Κινεζικές επενδύσεις στην αυτοκινητοβιομηχανία της Ισπανίας φέρνουν νέα εργοστάσια, συμφωνίες και ερωτήματα για τον έλεγχο της τεχνολογίας. Την ίδια ώρα, αξιωματούχοι και βιομηχανία ζητούν από την ΕΕ κοινά πρότυπα, την ώρα που οι Βρυξέλλες ετοιμάζονται για αυστηρότερα εμπορικά μέτρα τις επόμενες εβδομάδες.
Καθώς οι ισπανικές περιφέρειες προσπαθούν να προσελκύσουν κινεζικές αυτοκινητοβιομηχανίες και κατασκευαστές μπαταριών για παραγωγή στην περιοχή τους, αρκετοί από τους ίδιους παράγοντες πιέζουν και τις Βρυξέλλες να θεσπίσουν αυστηρούς κανόνες για τις ξένες επενδύσεις σε όλη την ΕΕ, ώστε να μην πληγεί η ισπανική οικονομία, αναφέρει το Reuters.
Η διπλή αυτή στάση δείχνει τη λεπτή ισορροπία που καλείται να βρει η Ευρώπη απέναντι στις αυξανόμενες εισαγωγές κινεζικών εταιρειών και στις φιλοδοξίες τους να επεκτείνουν την παραγωγή στην ήπειρο, χωρίς η Ευρώπη να μετατραπεί απλώς σε χώρο συναρμολόγησης κινεζικής τεχνολογίας.
Οι υποστηρικτές ενός ενιαίου πλαισίου υποστηρίζουν ότι ένας κανόνας σε επίπεδο ΕΕ θα περιόριζε τις μεγάλες διακυμάνσεις στους όρους επένδυσης από κράτος σε κράτος και θα έδινε στις Βρυξέλλες μεγαλύτερο έλεγχο στα μακροπρόθεσμα οικονομικά οφέλη που συνδέονται με τα μεγάλα έργα.
«Δεν μπορούμε να ανταγωνιζόμαστε μεταξύ των κρατών-μελών – χρειαζόμαστε κοινά πρότυπα για όλους», δήλωσε στο Reuters ο Juan José Picazo, του βιομηχανικού συνδικάτου CCOO στη Βαλένθια.
Η στάση της Ισπανίας αποτυπώνει μια ευρύτερη πρόκληση για τις Βρυξέλλες: πώς θα προσελκύσουν παραγωγικά κινεζικά κεφάλαια στην ΕΕ, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις κρατούν εξειδικευμένη απασχόληση, τεχνική τεχνογνωσία και σημαντικό μερίδιο στις αλυσίδες εφοδιασμού που δημιουργούνται.
Η χώρα είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος παραγωγός αυτοκινήτων στην Ευρώπη, μετά τη Γερμανία. Περίπου 600.000 άνθρωποι εργάζονται στον κλάδο, ο οποίος συνεισφέρει περίπου το 10% του ισπανικού ΑΕΠ.
Η Ισπανία ήδη κατασκευάζει μεγάλο αριθμό οχημάτων για ξένες μάρκες, όμως ο κλάδος εξακολουθεί να στηρίζεται σε Ισπανούς εργαζόμενους, προμηθευτές και μηχανική τεχνογνωσία.
Οι αξιωματούχοι φοβούνται ότι οι μελλοντικές επενδύσεις μπορεί να διατηρούν την παραγωγή στα εργοστάσια, ενώ ο έλεγχος της τεχνολογίας, της διοίκησης και των στρατηγικών περιουσιακών στοιχείων μεταφέρεται όλο και περισσότερο εκτός Ευρώπης.
Παρά τις ανησυχίες, η πίεση για την εξασφάλιση νέων έργων παραμένει έντονη.
Οι ισπανικές αυτόνομες περιοχές, μεταξύ των οποίων η Καταλονία, η Αραγονία, η Ναβάρα, η Γαλικία και η Εξτρεμαδούρα, έχουν δημιουργήσει γραφεία ή ειδικές ομάδες για να προσελκύσουν κινεζικές εταιρείες.
Εταιρείες όπως οι SAIC, Chery, CATL και AESC αναπτύσσουν έργα αυτοκινήτων ή μπαταριών στην Ισπανία, είτε αυτόνομα είτε μέσω συνεργασιών με ευρωπαϊκές επιχειρήσεις.
Η κινεζική αυτοκινητοβιομηχανία Geely συμφώνησε επίσης να αξιοποιήσει κενό χώρο στο εργοστάσιο της Ford στη Βαλένθια, ενώ η κατασκευάστρια ηλεκτρικών οχημάτων BYD και η μάρκα πολυτελείας Hongqi εξετάζουν πιθανές τοποθεσίες παραγωγής.
Ένα από τα μεγαλύτερα έργα είναι ένα εργοστάσιο μπαταριών αξίας 4,1 δισεκατομμυρίων ευρώ που αναπτύσσεται στη Σαραγόσα από την κινεζική CATL και τον ευρωπαϊκό όμιλο Stellantis.
Η ισότιμη κοινοπραξία αναμένεται να ξεκινήσει παραγωγή έως το τέλος του 2026 και θα μπορούσε τελικά να φτάσει σε ετήσια δυναμικότητα 50 γιγαβατωρών. Οι εταιρείες σκοπεύουν να παράγουν μπαταρίες λιθίου-φωσφορικού σιδήρου για μικρότερα και λιγότερο ακριβά ηλεκτρικά οχήματα.
Η CATL έχει δηλώσει ότι έως και 1.700 Κινέζοι εργαζόμενοι θα μπορούσαν να προσληφθούν για την κατασκευή του εργοστασίου, ενώ περίπου 4.000 Ισπανοί εργαζόμενοι θα προσληφθούν και θα εκπαιδευτούν τελικά για τη λειτουργία του.
Η συμφωνία CATL-Stellantis δεν περιλαμβάνει δεσμευτικές υποχρεώσεις για την τοπική προμήθεια, αν και η εταιρεία εκτιμά ότι πάνω από το 70% του περιεχομένου του εργοστασίου θα προέρχεται από την ΕΕ όταν φτάσει στην πλήρη δυναμικότητά του.
Η AESC Battery Spain, που ανήκει κατά πλειοψηφία στον κινεζικό όμιλο Envision, έχει δεσμευτεί για 40% απασχόληση στην Ευρώπη και 40% ισπανική διοίκηση στο σχεδιαζόμενο εργοστάσιό της στην Εξτρεμαδούρα έως το 2030.
Αντίθετα, οι όροι απασχόλησης και προμήθειας δεν συμπεριλήφθηκαν στη συμφωνία για το προτεινόμενο εργοστάσιο της SAIC στη Γαλικία, ενώ οι περιφερειακοί αξιωματούχοι αναμένουν ότι η μελλοντική νομοθεσία της ΕΕ θα καθορίσει τις απαιτήσεις.
Ο Mikel Irujo, επικεφαλής ανάπτυξης επιχειρήσεων για τη Ναβάρα, εξασφάλισε επένδυση 400 εκατομμυρίων ευρώ από την εταιρεία υλικών μπαταριών Hithium, έπειτα από πέντε επισκέψεις στην Κίνα τον τελευταίο χρόνο.
«Ανησυχούμε έντονα για το μέλλον της βιομηχανικής παραγωγής στην Ευρώπη, επειδή δεν είμαστε ανταγωνιστικοί με την Κίνα σε κανένα επίπεδο», δήλωσε ο Irujo στο Reuters. «Δεν πρόκειται για καλό εναντίον κακού. Θέλουμε απλώς να εγκαταστήσουν την παραγωγή στην Ευρώπη», πρόσθεσε.
Η Ισπανία ήδη ελέγχει τις επενδύσεις εταιρειών εκτός ΕΕ όταν αυτές αφορούν κρίσιμες υποδομές, ευαίσθητη τεχνολογία ή στρατηγικά σημαντικές βιομηχανίες.
Οι επενδυτές πρέπει να γνωστοποιούν τις συμφωνίες ιδιοκτησίας και χρηματοδότησης, τις προηγούμενες επενδύσεις, τις κανονιστικές κυρώσεις και τα αποτελέσματα προηγούμενων διαδικασιών ελέγχου. Οι αρχές μπορούν επίσης να ζητήσουν τριετές επιχειρηματικό σχέδιο και λεπτομέρειες για τις αναμενόμενες δεσμεύσεις απασχόλησης και κεφαλαίου.
Ωστόσο, οι απαιτήσεις για θέσεις εργασίας, προμήθειες και μεταφορά τεχνολογίας βρίσκονται ακόμη σε ξεχωριστή διαπραγμάτευση, ενώ οι όροι πολλών συμφωνιών δεν δημοσιοποιούνται.
Η ισπανική κυβέρνηση έχει συστήσει Επιτροπή Στρατηγικών Επενδύσεων για να εξετάζει πιο προσεκτικά τις σημαντικές συμφωνίες και αναμένει να αρχίσει να λειτουργεί το φθινόπωρο. Η Μαδρίτη έχει, ωστόσο, ξεκαθαρίσει ότι θέλει να συνεχιστούν οι κινεζικές επενδύσεις.
Στην επίσημη επίσκεψή του στο Πεκίνο τον Απρίλιο, ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσες είπε ότι οι κινεζικές επενδύσεις θα πρέπει να βοηθούν στην ανάπτυξη της τεχνογνωσίας, στην ενίσχυση της ισπανικής βιομηχανίας, στη δημιουργία τοπικών θέσεων εργασίας και στην ένταξη των εταιρειών στις εγχώριες αλυσίδες εφοδιασμού.
Η Ισπανία και η Κίνα υπέγραψαν 19 συμφωνίες που καλύπτουν οικονομική, πολιτιστική και επιστημονική συνεργασία κατά τη διάρκεια της επίσκεψης.
Ξεχωριστή έρευνα για 82 εταιρείες κινεζικής ιδιοκτησίας που δραστηριοποιούνται στην Ισπανία, την οποία δημοσίευσαν η ICEX-Invest in Spain και η KPMG τον Ιούλιο, εξέτασε τα επενδυτικά τους σχέδια και τις αξιολογήσεις τους για τις υποδομές, τη ρύθμιση, το εργατικό δυναμικό και το επιχειρηματικό κλίμα της χώρας.
Το υπουργείο Οικονομίας της Ισπανίας ανέφερε ότι η κυβέρνηση θέλει παραγωγικές επενδύσεις που θα στηρίζουν την τεχνολογική ανάπτυξη, τις ασφαλείς αλυσίδες εφοδιασμού και τη μακροπρόθεσμη απασχόληση.
Οι αξιωματούχοι, πάντως, υποστηρίζουν ότι οι εθνικές διαπραγματεύσεις από μόνες τους δεν μπορούν να προστατεύσουν την ευρωπαϊκή βιομηχανία, αν οι γειτονικές χώρες προσφέρουν στους Κινέζους επενδυτές πιο χαλαρούς όρους.
Η τελική μορφή των προτεινόμενων κανόνων της ΕΕ παραμένει υπό συζήτηση, καθώς τα κράτη-μέλη προετοιμάζονται για νέες διαπραγματεύσεις σχετικά με τις εμπορικές και επενδυτικές σχέσεις με το Πεκίνο.
Μέχρι τότε, οι επενδυτικές αποφάσεις συνεχίζονται μέσα στο ισχύον μωσαϊκό εθνικών και περιφερειακών ρυθμίσεων, αφήνοντας ενδεχομένως τις Βρυξέλλες να ρυθμίσουν έργα που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη.
