Η αποθήκευση μακράς διάρκειας ως αναγκαία υποδομή ενεργειακής ασφάλειας βρέθηκε στο επίκεντρο της συζήτησης στο LDES Council Annual Member Meeting 2026, που έγινε στη Μαδρίτη. Στόχος, όπως τονίστηκε, είναι η ασφάλεια εφοδιασμού, η μικρότερη εξάρτηση από το φυσικό αέριο και ένα πιο μειωμένο ενεργειακό κόστος.
Η αποθήκευση και η ενεργειακή μετάβαση
Η πορεία της ενεργειακής μετάβασης δεν κρίνεται μόνο από το πόσα φωτοβολταϊκά και αιολικά πάρκα θα εγκατασταθούν, αλλά και από το αν το σύστημα μπορεί να κρατά την παραγόμενη καθαρή ενέργεια για τις ώρες που χρειάζεται. Όταν η ζήτηση ανεβαίνει, όταν δύει ο ήλιος ή όταν πέφτει ο άνεμος, το κενό καλύπτεται συχνά από μονάδες φυσικού αερίου.
Σε αυτό το περιβάλλον, η αποθήκευση ενέργειας και ειδικά η αποθήκευση μακράς διάρκειας δίνει τη δυνατότητα χρονικής μεταφοράς της παραγωγής από ΑΠΕ, ενισχύει τη χρησιμότητά της και στηρίζει την επάρκεια του δικτύου. Σύμφωνα με την EUNICE, όσο η αποθήκευση ενέργειας στην Ελλάδα δεν έχει αναπτυχθεί επαρκώς, η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας θα συνεχίσει να εμφανίζει δομική εξάρτηση από συμβατικές μονάδες στις ώρες αιχμής, μαζί με υψηλές τιμές ρεύματος.
Από την τεχνολογία στην αγορά
Το LDES Council Annual Member Meeting 2026 πραγματοποιήθηκε στις 6 και 7 Οκτωβρίου στη Μαδρίτη, με θέμα «Scaling LDES – From Momentum to Market – Reliable, Resilient, Ready». Στη διήμερη διοργάνωση συμμετείχαν εκπρόσωποι του παγκόσμιου ενεργειακού και βιομηχανικού κλάδου, επενδυτές, χρηματοπιστωτικοί φορείς, τεχνολογικοί πάροχοι και εκπρόσωποι φορέων χάραξης πολιτικής.
Όπως επισημαίνεται, η συζήτηση έχει μετακινηθεί από το ποια τεχνολογία είναι διαθέσιμη στο πώς ένα έργο αποθήκευσης μπορεί να είναι εμπορικά βιώσιμο και χρηματοδοτήσιμο. Η επάρκεια του συστήματος, η εγγυημένη ισχύς, η ευελιξία, οι μηχανισμοί ισχύος και η βεβαιότητα εσόδων, όπως τονίστηκε, είναι προϋποθέσεις για να προχωρήσουν επενδύσεις που θα προσθέσουν αξιόπιστη ισχύ στο δίκτυο.
Στον διάλογο αυτό η EUNICE συμμετείχε ως η μοναδική ελληνική εταιρεία-μέλος του LDES Council. Την εκπροσώπησε ο Δημήτριος Ραχιώτης, Head of Regulatory Affairs. Η συμμετοχή της συνδέεται με το υπό ανάπτυξη έργο PTOLEMAIDA BESS στη Δυτική Μακεδονία, το οποίο έχει ενταχθεί στα έργα κοινού ενδιαφέροντος (PCI). Το έργο έχει ισχύ 225 MW, ωφέλιμη ενεργειακή χωρητικότητα 1.350 MWh και εγγυημένη διάρκεια αποθήκευσης έξι ωρών. Σύμφωνα με την εταιρεία, είναι state of the art παράδειγμα της κατεύθυνσης που συζητείται διεθνώς, όπου η αποθήκευση μακράς διάρκειας αντιμετωπίζεται ως υποδομή επάρκειας και ευελιξίας και όχι μόνο ως περιφερειακή λύση.
Το παράδειγμα της Ισπανίας (μετά το blackout του 2025)
Η Ισπανία εντάσσει ήδη την αποθήκευση μακράς διάρκειας στον σχεδιασμό της ηλεκτρικής αγοράς. Με τον νέο μηχανισμό ισχύος (capacity mechanism), προβλέπεται ρόλος για τις μπαταρίες μακράς διάρκειας, οι οποίες διαθέτουν εγγυημένη ισχύ όταν το σύστημα τη χρειάζεται και όχι μόνο αποθηκεύουν ενέργεια τις ώρες περίσσειας παραγωγής.
Η αμοιβή ενός έργου δεν συνδέεται με την απλή εγκατάστασή του, αλλά με την απόδειξη της διαθεσιμότητας και της σταθερότητας της ισχύος του, ιδίως στις ώρες υψηλής ζήτησης ή χαμηλής παραγωγής από ΑΠΕ. Με αυτόν τον τρόπο οι μπαταρίες μακράς διάρκειας αποκτούν σαφή θέση στο ενεργειακό σύστημα και μπορούν να καλύπτουν το κενό όταν η παραγωγή από ήλιο και άνεμο δεν επαρκεί, περιορίζοντας την προσφυγή στο φυσικό αέριο.
Παράλληλα, οι ανταγωνιστικές διαδικασίες, οι υποχρεώσεις διαθεσιμότητας και οι μακροχρόνιες ρυθμίσεις δίνουν στις επενδύσεις αυτές την προβλεψιμότητα που συχνά έλειπε μέχρι σήμερα. Η προβλεψιμότητα αυτή θεωρείται προϋπόθεση για τη χρηματοδότηση έργων μεγάλης κλίμακας και διάρκειας.
Η EUNICE εκτιμά ότι το ισπανικό παράδειγμα είναι κατεύθυνση που θα μπορούσαν να ακολουθήσουν η Ευρώπη και η Ελλάδα, όχι με μηχανική αντιγραφή του ισπανικού μοντέλου, αλλά με πολιτική επιλογή να αναγνωριστεί η αποθήκευση μακράς διάρκειας ως κρίσιμη υποδομή επάρκειας, να ενταχθεί στους κανόνες της αγοράς και να αμείβεται για την πραγματική της συμβολή. Σε αντίθετη περίπτωση, σημειώνεται, η αύξηση των ΑΠΕ θα συνοδεύεται από αναγκαστική επιστροφή στο φυσικό αέριο στις δύσκολες ώρες.
Τι σημαίνει για τον καταναλωτή
Η αποθήκευση μακράς διάρκειας δεν λύνει μόνη της κάθε πρόβλημα της αγοράς ηλεκτρισμού. Μπορεί όμως να μειώσει την ανάγκη ενεργοποίησης ακριβότερων μονάδων ορυκτών καυσίμων, όπως το φυσικό αέριο, όταν οι ΑΠΕ δεν επαρκούν άμεσα, κάτι που αποτελεί σημαντική πηγή αύξησης κόστους και μεταβλητότητας. Η αξιοποίηση της καθαρής ενέργειας που παρήχθη νωρίτερα, αντί να χάνεται ή να αντικαθίσταται από φυσικό αέριο, ενισχύει την ασφάλεια εφοδιασμού και, σύμφωνα με την εκτίμηση της εταιρείας, μπορεί να ασκήσει καθοδική πίεση στις τιμές προς όφελος των καταναλωτών.
Για την Ελλάδα η ανάγκη είναι πιο συγκεκριμένη: η ανάπτυξη των ΑΠΕ απαιτεί αντίστοιχες υποδομές ευελιξίας, ώστε η χώρα να αξιοποιεί πλήρως τα οφέλη της καθαρής ισχύος τις ώρες που το σύστημα τη χρειάζεται περισσότερο και οι καταναλωτές να έχουν χαμηλότερες τιμές ενέργειας.
Η συζήτηση στη Μαδρίτη έδειξε ότι το ζήτημα παγκοσμίως δεν είναι πλέον αν χρειάζεται η αποθήκευση μακράς διάρκειας, αλλά πώς θα τεθεί σε λειτουργία το ταχύτερο. Για την Ελλάδα, οι μηχανισμοί διαθέσιμης ισχύος, η αποτίμηση της εγγυημένης ισχύος και η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των έργων είναι ζητήματα που πρέπει να ρυθμιστούν ώστε έργα αποθήκευσης μακράς διάρκειας όπως το PTOLEMAIDA BESS να καταστούν λειτουργικές ενεργειακές υποδομές για τη χώρα το ταχύτερο.
