Τη σταθερή δέσμευση της κυβέρνησης για την ταχεία προώθηση των διασυνοριακών υποδομών και την τεχνολογική αναβάθμιση της Νοτιοανατολικής Ευρώπης ανέδειξε ο υφυπουργός Ανάπτυξης, Σταύρος Καλαφάτης, στην έναρξη των εργασιών του Διεθνούς Φόρουμ «VERTICAL CORRIDOR: Perspectives on transport development in the Balkan peninsula», που έγινε στη Σόφια. Η παρέμβασή του επικεντρώθηκε στον Κάθετο Διάδρομο Μεταφορών και στον ρόλο που μπορεί να έχει η καινοτομία στη μετεξέλιξή του.
Σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση, στο φόρουμ – το οποίο συνδιοργανώνουν το Βουλγαρο-Ελληνικό Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο (BHCCI), το Βουλγαρικό Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο (BCCI), το Διμερές Εμπορικό Επιμελητήριο Βουλγαρίας-Ρουμανίας (BCCBR) και η Ένωση Βουλγαρικής Αεροπορικής Βιομηχανίας (BAIA) – δίνουν το «παρών» ο πρωθυπουργός της Βουλγαρίας Ρούμεν Ράντεβ, υπουργοί της ευρύτερης περιοχής, καθώς και εκπρόσωποι διπλωματικών αποστολών, παραγωγικών φορέων και λιμενικών αρχών.
Στο περιθώριο των εργασιών του φόρουμ, ο κ. Καλαφάτης συναντήθηκε με την ομόλογό του υφυπουργό Καινοτομίας και Ψηφιακού Μετασχηματισμού της Βουλγαρίας, Μίρα Ιοσίφοβα, με την οποία συζήτησαν πρακτική συνεργασία για την προώθηση της καινοτομίας, με έμφαση στον ρόλο των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
Η καινοτομία ως κινητήριος μοχλός των μεταφορών του 21ου αιώνα ήταν το βασικό μήνυμα της ομιλίας του, με τον υφυπουργό Ανάπτυξης να επισημαίνει ότι οι γεωπολιτικές αναταράξεις και η ανάγκη για πράσινη και ψηφιακή μετάβαση αναδεικνύουν την ευρωπαϊκή ασφάλεια, την οικονομική σταθερότητα και τη στρατηγική αυτονομία ως ζητήματα που κρίνονται άμεσα στις υποδομές και στην ταχύτητα συνδεσιμότητας των λαών.
Όπως τόνισε ο κ. Καλαφάτης, ο Κάθετος Διάδρομος Μεταφορών -ο άξονας Αιγαίου, Μαύρης Θάλασσας και Βαλτικής (TEN-T BBA Corridor)- είναι στρατηγικός πυλώνας περιφερειακής σταθερότητας και ανθεκτικότητας. Πρόσθεσε ότι λειτουργεί ως κρίσιμος «Διάδρομος Αλληλεγγύης της ΕΕ» (EU Solidarity Lane) προς τη Μολδαβία και την Ουκρανία, τροφοδοτώντας την Κεντρική Ευρώπη και ενισχύοντας την περιφερειακή συνοχή.
Παρουσίασε, επίσης, τους τρεις βασικούς άξονες μέσα από τους οποίους η έρευνα και η τεχνολογία μπορούν να ενισχύσουν τη δυναμικότητα και την ασφάλεια των δικτύων: Smart Corridors & Smart Borders, με αλγορίθμους Τεχνητής Νοημοσύνης (AI), δίκτυα IoT, ψηφιακά τελωνεία, Blockchain e-CMR και έξυπνους AI scanners στα διασυνοριακά σημεία, όπως ο άξονας Προμαχώνα-Kulata, ώστε να περιοριστούν οι καθυστερήσεις και το κόστος μεταφοράς. Digital Twins, δηλαδή ψηφιακά δίδυμα για προσομοίωση του Διαδρόμου σε πραγματικό χρόνο, με στόχο την πρόβλεψη βλαβών, τη βελτιστοποίηση των ροών και την πρόληψη ακραίων φαινομένων.
Ο τρίτος άξονας αφορά την Πράσινη Μετάβαση Λιμένων (Green Ports), με εφαρμογή τεχνολογιών Cold Ironing, δηλαδή ηλεκτροδότησης πλοίων από την ξηρά, καθώς και ανάπτυξη υποδομών πράσινου υδρογόνου και εναλλακτικών καυσίμων στα λιμάνια του Αιγαίου και της Μαύρης Θάλασσας.
Στη συνέχεια, ο κ. Καλαφάτης υπογράμμισε τον κομβικό ρόλο της Βόρειας Ελλάδας και της Θεσσαλονίκης. Αναφέρθηκε στον Οργανισμό Λιμένος Θεσσαλονίκης (ΟΛΘ), την Αλεξανδρούπολη και την Καβάλα ως τη φυσική νότια θαλάσσια πύλη του Κάθετου Διαδρόμου, που λειτουργεί συμπληρωματικά και σε συνέργεια με τα λιμάνια της Βάρνας, του Μπουργκάς και της Κωνστάντζας σε ένα ενιαίο πολυτροπικό σύστημα.
Επισήμανε ακόμη το υψηλού επιπέδου ερευνητικό οικοσύστημα της Βόρειας Ελλάδας, με φορείς όπως το ΕΚΕΤΑ και το Ινστιτούτο Βιώσιμης Κινητικότητας και Δικτύων Μεταφορών (ΙΜΕΤ), που διαθέτουν την τεχνογνωσία για τον σχεδιασμό ψηφιακών πρωτοκόλλων διαλειτουργικότητας και έξυπνων συστημάτων logistics.
Ευθυγραμμιζόμενος με την οριζόντια προτεραιότητα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής «Resilience by Design» (Ανθεκτικότητα βάσει Σχεδιασμού), ο υφυπουργός απηύθυνε πρόταση προς τις κυβερνήσεις, τα ακαδημαϊκά ιδρύματα και τα ερευνητικά κέντρα της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας. Πρότεινε τη συγκρότηση κοινού Ερευνητικού Κονσόρτσιουμ -Greece – Bulgaria – Romania R&D Hub- για τη διεκδίκηση πόρων από το πρόγραμμα Horizon Europe (FP10), τον Μηχανισμό CEF και τα ευρωπαϊκά κονδύλια Στρατιωτικής Κινητικότητας και Ανθεκτικότητας (Dual-Use Infrastructure).
Τέλος, ο κ. Καλαφάτης σημείωσε ότι ο Κάθετος Διάδρομος Ενέργειας και ο Κάθετος Διάδρομος Μεταφορών είναι οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος για την ανάπτυξη και την ευημερία. Τόνισε επίσης πως, με τη συνέργεια της πολιτικής βούλησης, των επιμελητηρίων και της ερευνητικής καινοτομίας, ο Κάθετος Διάδρομος μπορεί να εξελιχθεί σε έναν Κάθετο Διάδρομο Συνεργασίας για την Έρευνα και την Καινοτομία και σε παγκόσμιο πρότυπο συνδεσιμότητας και τεχνολογικής αιχμής.
* Πηγή φωτογραφίας: υπουργείο Ανάπτυξης
