Ογδόντα οκτώ γονίδια έχουν ενοχοποιηθεί για την πρόωρη ωοθηκική ανεπάρκεια, μια κατάσταση που επηρεάζει περίπου το 3%-4% των γυναικών κάτω των 40 ετών, επηρεάζοντας όχι μόνο τη γονιμότητα αλλά και τη συνολική τους υγεία. Παρά την πρόοδο που έχει γίνει στην κατανόηση των γενετικών παραγόντων, το 50% των περιπτώσεων παραμένει ανεξήγητο. Επιπλέον, πολλές από αυτές τις γυναίκες έχουν βιώσει σοβαρά τραυματικά ή στρεσογόνα γεγονότα, όπως η απώλεια αγαπημένου προσώπου ή μια δύσκολη σχέση. Αυτή η σύνδεση παρατηρείται κλινικά, χωρίς να έχει αποδειχθεί αιτιώδης σχέση.
Δεν είναι πρόωρη εμμηνόπαυση – Μπορεί να εμφανιστεί και στα 18
«Οι ωοθήκες μπορεί να λειτουργήσουν μία, δύο ή τρεις φορές τον χρόνο. Κάθε φορά που συμβαίνει ωορρηξία, η ποιότητα των ωαρίων είναι ανάλογη με την πραγματική ηλικία της γυναίκας». Σύμφωνα με τον κ. Μεσσαρόπουλο, η πάθηση μπορεί να εμφανιστεί ακόμη και σε κορίτσια 18 ή 19 ετών. Το πρώτο προειδοποιητικό σημάδι είναι συνήθως οι διαταραχές της περιόδου, οι οποίες δεν υποδηλώνουν πάντα πρόωρη ωοθηκική ανεπάρκεια, καθώς μπορούν να οφείλονται και σε άλλες γυναικολογικές παθήσεις. Η αναγνώριση 88 γονιδίων που σχετίζονται με την πάθηση έχει κυρίως προληπτική αξία, επιτρέποντας στις νεαρές γυναίκες να προγραμματίσουν την κατάψυξη ωαρίων για τη διατήρηση της αναπαραγωγικής τους δυνατότητας.
Υπό αξιολόγηση οι νέες θεραπείες
Ποιες είναι οι νέες εξελίξεις στην αντιμετώπιση της πρόωρης ωοθηκικής ανεπάρκειας; Οι θεραπείες που θα μπορούσαν να αποκαθιστούν τη λειτουργία των ωοθηκών είναι ακόμα σε στάδιο έρευνας. «Σήμερα δεν υπάρχει θεραπεία που να αποκαθιστά οριστικά τη λειτουργία των ωοθηκών, εκτός από ορισμένες περιπτώσεις αυτοάνοσης ωοθηκικής ανεπάρκειας όπου η έγκαιρη χορήγηση κορτιζόνης μπορεί να αναστείλει την εξέλιξη της νόσου». Διερευνώνται τεχνικές όπως το PRP και η μεταμόσχευση ωοθηκικού ιστού, αλλά μέχρι στιγμής τα αποτελέσματα δεν είναι ενθαρρυντικά. Η βασική αντιμετώπιση για τις περισσότερες γυναίκες είναι η ορμονική υποκατάσταση, προκειμένου να περιοριστούν οι επιπτώσεις της έλλειψης οιστρογόνων.
Συμπτώματα
«Οι επιπτώσεις της πρόωρης ωοθηκικής ανεπάρκειας επηρεάζουν ολόκληρο τον οργανισμό. Οι γυναίκες μπορεί να παρουσιάσουν εξάψεις, διαταραχές ύπνου, κολπική ξηρότητα, μειωμένη libido, ευερεθιστότητα, καθώς και αυξημένο κίνδυνο οστεοπόρωσης και καρδιοαγγειακών παθήσεων». Η ορμονική θεραπεία έχει στόχο όχι μόνο την ανακούφιση των συμπτωμάτων αλλά και την προστασία της μακροχρόνιας υγείας. Ο κ. Μεσσαρόπουλος προτρέπει τις γυναίκες να απευθύνονται σε εξειδικευμένους γυναικολόγους και να μην θεωρούν ότι η διάγνωση σημαίνει το τέλος της δυνατότητας απόκτησης παιδιών, καθώς πολλές μπορούν να επιτύχουν εγκυμοσύνη φυσικά με σωστή παρακολούθηση της λειτουργίας των ωοθηκών.
* Ο κ. Μεσσαρόπουλος είναι επίσης πρόεδρος του ΚΕ.ΤΕ.Κ.Ν.Υ. (Κέντρου Τεκμηρίωσης και Κοστολόγησης Νοσοκομειακών Υπηρεσιών)
ΦΩΤΟ ΑΡΧΕΙΟΥ
