησείο. Σύμφωνα με πληροφορίες που μεταδίδονται από το επιτελείο του νέου κόμματος, οι υπογραφές πολιτών στην ηλεκτρονική πλατφόρμα έχουν ήδη ξεπεράσει τις 20.000, αριθμός που χρησιμοποιείται από την Κουμουνδούρου του νέου εγχειρήματος ως απόδειξη ότι υπάρχει κοινωνική κινητικότητα γύρω από την πρωτοβουλία Τσίπρα.
Το ενδιαφέρον, ωστόσο, δεν περιορίστηκε στον αριθμό των υπογραφών. Το πρόσωπο που στάθηκε δίπλα στον Αλέξη Τσίπρα τράβηξε τα βλέμματα και έδωσε σαφές πολιτικό μήνυμα. Η Μαρία Λεπενιώτη, πρώην αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου και πρόεδρος του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων στην ιστορική δίκη της Χρυσής Αυγής σε πρώτο βαθμό, υπέγραψε την Ιδρυτική Διακήρυξη και βρέθηκε στο πλευρό του πρώην πρωθυπουργού.
Η παρουσία της μόνο τυχαία δεν μπορεί να θεωρηθεί. Σε μια περίοδο όπου ο δημόσιος λόγος γύρω από το κράτος δικαίου, τους θεσμούς, τη Δικαιοσύνη και τη δημοκρατική λειτουργία έχει επιστρέψει στο επίκεντρο, ο Αλέξης Τσίπρας επέλεξε να συνδέσει το νέο του ξεκίνημα με ένα πρόσωπο που έχει ταυτιστεί με μία από τις σημαντικότερες δικαστικές υποθέσεις της μεταπολιτευτικής Ελλάδας.
Ερωτηθείς για τον συμβολισμό της παρουσίας της Μαρίας Λεπενιώτη, ο πρώην πρωθυπουργός έδωσε το πολιτικό στίγμα της νέας του προσπάθειας: «Η δημοκρατία χωρίς δικαιοσύνη εκφυλίζεται». Η φράση αυτή δεν λειτούργησε απλώς ως σχόλιο της στιγμής, αλλά ως βασικός άξονας του αφηγήματος με το οποίο η ΕΛ.Α.Σ. επιχειρεί να εμφανιστεί: όχι μόνο ως ένα ακόμη κόμμα στον προοδευτικό χώρο, αλλά ως φορέας που θέλει να μιλήσει για θεσμική αποκατάσταση, κοινωνική δικαιοσύνη και πολιτική αλλαγή.
Η Ιδρυτική Διακήρυξη της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης κινείται γύρω από επτά βασικές δεσμεύσεις: ζωή με αξιοπρέπεια, ισχυρή δημοκρατία χωρίς ασυλίες, δίκαιη ανάπτυξη, ενίσχυση του κοινωνικού κράτους, ανθεκτικότητα απέναντι στις κρίσεις, ψηφιακή δημοκρατία και κυριαρχία, καθώς και νέα εθνική στρατηγική στην εξωτερική πολιτική.
Στο κείμενο της Διακήρυξης κυριαρχεί η προσπάθεια να συνδεθούν τα καθημερινά κοινωνικά προβλήματα — ακρίβεια, στέγη, μισθοί, εργασιακή ανασφάλεια, υγεία, παιδεία — με ένα ευρύτερο πολιτικό αφήγημα περί κρίσης δημοκρατίας και παραγωγικού μοντέλου. Η ΕΛ.Α.Σ. επιχειρεί να απευθυνθεί τόσο στους πολίτες που απομακρύνθηκαν από τα κόμματα όσο και σε εκείνους που εξακολουθούν να αναζητούν έναν ενιαίο προοδευτικό φορέα απέναντι στη Νέα Δημοκρατία.
Η επιλογή του ονόματος, πάντως, έχει ήδη προκαλέσει συζητήσεις. Το ακρωνύμιο ΕΛ.Α.Σ. παραπέμπει ιστορικά σε φορτισμένες μνήμες, ενώ ταυτόχρονα συμπίπτει ηχητικά με την Ελληνική Αστυνομία, γεγονός που δημιούργησε πολιτικά σχόλια, ειρωνείες αλλά και αντιδράσεις. Από το περιβάλλον του νέου κόμματος επιχειρείται να δοθεί θετική ανάγνωση: Ελλάδα, Αριστερά, Συμπαράταξη. Δηλαδή ένας φορέας που, σύμφωνα με τους εμπνευστές του, θέλει να ενώσει ρεύματα της ριζοσπαστικής Αριστεράς, της σοσιαλδημοκρατίας και της πολιτικής οικολογίας.
Στο οργανωτικό επίπεδο, το νέο κόμμα δείχνει να επενδύει από την πρώτη στιγμή σε ένα πιο «υβριδικό» μοντέλο λειτουργίας. Η ηλεκτρονική πλατφόρμα myelas.gr ενεργοποιήθηκε αμέσως μετά την παρουσίαση στο Θησείο, δίνοντας τη δυνατότητα στους πολίτες να υπογράψουν τη Διακήρυξη και να δηλώσουν συμμετοχή. Η ανταπόκριση, σύμφωνα με πληροφορίες, ήταν τέτοια ώστε τις πρώτες ώρες να παρουσιαστούν προβλήματα στη λειτουργία της πλατφόρμας.
Το επόμενο στοίχημα, ωστόσο, δεν είναι τεχνικό αλλά πολιτικό. Ο Αλέξης Τσίπρας καλείται να αποδείξει ότι η νέα πρωτοβουλία δεν είναι απλώς προσωπική επανεκκίνηση, αλλά πραγματική αναδιάταξη του προοδευτικού χώρου. Η παρουσίαση της ΕΛ.Α.Σ. έχει ήδη προκαλέσει αντιδράσεις τόσο από τη Νέα Δημοκρατία όσο και από το ΠΑΣΟΚ, αλλά και από στελέχη ή πρώην στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ, που βλέπουν στο νέο εγχείρημα είτε απειλή είτε προσπάθεια επανασυσπείρωσης ενός χώρου που τα τελευταία χρόνια κατακερματίστηκε.
Το ΠΑΣΟΚ επέλεξε από την πρώτη στιγμή υψηλούς τόνους, κατηγορώντας τον Αλέξη Τσίπρα ότι επιχειρεί να παρουσιάσει ως νέο κάτι που, κατά τη Χαριλάου Τρικούπη, ανήκει στο παρελθόν. Από την πλευρά της κυβέρνησης, οι πρώτες αντιδράσεις κινήθηκαν στη γνωστή γραμμή της αντιπαράθεσης με τον πρώην πρωθυπουργό, παρουσιάζοντάς τον ως πολιτικό που επιστρέφει χωρίς αυτοκριτική.
Η ΕΛ.Α.Σ., από την άλλη, επιχειρεί να αντιστρέψει αυτή την κριτική. Στο νέο αφήγημα Τσίπρα, το παλιό δεν είναι η δική του επιστροφή, αλλά το πολιτικό σύστημα που, όπως υποστηρίζει, αδυνατεί να απαντήσει στην ακρίβεια, την ανασφάλεια, τη θεσμική φθορά και την κοινωνική κόπωση. Γι’ αυτό και η φράση περί δημοκρατίας και δικαιοσύνης δεν είναι απλώς σύνθημα. Είναι το πλαίσιο μέσα στο οποίο ο πρώην πρωθυπουργός θέλει να επανατοποθετηθεί.
Το αν αυτή η προσπάθεια θα μείνει στο επίπεδο της επικοινωνιακής εκκίνησης ή θα αποκτήσει πραγματική κοινωνική και εκλογική δυναμική, θα φανεί το επόμενο διάστημα. Οι υπογραφές δείχνουν αρχικό ενδιαφέρον. Η παρουσία της Μαρίας Λεπενιώτη έδωσε ισχυρό συμβολισμό. Η κατάθεση στον Άρειο Πάγο ολοκλήρωσε το θεσμικό πρώτο βήμα.
Από εδώ και πέρα, όμως, αρχίζει το δύσκολο μέρος: να μετατραπεί η συμπάθεια σε συμμετοχή, η συμμετοχή σε οργάνωση και η οργάνωση σε πολιτική δύναμη.
