Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκονται οι εργασίες στη Θεσσαλονίκη για τη ΔΕΘ, καθώς τα τεχνικά συνεργεία στήνουν τα περίπτερα της επετειακής 90ής Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, που θα διεξαχθεί από τις 5 έως τις 13 Σεπτεμβρίου με τιμώμενη χώρα την Ιαπωνία. Η φετινή ΔΕΘ συμπληρώνει 100 χρόνια από το 1926 και παραμένει στενά δεμένη με την ιστορία, την οικονομία και τον πολιτισμό της πόλης.
Η ιδέα για τη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης γεννήθηκε το 1925, μέσα στο κλίμα του Μεσοπολέμου και μόλις 12 χρόνια μετά την ενσωμάτωση της Θεσσαλονίκης στο Ελληνικό Κράτος, με πρωτοβουλία του επιστήμονα και πολιτικού Νικολάου Γερμανού. Παρά τα εμπόδια που παρουσιάστηκαν στην προετοιμασία, τα εγκαίνια της πρώτης έκθεσης έγιναν το πρωί της Κυριακής 3 Οκτωβρίου 1926 στο Πεδίο του Άρεως, στις παρυφές του ιστορικού κέντρου και λίγα μέτρα από τη σημερινή θέση της έκθεσης.
Το κλίμα ήταν πανηγυρικό, με περισσότερους από 600 εκθέτες και 150.000 επισκέπτες σε έκταση περίπου 7.000 τ.μ. Τα νούμερα θεωρήθηκαν εντυπωσιακά για την εποχή, καθώς ο πληθυσμός της πόλης δεν ξεπερνούσε τους 180.000 κατοίκους.
Μετά και τη 2η διοργάνωση, η ΔΕΘ εξελίσσεται σε θεσμό για τη Θεσσαλονίκη και συνολικά για τη χώρα. Πραγματοποιείται κάθε Σεπτέμβριο, μεγαλώνει σταθερά σε εκθέτες και επισκέπτες και αποκτά ολοένα και πιο διεθνή χαρακτήρα, ενώ στην 3η ΔΕΘ την επισκέφθηκε για πρώτη φορά Έλληνας πρωθυπουργός, ο Ελευθέριος Βενιζέλος, που περιηγήθηκε στα περίπτερα μέσα σε ιδιαίτερα θερμή υποδοχή από τον κόσμο.
Η έκθεση συνεχίστηκε έως το 1939 στο Πεδίο του Άρεως, με εντυπωσιακά θεάματα όπως το «φλεγόμενο αερόστατο», ο «άνθρωπος κανόνι» και μια εγχείρηση σκωληκοειδίτιδας. Το 1940, λίγο πριν από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, μεταφέρθηκε σε μεγαλύτερο χώρο, στο σημείο όπου λειτουργεί μέχρι σήμερα.
Η 15η ΔΕΘ του 1940, με επίσημη συμμετοχή τεσσάρων κρατών —Γερμανίας, Γιουγκοσλαβίας, Βουλγαρίας και Τουρκίας— ήταν και η τελευταία προπολεμική. Λίγες ημέρες μετά τη λήξη της κηρύχθηκε ο πόλεμος, ενώ πολλοί εκθέτες δεν πρόλαβαν ούτε να παραλάβουν τα εκθέματά τους από τα περίπτερα. Στα χρόνια του πολέμου η λειτουργία της ανεστάλη, αν και υποτυπωδώς συνέχισε να υπάρχει, καθώς οι Γερμανοί χρησιμοποιούσαν τα κτίρια ως αποθήκες.
Ύστερα από διακοπή 10 ετών, λόγω του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και του εμφυλίου, η ΔΕΘ επέστρεψε δυναμικά το 1951, ξεπερνώντας κάθε πρόβλεψη. Οι επισκέπτες της τριπλασιάστηκαν και το 1966 σημειώθηκε το απόλυτο ρεκόρ με 1.634.542 επισκέπτες να περνούν τις πύλες της.
Την ίδια περίοδο, διάφορα κράτη παρουσίαζαν στη ΔΕΘ τα τεχνολογικά τους επιτεύγματα. Μέσα στο ψυχροπολεμικό κλίμα, οι ΗΠΑ και η Σοβιετική Ένωση χρησιμοποίησαν την έκθεση ως πεδίο προβολής και αντιπαράθεσης, με έμφαση στη διαστημική τεχνολογία.
Η δυναμική της ΔΕΘ από το 1951 έως το 1973 οδήγησε και στον ελληνικό κινηματογράφο, με αρκετές ταινίες της εποχής να γυρίζουν σκηνές στους χώρους της ή να τοποθετούν όλη την πλοκή τους εκεί. Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι το «Κάτι και να καίει» σε σκηνοθεσία Γιάννη Δαλιανίδη και «Ο Ανακατωσούρας» του Γρηγόρη Γρηγορίου.
Στα σημαντικότερα σημεία της ιστορίας της καταγράφονται η «γέννηση» του φραπέ στην 22η ΔΕΘ το 1957, η κατασκευή του Αλεξάνδρειου Μελάθρου, γνωστού ως Παλέ ντε Σπορ, στην 25η ΔΕΘ το 1960, το πρώτο γκάλοπ σε επισκέπτες και εκθέτες με ερωτηματολόγιο στην 29η ΔΕΘ το 1964, το ράλι ΔΕΘ στην 30ή ΔΕΘ το 1965, τα εγκαίνια εν μέσω της Χούντας των Συνταγματαρχών στην 32η ΔΕΘ το 1967, η κατασκευή του Πύργου του ΟΤΕ, ύψους 65 μέτρων, στην 34η ΔΕΘ το 1969, αλλά και το περίπτερο της Κύπρου, που έγινε χώρος προσκυνήματος για τους Θεσσαλονικείς μετά τα θλιβερά γεγονότα στην 39η ΔΕΘ το 1974.
Με τα χρόνια, η ΔΕΘ έγινε σημείο αναφοράς με την παρουσία πολιτικών αρχηγών, τις εξαγγελίες, τα shows, τα λούνα παρκ και τις αναμνήσεις που άφησε σε χιλιάδες επισκέπτες. Μετά το 1974, παράλληλα με τη ΔΕΘ που συνέχισε να πραγματοποιείται κάθε Σεπτέμβριο, αναπτύχθηκαν και άλλες κλαδικές εκθέσεις που προσέλκυσαν το ενδιαφέρον χιλιάδων επαγγελματιών.
Το 2000, η ΔΕΘ γιόρτασε τα 75 χρόνια της με έκθεση ντοκουμέντων με τίτλο «75 χρόνια Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης, η ΔΕΘ του κόσμου, της Ελλάδος, της Θεσσαλονίκης». Ένα χρόνο αργότερα, το 2001, μετά την τρομοκρατική επίθεση της 11ης Σεπτεμβρίου στις ΗΠΑ, το αμερικανικό περίπτερο έκλεισε και άνοιξε τρεις μέρες αργότερα με αυξημένα μέτρα ασφαλείας, ενώ η 66η ΔΕΘ ήταν η τελευταία όπου έγιναν συναλλαγές με δραχμή.
Το 2017, η 82η ΔΕΘ είχε τιμώμενη χώρα την Κίνα, με μία από τις πιο εντυπωσιακές παρουσίες στην ιστορία της έκθεσης, καθώς κατέλαβε ολόκληρο το περίπτερο 13. Αντίθετα, η δεκαετία του 2020 ξεκίνησε χωρίς τη ΔΕΘ, αλλά με το «Thessaloniki Helexpo Forum», λόγω της πανδημίας του κορονοϊού και με την τήρηση όλων των υγειονομικών πρωτοκόλλων, ενώ με αυστηρά μέτρα προστασίας πραγματοποιήθηκε το 2021 η 85η ΔΕΘ. Μετά την Κίνα, τιμώμενες χώρες ήταν οι ΗΠΑ, η Ινδία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Βουλγαρία και η Γερμανία, ενώ φέτος τη σκυτάλη παίρνει η Ιαπωνία.
φωτ.αρχείου
