Στην τελική ευθεία μπαίνει η δρομολόγηση των νέων τρένων της Hellenic Train, καθώς η εταιρεία αναμένεται να βάλει σύντομα σε κυκλοφορία τους νέους συρμούς της. Την ίδια ώρα, προχωρούν οι παρεμβάσεις για την αναβάθμιση της σιδηροδρομικής γραμμής και τη σύνδεση με τα Βαλκάνια.
Εντός Οκτωβρίου θα ξεκινήσει ο διαγωνισμός για την αναβάθμιση της γραμμής στο τμήμα «Αλεξανδρούπολη – Ορμένιο», ενώ έως το τέλος του έτους θα προχωρήσουν τα αναγκαία έργα αναβάθμισης για την ενίσχυση των συνδέσεων με τα Βαλκάνια, όπως είπε ο διευθύνων σύμβουλος της «Σιδηρόδρομοι Ελλάδος ΜΑΕ», Χρήστος Παληός, στο 9ο Συνέδριο Υποδομών και Μεταφορών – ITC 2026.
Στη συζήτηση με θεματική «Ελληνικός σιδηρόδρομος: Η ανάκτηση της αξιοπιστίας, το κεντρικό ζητούμενο», οι συμμετέχοντες έδωσαν έμφαση στη βελτίωση του επιπέδου ασφαλείας, μετά την έγκαιρη ολοκλήρωση των έργων αποκατάστασης του βασικού άξονα, αλλά και στη σημασία της έλευσης νέων συρμών που θα ενισχύσουν τα δρομολόγια.
«Η αξιοπιστία και η ασφάλεια του σιδηροδρόμου είναι δουλειά όλων των φορέων», υπογράμμισε ο Μιχαήλ Χρυσομάλλης, αντιπρόεδρος της Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ), προσθέτοντας ότι υπάρχουν πλέον οι προϋποθέσεις για τη μετάβαση του ελληνικού σιδηροδρόμου σε νέα εποχή, μετά από μια δύσκολη περίοδο.
Όπως ανέφερε, έχει ξεκαθαρίσει θεσμικά και πρακτικά η μέχρι πρότινος «θολή εικόνα» για τον ρόλο και τις αρμοδιότητες της ΡΑΣ. Τόνισε ότι το σύστημα «έχει βρει τον βηματισμό του» και διευκρίνισε πως η ΡΑΣ δεν έχει ευθύνη για την ασφάλεια, αλλά εποπτικό και ελεγκτικό ρόλο, παρεμβαίνοντας σε περιπτώσεις παραβάσεων.
Ο κ. Χρυσομάλλης αναγνώρισε ότι η εμπιστοσύνη των πολιτών στον σιδηρόδρομο κλονίστηκε μετά το δυστύχημα των Τεμπών, αν και το μέσο δεν απολάμβανε διαχρονικά υψηλή δημοφιλία. Εκτίμησε επίσης ότι έως το τέλος του έτους θα ολοκληρωθεί η οριστική έγκριση του συστήματος ETCS, ώστε να τεθεί σε λειτουργία.
Σύμφωνα με τον ίδιο, μαζί με τα έργα αναβάθμισης των υποδομών και την έλευση νέων τρένων μέσα στο 2027, τα οποία βρίσκονται ήδη σε φάση έγκρισης θέσης στην αγορά, γίνονται σημαντικά βήματα μπροστά. Παράλληλα, αναφέρθηκε στο πενταετές σχέδιο διαχείρισης ασφάλειας του σιδηροδρόμου, λέγοντας ότι είναι «έτη φωτός μπροστά» από τις μέχρι πρότινος πρακτικές.
Το σχέδιο αξιολογείται σε συνεργασία με τον διαχειριστή υποδομής και περιλαμβάνει 41 νέες διαδικασίες, με στόχο να εμπεδωθεί νέα κουλτούρα ασφάλειας σε ολόκληρο το σύστημα.
Στην πρόοδο που έχει συντελεστεί στον ελληνικό σιδηρόδρομο αναφέρθηκε ο Χρήστος Παληός, διευθύνων σύμβουλος της «Σιδηρόδρομοι Ελλάδος ΜΑΕ», παρουσιάζοντας το επενδυτικό πλάνο της εταιρείας. Πρώτο νέο βήμα, όπως είπε, είναι η προκήρυξη εντός Οκτωβρίου για το τμήμα Αλεξανδρούπολη – Ορμένιο, ενώ έως το τέλος του έτους θα ακολουθήσουν τα έργα αναβάθμισης και των υπόλοιπων διασυνοριακών συνδέσεων.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη νέα κουλτούρα ασφάλειας στη «Σιδηρόδρομοι Ελλάδος», η οποία συμπλήρωσε τον πρώτο χρόνο λειτουργίας ως ενιαία εταιρεία. «Με το νέο οργανόγραμμα, δημιουργήσαμε Γενική Διεύθυνση Ασφάλειας και Διαλειτουργικότητας», είπε, προσθέτοντας ότι από τον Μάιο εφαρμόζεται νέο αναθεωρημένο σχέδιο διαχείρισης ασφαλείας με συγκεκριμένες διαδικασίες, υπεύθυνο αναφοράς για κάθε πιθανό κίνδυνο και μηχανισμό ελέγχου.
Στο πεδίο του μετασχηματισμού στάθηκε στη συνεργασία με τη Deutsche Bahn για την αναδιοργάνωση των διαδικασιών και την τεχνολογική αναβάθμιση του οργανισμού, με τα πρώτα στελέχη να εγκαθίστανται στον οργανισμό την ερχόμενη εβδομάδα.
Αναφερόμενος στην εμπρόθεσμη ολοκλήρωση των έργων αποκατάστασης της Θεσσαλίας, σημείωσε ότι πλέον η κυκλοφορία στον άξονα Αθήνας – Θεσσαλονίκης γίνεται με τηλεδιοίκηση και σηματοδότηση και ελέγχεται από πέντε κέντρα ελέγχου σε Κόρινθο, Αθήνα, Λιανοκλάδι, Λάρισα και Θεσσαλονίκη. Παράλληλα, υπάρχει εικόνα της κίνησης σε όλες τις σήραγγες μέσω τεσσάρων κέντρων ελέγχου σηράγγων.
Επιπλέον, έκανε ειδική αναφορά στο σύστημα railway.gov.gr, το οποίο χαρακτήρισε πρόσθετη δικλείδα ασφαλείας. «Η μεγάλη αξία αυτής της ελληνικής πρωτοβουλίας είναι πως η πλατφόρμα είναι διαθέσιμη και ανοιχτή στο κοινό, που μπορεί να δει την κίνηση των τρένων από το κινητό του», επισήμανε.
Όπως υποστήριξε, «σήμερα το επίπεδο ασφαλείας στον ελληνικό σιδηρόδρομο είναι το υψηλότερο των τελευταίων δεκαετιών».
Σε ό,τι αφορά το πλάνο έργων της «Σιδηρόδρομοι Ελλάδος», ανέφερε ότι έχει εγκατασταθεί από τον Ιούνιο σηματοδότηση και τηλεδιοίκηση στον άξονα Θεσσαλονίκη – Ειδομένη, ενώ την ερχόμενη εβδομάδα αποσφραγίζονται οι οικονομικές προσφορές για το έργο του Δυτικού Προαστιακού Θεσσαλονίκης και τη σύνδεση του 6ου Προβλήτα της πόλης.
Επίσης, προανήγγειλε ότι εντός Οκτωβρίου θα προκηρυχθεί το τμήμα της νέας γραμμής Αλεξανδρούπολη – Ορμένιο και μέχρι το τέλος του χρόνου θα έχουν δημοπρατηθεί η αναβάθμιση της γραμμής από Μουριές μέχρι Προμαχώνα, το τμήμα ΣΚΑ – Οινόη, η ανάταξη των τμημάτων Λιόσια – Κιάτο και οι μελέτες για την ηλεκτροκίνηση στον άξονα Θεσσαλονίκη – Προμαχώνα.
Έκανε ακόμη αναφορά στην τριμερή προγραμματική συμφωνία με τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία, λέγοντας ότι στην πρόσκληση του Οκτωβρίου στο CEF και τη στρατιωτική κινητικότητα θα υποβληθούν από κοινού μελέτες για την αναβάθμιση του άξονα Θεσσαλονίκη – Αλεξανδρούπολη.
Παράλληλα, ο οργανισμός αναμένεται να ενισχυθεί μέσω της προκήρυξης για 33 νέα υψηλόβαθμα στελέχη, εκ των οποίων οι πρώτοι έχουν ήδη αναλάβει καθήκοντα. Πρόκειται για Έλληνες με εμπειρία σε εταιρείες υποδομής και διαχειριστές διεθνώς.
«Για πρώτη φορά ύστερα από δεκαετίες προχωράμε στην προκήρυξη και την πρόσληψη 582 νέων στελεχών στην εταιρεία, προσλήψεις που εγκρίνονται σήμερα στο Υπουργικό Συμβούλιο», ανέφερε ο κ. Παληός.
Στο πεδίο της εκπαίδευσης είπε ότι το Εκπαιδευτικό Κέντρο του ΟΣΕ στο Ρέντη ανακαινίζεται αυτή την περίοδο και έχει ήδη συμβασιοποιηθεί η προμήθεια 14 νέων προσομοιωτών. Παράλληλα, έχει ολοκληρωθεί κύκλος 1.000 ωρών εκπαίδευσης για όλο το προσωπικό, ενώ 100 στελέχη έχουν παρακολουθήσει τουλάχιστον ένα σεμινάριο του ERA.
Από την πλευρά του, ο Roberto Rinaudo, διευθύνων σύμβουλος της Hellenic Train, ανέφερε ότι ο ελληνικός σιδηρόδρομος βρίσκεται σε φάση βαθιάς μεταρρύθμισης. Εξήγησε ότι η εταιρεία έχει κάνει σημαντικές επενδύσεις για την ενίσχυση της αξιοπιστίας των υπηρεσιών της, ενώ στον στόλο της έχουν προστεθεί δύο υβριδικά τρένα Hitachi Blues IC (HTR 412), που πρόκειται σύντομα να τεθούν σε κυκλοφορία.
Ο κ. Rinaudo σημείωσε ότι η Hellenic Train επενδύει και στο ανθρώπινο δυναμικό της, με στόχο τη βέλτιστη διαχείριση της σιδηροδρομικής λειτουργίας και της εξυπηρέτησης των επιβατών. Παράλληλα, όπως είπε, ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη συνολική αναβάθμιση της εμπειρίας του επιβάτη πριν, κατά τη διάρκεια και μετά το ταξίδι.
Όπως υπογράμμισε, βασικές προτεραιότητες για την εταιρεία είναι η ασφάλεια, η αξιοπιστία, η ταχύτητα και η ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών εντός των τρένων, με έμφαση στην ψηφιοποίηση. «Έχουν γίνει πολλά βήματα προς το καλύτερο και γι’ αυτό είμαστε πολύ χαρούμενοι», είπε.
Ειδικότερα, αναφέρθηκε στην επένδυση ύψους 308 εκατ. ευρώ για την προμήθεια 23 νέων συρμών Coradia Stream, εκ των οποίων 12 προορίζονται για τη γραμμή Αθήνα – Θεσσαλονίκη, ενώ οι υπόλοιποι για προαστιακές υπηρεσίες. Όπως σημείωσε, όλα τα στοιχεία έχουν υποβληθεί στον ERA και αναμένεται να ξεκινήσει η σταδιακή παράδοσή τους μέσα στο 2027.
Για τα δύο υβριδικά τρένα Hitachi Blues IC, τα οποία έχουν ήδη φτάσει στην Ελλάδα, έκανε λόγο για τεχνολογία αιχμής που εξασφαλίζει εξοικονόμηση καυσίμου κατά 50%, προσφέροντας παράλληλα υψηλό επίπεδο άνεσης στους επιβάτες. Όπως είπε, οι σχετικές δοκιμές έχουν ολοκληρωθεί και θα τεθούν σε εμπορική λειτουργία αφού ληφθούν οι απαραίτητες εγκρίσεις.
Στη βελτίωση των υποδομών και στις προϋποθέσεις για την περαιτέρω ανάπτυξη των εμπορευματικών σιδηροδρομικών μεταφορών αναφέρθηκε ο διευθύνων σύμβουλος της PEARL, Αντώνιος Παναγόπουλος. Όπως επισήμανε, το 2026 καταγράφεται πρόοδος σε σχέση με το 2025, με τη σιδηροδρομική κυκλοφορία να συνεχίζεται απρόσκοπτα.
«Για εμάς που έχουμε στόχους εκτός Ελλάδας, μας ενδιαφέρει να μη σταματά το τρένο ποτέ», τόνισε χαρακτηριστικά, βλέποντας πρόοδο και στα θέματα ασφάλειας και υποδομής.
Για έναν αξιόπιστο εμπορευματικό σιδηρόδρομο, είπε ότι απαιτείται επαρκής συχνότητα δρομολογίων, αλλά και δυνατότητα μεταφοράς μεγαλύτερου φορτίου ανά συρμό. Στόχος, σύμφωνα με τον ίδιο, πρέπει να είναι οι 1.600 τόνοι ανά συρμό, χωρίς τη μηχανή έλξης, με συνεχές δίκτυο που θα υποστηρίζει αξονικό φορτίο 22,5 τόνων.
Ιδιαίτερη σημασία απέδωσε στους διαδρόμους Πειραιάς-Αθήνα-Θεσσαλονίκη-Ειδομένη και Θεσσαλονίκη-Προμαχώνας, που συνδέουν τον ελληνικό σιδηρόδρομο με τις αγορές του εξωτερικού.
«Οι εξελίξεις στον σιδηρόδρομο επιτρέπουν να προχωρήσουμε. Θα πρέπει να υπάρχει μια συνέχεια στον σιδηρόδρομο», υπογράμμισε, προσθέτοντας ότι η πρόοδος των υποδομών θα επιτρέψει και την προμήθεια νέων μηχανών έλξης. «Αν συγκεντρώσουμε την προσοχή μας, μπορούμε να το πετύχουμε. Είμαι αισιόδοξος», κατέληξε.
Τη δέσμευση της μητρικής VTG στην ελληνική αγορά μετά από σχεδόν δεκατρία χρόνια παρουσίας επιβεβαίωσε ο Στέλιος Αρχοντάκης, διευθύνων σύμβουλος της VTG Rail Logistics Hellas. «Η Ελλάδα βρίσκεται στα στρατηγικά μας πλάνα και μάλιστα με μία οπτική προς τα Βαλκάνια, και τη δημιουργία ίσως μελλοντικά ενός κέντρου λειτουργίας, υποστηρικτικό προς τις όμορες χώρες», ανέφερε.
Ο κ. Αρχοντάκης επικαιροποίησε και τα πλάνα της εταιρείας για τη δημιουργία μιας βάσης συντήρησης και επισκευής βαγονιών, στα πρότυπα της μικρής βάσης που έχει αναπτυχθεί εδώ και μία εξαετία στο λιμάνι του Πειραιά σε συνεργασία με την PEARL. «Λόγω των συνθηκών των τελευταίων ετών, δεν κατέστη εφικτό αυτό να το κάνουμε μεγαλύτερο, παραμένει όμως στον άμεσο στρατηγικό μας σχεδιασμό», είπε.
Εκτίμησε ότι εντός του 2027 θα γίνουν τα πρώτα βήματα με τη δημιουργία μιας μικρής βάσης συντήρησης και επισκευής στη Βόρεια Ελλάδα, στην περιοχή της Θεσσαλονίκης, ενώ η εταιρεία βρίσκεται κοντά στην τελική απόφαση για την επιλογή του χώρου.
Σε ευρύτερο επίπεδο, ο ευρωπαϊκός όμιλος διαθέτει στόλο άνω των 75.000 βαγονιών, εκ των οποίων περίπου 800 ιδιωτικά βαγόνια βρίσκονται στην ελληνική αγορά, ενώ η εταιρεία συνεργάζεται με περισσότερους από 100 ενεργούς πελάτες και διακινεί ετησίως περίπου 250 πλήρεις συρμούς.
Ο κ. Αρχοντάκης εξέφρασε αισιοδοξία για την πορεία των σιδηροδρομικών υποδομών στην Ελλάδα, επισημαίνοντας ότι τον τελευταίο χρόνο καταγράφεται σημαντική βελτίωση στα έργα του ΟΣΕ, με καλύτερες προϋποθέσεις για την ανάπτυξη των εμπορευματικών μεταφορών. Σε αυτή την κατεύθυνση, υπογράμμισε την ανάγκη ανάπτυξης διπλής γραμμής στα σημεία εισόδου – εξόδου μεταξύ Ελλάδας και Κεντρικής Ευρώπης.
Ιδιαίτερη σημασία απέδωσε στην πιστοποίηση του ελληνικού δικτύου στο προφίλ P400. Μια τέτοια εξέλιξη θα επιτρέψει τη σιδηροδρομική μεταφορά ασυνόδευτων trailers, ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητα του τρένου και τα περιβαλλοντικά οφέλη των εμπορευματικών μεταφορών.
«Οι Σιδηρόδρομοι Ελλάδος έθεσαν τα θεμέλια για τη μετάβαση σε έναν αξιόπιστο διαχειριστή υποδομής. Μπορούμε να πούμε ότι η Ελλάδα μπαίνει πλέον στην εποχή του σιδηροδρόμου», είπε ο Γιάννης Μπίτζης, EY Greece Partner, Government & Infrastructure, Health & Pharma, and TMT Leader της EY Parthenon.
Αναφερόμενος στο στρατηγικό σχέδιο με ορίζοντα το 2034, περιέγραψε τα βήματα που έχουν σχεδιαστεί για την οργάνωση και λειτουργία του νέου οργανισμού, την ψηφιοποίηση των σιδηροδρομικών δεδομένων – ως ζωτικής σημασίας παράγοντα για την ασφαλή λειτουργία των σιδηροδρόμων – και την ενεργοποίηση εργαλείων παρακολούθησης του μετασχηματισμού. Στόχος όλων αυτών των διαδικασιών είναι η μεταφορά τεχνογνωσίας και η ανάθεση συμβάσεων διαχείρισης και συντήρησης του σιδηροδρόμου.
«Είναι σημαντικό όλα αυτά να προχωρήσουν σε σύντομο χρονικό διάστημα. Η επιτυχία του ελληνικού σιδηροδρόμου θα εξασφαλιστεί με κομβικό συγχρονισμό όλων των φορέων», επισήμανε.
Παρατήρησε επίσης ότι η πρόκληση για τη μετάβαση του σιδηροδρόμου σε νέα εποχή είναι διπλή: αφορά, αφενός, τον εσωτερικό μετασχηματισμό και τον μετασχηματισμό του οικοσυστήματος και, αφετέρου, την αποδοτικότητα των έργων που θα ακολουθήσουν. Καταλήγοντας, ο κ. Μπίτζης έκανε λόγο για την κρισιμότητα ενίσχυσης του ανθρώπινου δυναμικού.
Στη δημιουργία ενός σύγχρονου πλαισίου υγείας και ασφάλειας, που θα ενισχύει ουσιαστικά την κουλτούρα ασφάλειας στις σιδηροδρομικές εταιρείες, αναφέρθηκε ο Δημήτριος Σταμούλης, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Biosafety.
Σύμφωνα με τον κ. Σταμούλη, «η ασφάλεια δεν είναι μόνο θέμα διαδικασιών, τεχνολογίας ή υποδομών. Είναι κυρίως θέμα ανθρώπων, κουλτούρας και καθημερινής συμπεριφοράς. Και η δημιουργία αυτής της κουλτούρας αποτελεί βασική προϋπόθεση για έναν σιδηρόδρομο που μπορεί να εξελίσσεται, να ανταποκρίνεται στις αλλαγές και να παραμένει ανθεκτικός σε βάθος χρόνου».
Αναφερόμενος στη συνεργασία με τη Hellenic Train, εξήγησε ότι παρέχεται ένα σύνολο υπηρεσιών που περιλαμβάνει τη συνεχή αναθεώρηση και σύνταξη μελετών υγείας και ασφάλειας, καθώς και τη συνεχή εκπαίδευση του προσωπικού, τόσο σε θέματα υγείας και ασφάλειας όσο και στον τρόπο με τον οποίο υλοποιούνται οι εργασίες τους.
Παράλληλα, είπε ότι «προσπαθούμε να δημιουργήσουμε μια κουλτούρα στην οποία οι ίδιοι οι εργαζόμενοι θα μπορούν να αναγνωρίζουν, να αξιολογούν και να επιλέγουν τις μεθοδολογίες εργασίας που είναι ασφαλείς και ωφέλιμες τόσο για τους ίδιους όσο και για την εταιρεία».
Όπως εκτίμησε, «η ανθεκτικότητα των σιδηροδρομικών οργανισμών συνδέεται, πέρα από την αναβάθμιση των υπηρεσιών, με την ανάπτυξη συγκεκριμένων αξιών, διαδικασιών και οργανωσιακής κουλτούρας, που μπορούν να υποστηρίξουν τη λειτουργία τους και να ενισχύσουν την προσαρμοστικότητά τους στις μεταβολές του εξωτερικού περιβάλλοντος».
φωτό αρχείου
