Πτωτική πορεία εμφανίζει ο τζίρος του λιανικού εμπορίου, σύμφωνα με την ανάλυση του Ινστιτούτου της ΕΣΕΕ για το β΄ τρίμηνο και το α΄ εξάμηνο του 2026. Η εικόνα, όπως σημειώνεται, επιβαρύνει τόσο τις μεγάλες όσο και τις μικρότερες επιχειρήσεις.
Με αφορμή την ανάλυση, ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ, Σταύρος Καφούνης δήλωσε:
«Η ανάλυση του Ινστιτούτου της ΕΣΕΕ επιβεβαιώνει τους ισχυρούς κλυδωνισμούς που βιώνει το ελληνικό εμπόριο», ανέφερε, σημειώνοντας ότι το δεύτερο τρίμηνο ο κύκλος εργασιών των εμπορικών επιχειρήσεων εκτός τροφίμων, οχημάτων και καυσίμων μειώθηκε, σε πραγματικούς όρους, κατά 3,7%, χειρότερα από το πρώτο τρίμηνο.
Ο κ. Καφούνης πρόσθεσε ότι η πτώση του τζίρου, σε αποπληθωρισμένες τιμές, καταγράφεται πλέον εντονότερα στις μεγάλες επιχειρήσεις, με -6,1%, ενώ ακολουθούν οι πολύ μικρές με -3,8% και οι μικρές με -3,2%. Στο θετικό πεδίο εμφανίζονται μόνο οι μεσαίες επιχειρήσεις, με +2,3%, χωρίς όμως να ανατρέπεται η συνολική καθοδική πορεία του κλάδου.
«Η λήψη άμεσων ισχυρών μέτρων», τόνισε, είναι αναγκαία για την ουσιαστική ελάφρυνση των φορολογικών και ασφαλιστικών βαρών, την ενίσχυση του υγιούς ανταγωνισμού και την ενθάρρυνση της επιχειρηματικότητας, καθώς αυτά συνδέονται με τη βιωσιμότητα και την επιβίωση των επιχειρήσεων.
Η ΕΣΕΕ αποδίδει τα ευρήματα στη μείωση του διαθέσιμου εισοδήματος και της αγοραστικής δύναμης, ως αποτέλεσμα και του σωρευτικά αυξημένου πληθωρισμού, με επιβάρυνση σε διατροφή, στέγαση και ενέργεια, αλλά και στη μεγαλύτερη απορρόφηση τζίρου από τις πολυεθνικές ψηφιακές πλατφόρμες.
Στο ίδιο πλαίσιο, γίνεται λόγος για περιορισμένη πρόσβαση σε ρευστότητα, αυξημένο κόστος λειτουργίας, πιέσεις από τον εισαγόμενο αθέμιτο ανταγωνισμό των ηλεκτρονικών πλατφορμών και υψηλές φορολογικές και ασφαλιστικές επιβαρύνσεις, σε ένα διεθνές περιβάλλον με έντονες ανακατατάξεις και αυξημένη αβεβαιότητα.
Η ανάλυση της ΕΣΕΕ δείχνει ότι το β΄ τρίμηνο του 2026 ο κύκλος εργασιών στο λιανικό εμπόριο εκτός τροφίμων, οχημάτων και καυσίμων μειώθηκε σε πραγματικές τιμές κατά 3,7% σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025, ενώ σε ονομαστικές τιμές αυξήθηκε κατά 1,2%.
Η εξέλιξη αυτή σημαίνει, σύμφωνα με την ΕΣΕΕ, ότι η αύξηση του ονομαστικού τζίρου στο σύνολο του λιανικού οφείλεται αποκλειστικά στην άνοδο του γενικού επιπέδου των τιμών και όχι στην πώληση περισσότερων προϊόντων, ενώ η επιβράδυνση ή υποχώρηση σε πραγματικούς όρους φαίνεται να παγιώνεται το τελευταίο διάστημα.
Στις μεγάλες επιχειρήσεις καταγράφηκε πτώση των πραγματικών πωλήσεων κατά 6,1% [-1,3%], ενώ για το σύνολο των ΜμΕ ο τζίρος, σε διορθωμένες ως προς τον πληθωρισμό τιμές, υποχώρησε κατά 2,9% [+2,0%] την ίδια περίοδο.
Στις πολύ μικρές επιχειρήσεις οι πωλήσεις μειώθηκαν κατά 3,8% [1,1%], στις μικρές κατά 3,2% [+1,7%], ενώ οι μεσαίες κινήθηκαν καλύτερα, με άνοδο 2,3% [+7,5%] σε αποπληθωρισμένες τιμές.
Το α΄ εξάμηνο του 2026 ο κύκλος εργασιών σε πραγματικές τιμές στο λιανικό εμπόριο εκτός τροφίμων, οχημάτων και καυσίμων συρρικνώθηκε κατά 2,3% [+1,6%] σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025.
Στο ίδιο διάστημα, οι μεγάλες επιχειρήσεις κατέγραψαν υποχώρηση των πραγματικών πωλήσεων κατά 2,8% [+1,2%], ενώ για το σύνολο των ΜμΕ η μείωση έφτασε το 2,1% [+1,8%].
Στις πολύ μικρές επιχειρήσεις οι πωλήσεις υποχώρησαν κατά 3,4% [0,5%], στις μικρές κατά 1,7% [2,2%], ενώ οι μεσαίες επιχειρήσεις ενίσχυσαν τον πραγματικό τους τζίρο κατά 3,7%[+7,9%].
Σε απόλυτα μεγέθη, η ονομαστική αύξηση του κύκλου εργασιών για το α΄ εξάμηνο του 2026 ανήλθε σε 210,9 εκατ. ευρώ, με τον συνολικό τζίρο της περιόδου να διαμορφώνεται σε 13,1 δισ. ευρώ από 12,9 δισ. το αντίστοιχο διάστημα του 2025.
Η ποσοστιαία μείωση σε πραγματικούς όρους στην κατηγορία «Λιανικό εμπόριο μεταχειρισμένων ειδών σε καταστήματα» (-5,5%) το 2026, δεν επιτρέπει ασφαλή συμπεράσματα για το αν οι καταναλωτές στράφηκαν ή όχι σε φθηνότερα και χαμηλότερης ποιότητας προϊόντα, μετά την εκρηκτική άνοδο που είχε σημειωθεί το προηγούμενο έτος.
Στο α΄ εξάμηνο του 2026, τις μεγαλύτερες αυξήσεις τζίρου σε πραγματικές τιμές εμφάνισαν οι κατηγορίες «Ιατρικών και ορθοπεδικών ειδών» (+10,3%), «Ρολογιών και Κοσμημάτων» (+9,8%), «Σιδηρικών και Χρωμάτων» (+6,2%) και «Ηλεκτρικών οικιακών συσκευών» (+4,8%).
Στον αντίποδα, τις μεγαλύτερες απώλειες κατέγραψαν τα «Κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα» (-10,9%), τα «Βιβλία» (-6,3%), τα «Καινούργια είδη» όπως οπτικά, δώρα, σουβενίρ και είδη τέχνης (-6,0%), καθώς και τα «Έπιπλα και Φωτιστικά» (-5,7%). Οι πωλήσεις στα υποδήματα παρέμειναν σχεδόν στάσιμες (-0,9%), ενώ για την ένδυση δεν υπάρχουν διαθέσιμα δεδομένα προς σύγκριση.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της βάσης του Τειρεσία, η συνολική αξία των ακάλυπτων επιταγών και των απλήρωτων συναλλαγματικών στο πρώτο εξάμηνο του 2026 ανήλθε σε 46,7 εκατ. ευρώ, με την εικόνα του Ιουνίου να εμφανίζει σαφή επιδείνωση.
Η ΕΣΕΕ σημειώνει επίσης ότι το όφελος του εμπορίου από τον τουρισμό δεν είναι το αναμενόμενο, παρότι το πρώτο εξάμηνο του έτους η εισερχόμενη τουριστική κίνηση αυξήθηκε κατά 15,4% και οι εισπράξεις κατά 14,8% σε τρέχουσες τιμές. Με βάση την ίδια ανάλυση, αυτό υπογραμμίζει την ανάγκη για ουσιαστικές παρεμβάσεις στη σύνδεση εμπορίου και τουρισμού και για την προώθηση ενός νέου «brand name» της χώρας ως αγοραστικού προορισμού.
Παράλληλα, η ΕΣΕΕ αναφέρει ότι τα ιδιαίτερα αρνητικά αποτελέσματα του β΄ τριμήνου επιτάχυναν την πτώση του κύκλου εργασιών και, σε συνδυασμό με τη διεθνή αβεβαιότητα, τη μικρή διασυνδεσιμότητα εμπορίου και τουρισμού, τις πληθωριστικές πιέσεις, την άνοδο των επιτοκίων παρέμβασης, τον τερματισμό του Ταμείου Ανάκαμψης και τη συρρίκνωση των ρυθμών οικονομικής μεγέθυνσης διεθνώς, δεν αφήνουν περιθώρια αισιοδοξίας για το μέλλον. Οι επιχειρηματίες, όπως σημειώνεται, εναποθέτουν πλέον τις ελπίδες τους σε μέτρα και δράσεις πιο φιλικά προς την επιχειρηματικότητα.
Ανά περιφέρεια, το α΄ εξάμηνο του 2026 ο κύκλος εργασιών σε πραγματικούς όρους μειώθηκε σε όλες ανεξαιρέτως τις περιφέρειες. Οι μεγαλύτερες μειώσεις σημειώθηκαν στην Πελοπόννησο (-3,9%), στη Δυτική Ελλάδα (-3,8%) και στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη (-3,3%), ενώ οι ηπιότερες υποχωρήσεις καταγράφηκαν στην Ήπειρο (-0,9%), στη Θεσσαλία (-1,3%) και στο Βόρειο Αιγαίο (-1,5%).
* Επισυνάπτεται πίνακας – Πηγή: ΕΣΕΕ
