Πώς μπορεί η ραγδαία πρόοδος της τεχνητής νοημοσύνης και της χρηματοοικονομικής τεχνολογίας να μετατραπεί σε μετρήσιμο οικονομικό όφελος, χωρίς να διευρύνει τις ανισότητες ή να δημιουργεί νέους κινδύνους; Το ερώτημα αυτό βρέθηκε στο επίκεντρο των παρεμβάσεων στην έναρξη του διήμερου συνεδρίου FinTech Athens 5.0, που πραγματοποιείται στις 29 και 30 Οκτωβρίου στην Αθήνα, με κεντρικό θέμα «Accelerating Growth» (Επιταχύνοντας την ανάπτυξη).
Από τις επενδύσεις εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων στην τεχνητή νοημοσύνη έως τη διδασκαλία των Οικονομικών στο Γυμνάσιο, οι ομιλητές ανέδειξαν τις διαφορετικές όψεις της ίδιας πρόκλησης: η τεχνολογική πρόοδος να συνοδεύεται από παραγωγικές επενδύσεις, κατάλληλες δεξιότητες, εμπιστοσύνη στις ψηφιακές υπηρεσίες και πρόσβαση περισσότερων πολιτών στις ευκαιρίες που δημιουργούνται.
Οι εργασίες ξεκίνησαν στη Μεγάλη Αίθουσα του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, στα Προπύλαια, με παρεμβάσεις εκπροσώπων της κυβέρνησης, της πανεπιστημιακής κοινότητας και του τραπεζικού τομέα.
Αριστείδης Σάμιτας: Η καινοτομία πρέπει να παράγει πραγματικό οικονομικό αποτέλεσμα
Την έναρξη του συνεδρίου έκανε ο αντιπρύτανης του ΕΚΠΑ, καθηγητής Αριστείδης Σάμιτας, ο οποίος επισήμανε ότι η χρηματοοικονομική τεχνολογία έχει εξελιχθεί σε βασικό στοιχείο των σύγχρονων οικονομιών, επηρεάζοντας τις συναλλαγές, την πρόσβαση στη χρηματοδότηση και τη λειτουργία των επιχειρήσεων.
Κάνοντας αναδρομή στην πενταετή πορεία του FinTech Athens, σημείωσε ότι η διοργάνωση ξεκίνησε το 2022 με επίκεντρο το ελληνικό οικοσύστημα, στη συνέχεια επεκτάθηκε στη διεθνή διάσταση του κλάδου και ανέδειξε σταδιακά τη σημασία της εκπαίδευσης, των δεξιοτήτων και της τεχνητής νοημοσύνης.
Όπως τόνισε, το ζητούμενο σήμερα δεν είναι μόνο η δημιουργία νέων τεχνολογικών εφαρμογών, αλλά η μετατροπή τους σε βιώσιμες επιχειρήσεις και σε ουσιαστικό οικονομικό αποτέλεσμα.
«Ένα επιτυχημένο πρωτότυπο δεν αποτελεί απαραίτητα μια επιτυχημένη επιχείρηση», επισήμανε, δείχνοντας την απόσταση που συχνά χωρίζει την καινοτομία από την εμπορική αξιοποίησή της.
Στις αναγκαίες προϋποθέσεις έβαλε την ενίσχυση του ανθρώπινου κεφαλαίου, τη στενότερη συνεργασία πανεπιστημίων και επιχειρήσεων, την πρόσβαση των νεοφυών εταιρειών σε επενδυτικά κεφάλαια και την οικοδόμηση εμπιστοσύνης.
«Η ταχύτητα χωρίς ασφάλεια δεν αποτελεί πρόοδο», υπογράμμισε, σημειώνοντας ότι η τεχνολογική εξέλιξη πρέπει να δημιουργεί ευκαιρίες για περισσότερους ανθρώπους.
Σοφία Ζαχαράκη: Οικονομική εκπαίδευση από το Γυμνάσιο και πρόγραμμα 4 εκατ. ευρώ
Στην εκπαίδευση ως βασική προϋπόθεση για την ισότιμη συμμετοχή των νέων στην ψηφιακή οικονομία επικεντρώθηκε η υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφία Ζαχαράκη.
Η υπουργός αναφέρθηκε στη διδασκαλία των Οικονομικών στη Γ΄ Γυμνασίου, που εντάχθηκε στο σχολικό πρόγραμμα από το σχολικό έτος 2025-2026, καθώς και στο πρόγραμμα «FinStart: Χρηματοοικονομικές Δεξιότητες για τη Ζωή», προϋπολογισμού 4 εκατ. ευρώ, το οποίο απευθύνεται σε 40.000 μαθητές της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.
Παράλληλα, μίλησε για τις ανισότητες που εξακολουθούν να υπάρχουν στην πρόσβαση στην τεχνολογία και στη γνώση, τόσο μεταξύ διαφορετικών περιοχών της χώρας όσο και ανάμεσα σε παιδιά της ίδιας γειτονιάς.
Σε αυτό το πλαίσιο, υπογράμμισε ότι ο χρηματοοικονομικός και ψηφιακός εγγραμματισμός δεν πρέπει να αποτελεί προνόμιο λίγων, αλλά να είναι προσβάσιμος σε όλους τους μαθητές, συνδέοντας την απόκτηση αυτών των γνώσεων με την κοινωνική δικαιοσύνη.
Η κ. Ζαχαράκη έδωσε επίσης ιδιαίτερη έμφαση στη συνεργασία της πολιτείας, των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και άλλων φορέων, ώστε οι νέες τεχνολογίες να διευρύνουν τις δυνατότητες των πολιτών και να συμβάλλουν στον περιορισμό των υφιστάμενων ανισοτήτων.
Λεωνίδας Δουκάκης: Η πρόσβαση στην τεχνολογία απαιτεί και κατανόηση των κινδύνων
Στον ρόλο των πανεπιστημίων για τη σύνδεση της έρευνας, της εκπαίδευσης και της επιχειρηματικότητας αναφέρθηκε ο αντιπρύτανης του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, καθηγητής Λεωνίδας Δουκάκης.
Όπως σημείωσε, η χρηματοοικονομική καινοτομία χρειάζεται ανθρώπους που συνδυάζουν οικονομικές γνώσεις, τεχνολογικές δεξιότητες και επιχειρηματική αντίληψη, ώστε οι νέες ιδέες να μετατρέπονται σε εφαρμογές με πρακτική αξία.
Αναφέρθηκε στα εκπαιδευτικά προγράμματα του ΟΠΑ, που καλύπτουν πεδία όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η μηχανική μάθηση, το blockchain και οι ψηφιακές πληρωμές, καθώς και στον ρόλο του Κέντρου Επιχειρηματικότητας και Καινοτομίας για τη σύνδεση της πανεπιστημιακής έρευνας με την αγορά.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στον χρηματοοικονομικό εγγραμματισμό, σημειώνοντας ότι η ευκολότερη πρόσβαση σε επενδυτικές εφαρμογές, ψηφιακές πληρωμές και υπηρεσίες «αγοράζω τώρα, πληρώνω αργότερα» δεν συνοδεύεται πάντοτε από επαρκή γνώση των σχετικών κινδύνων.
«Η πρόσβαση χωρίς κατανόηση μπορεί να μετατραπεί σε κίνδυνο», υπογράμμισε.
Σε αυτό το πλαίσιο, χαιρέτισε τις πρωτοβουλίες ενίσχυσης της οικονομικής εκπαίδευσης στα σχολεία, συνδέοντας την τεχνολογική εξοικείωση με την ανάγκη για ενημερωμένες και υπεύθυνες χρηματοοικονομικές αποφάσεις.
Γκίκας Χαρδούβελης: Επενδύσεις άνω των 400 δισ. δολαρίων στην AI
Στη διεθνή οικονομική διάσταση της τεχνητής νοημοσύνης επικεντρώθηκε ο πρόεδρος της Εθνικής Τράπεζας, καθηγητής Γκίκας Χαρδούβελης, αναδεικνύοντας τόσο τις προοπτικές αύξησης της παραγωγικότητας όσο και τους χρηματοοικονομικούς κινδύνους που συνοδεύουν την επενδυτική έκρηξη.
Όπως ανέφερε, η τεχνητή νοημοσύνη εξελίσσεται σε τεχνολογία γενικής χρήσης, με σημαντική επίδραση στην παραγωγή, στην οικονομική δραστηριότητα και στις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις που επικαλέστηκε, οι επενδύσεις που συνδέονται με την AI έχουν συνεισφέρει περίπου το ήμισυ της πραγματικής αύξησης του αμερικανικού ΑΕΠ από το 2025.
Παράλληλα, ανέφερε ότι πέντε μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες, οι Amazon, Google, Meta, Microsoft και Oracle, επένδυσαν συνολικά περισσότερα από 400 δισ. δολάρια το 2025, ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο 1,3% του αμερικανικού ΑΕΠ.
Ωστόσο, επισήμανε τη διαφορετική εικόνα που παρουσιάζουν οι χρηματοπιστωτικές αγορές. Ενώ τα χρηματιστήρια προεξοφλούν σημαντικά μελλοντικά οφέλη, οι αγορές ομολόγων εμφανίζονται πιο επιφυλακτικές.
Ο κ. Χαρδούβελης αναφέρθηκε επίσης στον ανταγωνισμό ΗΠΑ και Κίνας, αντιπαραβάλλοντας τις μεγάλες αμερικανικές επενδύσεις σε υπολογιστική ισχύ και κέντρα δεδομένων με την έμφαση της Κίνας σε τεχνολογικές λύσεις χαμηλότερου κόστους.
Πέρα από τις οικονομικές επιδόσεις, έθεσε και το ζήτημα της ανθρώπινης διάστασης της τεχνολογικής προόδου.
«Πώς θα διασφαλίσουμε ότι η τεχνολογία θα παραμείνει στην υπηρεσία των ανθρώπων και δεν θα μετατραπούν οι άνθρωποι σε υπηρέτες της τεχνολογίας;», διερωτήθηκε.
Τέλος, αναφέρθηκε στην πορεία του Greek Fintech Hub, καλωσορίζοντας την Amazon Web Services και τη Mastercard ως νέους επίσημους εταίρους.
Χαιρετισμός Γεράσιμου Σιάσου: Πανεπιστημιακή γνώση και κοινωνική ευθύνη
Στην ευθύνη των πανεπιστημίων να διαμορφώνουν όχι μόνο τις τεχνολογικές δεξιότητες, αλλά και την κριτική ικανότητα των νέων επιστημόνων δόθηκε έμφαση στον χαιρετισμό που εκφωνήθηκε εκ μέρους του πρύτανη του ΕΚΠΑ, καθηγητή Γεράσιμου Σιάσου.
Όπως επισημάνθηκε, οι απόφοιτοι πρέπει να είναι σε θέση να κατανοούν τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, να αξιοποιούν σύγχρονα τεχνολογικά εργαλεία και να αξιολογούν τις κοινωνικές συνέπειες των εφαρμογών τους.
Αναφορά έγινε στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα χρηματοοικονομικής τεχνολογίας του ΕΚΠΑ, το οποίο συνδυάζει χρηματοοικονομική ανάλυση, οικονομικά, προγραμματισμό, ανάλυση δεδομένων, τεχνητή νοημοσύνη και blockchain.
Παράλληλα, τονίστηκε ότι η αξία μιας τεχνολογικής λύσης δεν κρίνεται μόνο από την αποτελεσματικότητά της σε ένα περιβάλλον δοκιμών, αλλά και από την αξιοπιστία της στην πράξη, τις ανάγκες που εξυπηρετεί και τις επιπτώσεις της στους πολίτες.
Η προσέγγιση αυτή συμπλήρωσε το κεντρικό μήνυμα του συνεδρίου: η τεχνολογική πρόοδος αποκτά ουσιαστική αξία όταν συνδυάζεται με οικονομικές ευκαιρίες, εκπαίδευση, ασφάλεια και κοινωνική συμμετοχή.
Οι εργασίες του FinTech Athens 5.0 ξεκίνησαν στις 29 Οκτωβρίου στη Μεγάλη Αίθουσα του ΕΚΠΑ, στα Προπύλαια, και συνεχίζονται στις 30 Οκτωβρίου στο Παλαιό Χρηματιστήριο Αθηνών της Εθνικής Τράπεζας, στην οδό Πεσμαζόγλου 1.
Το συνέδριο εντάσσεται στις δράσεις του Greek Fintech Hub, στο οποίο συμμετέχουν η Εθνική Τράπεζα, η Endeavor Greece, το ΕΚΠΑ, το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, το Ίδρυμα Ωνάση και το Ξενοδοχειακό Επιμελητήριο Ελλάδος, με την υποστήριξη της Amazon Web Services, της Mastercard και του Παντείου Πανεπιστημίου.
