Στην κλιματική αλλαγή, στον τρόπο λειτουργίας του ΕΛΓΑ και στην ανάγκη να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στην πρόληψη των ζημιών αναφέρθηκε ο αντιπρόεδρος του Οργανισμού, Ιωάννης Κολλάτος, μιλώντας στο Olympia Forum. Όπως ανέφερε, από το 2019 έως το 2026 έχουν καταβληθεί περίπου 2,1 δισ. ευρώ σε αποζημιώσεις για ζημιές στο φυτικό και ζωικό κεφάλαιο.
«Δεν την περιμένουμε. Είναι παρούσα», είπε για την κλιματική αλλαγή, περιγράφοντας την αγωνία των παραγωγών κάθε φορά που εκδίδεται έκτακτο δελτίο καιρού.
Από τα 2,1 δισ. ευρώ που καταβλήθηκαν, περίπου 1,09 δισ. προήλθαν από τις ασφαλιστικές εισφορές των αγροτών. Πάνω από 800 εκατ. ευρώ διατέθηκαν από τον κρατικό Προϋπολογισμό, ενώ περίπου 200 εκατ. ευρώ προήλθαν από την κρατική αρωγή, σύμφωνα με την κατανομή που παρουσίασε ο κ. Κολλάτος.
Αναφερόμενος στη συζήτηση για την αναθεώρηση του κανονισμού του ΕΛΓΑ, ο αντιπρόεδρος του Οργανισμού σημείωσε ότι πρέπει να ληφθούν υπόψη τόσο οι αυξημένοι κίνδυνοι όσο και η οικονομική δυνατότητα των παραγωγών να πληρώνουν υψηλότερα ασφάλιστρα. Περιοχές που πλήττονται επανειλημμένα, όπως είπε, θα μπορούσαν με βάση αναλογιστικούς υπολογισμούς να επιβαρυνθούν με αυξημένες εισφορές. Μια τέτοια εξέλιξη, ωστόσο, θα έπεφτε πάνω σε παραγωγούς που ήδη αντιμετωπίζουν υψηλό κόστος εισροών και χαμηλές τιμές.
«Αλλά ένας ασφαλιστικός οργανισμός δεν είναι για να κάνει κοινωνική πολιτική. Είναι για να είναι δίκαιος να έχει ένα αντικειμενικό σύστημα», τόνισε, υποστηρίζοντας ότι οι αποζημιώσεις πρέπει να βασίζονται σε σαφείς κανόνες και επιτόπιες εκτιμήσεις.
Ως παράδειγμα διαφορετικού μοντέλου ασφάλισης παρουσίασε το ισπανικό σύστημα, στο οποίο συμμετέχουν το κράτος, οι συνεταιρισμοί και οι ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες. Σύμφωνα με τον κ. Κολλάτο, οι ιδιωτικές ασφαλιστικές αποχώρησαν όταν εκδηλώθηκαν μεγάλες καταστροφές, ενώ στις πλημμύρες της Βαλένθια, όπου πλημμύρισαν 1,3 εκατ. στρέμματα, οι αποζημιώσεις προς τους παραγωγούς ανήλθαν σε 45 εκατ. ευρώ.
Αντίθετα, για τις ζημιές του Daniel στη Θεσσαλία και τη Βόρεια Εύβοια καταβλήθηκαν, όπως είπε, 380 εκατ. ευρώ. Υποστήριξε ότι η αλλαγή του ελληνικού συστήματος πρέπει να εξεταστεί με βάση το επίπεδο προστασίας που προσφέρει και το κόστος που θα είχε για τους παραγωγούς.
Προανήγγειλε την ψηφιοποίηση της διαδικασίας εκτίμησης των ζημιών, με τη χρήση τάμπλετ από τους εκτιμητές στο χωράφι. Ο στόχος είναι η εφαρμογή του συστήματος μέσα στο 2027. Η ηλεκτρονική καταχώριση της ζημιάς αναμένεται να επιταχύνει την αποστολή των στοιχείων στα κεντρικά, την έκδοση του πορίσματος και την υποβολή ένστασης από τον παραγωγό, εφόσον διαφωνεί με την εκτίμηση.
Παράλληλα, ο ΕΛΓΑ σχεδιάζει να αποκτήσει δύο ραντάρ για την αντιχαλαζική προστασία: ένα στο Φίλυρο Θεσσαλονίκης και ένα στη Νέα Αγχίαλο Θεσσαλίας.
Σύμφωνα με τον αντιπρόεδρο του Οργανισμού, η κάλυψη αναμένεται να αυξηθεί από 5 εκατ. σε 6 εκατ. στρέμματα. Τα δεδομένα των ραντάρ θα είναι διαθέσιμα και στην Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία, για την ενίσχυση των μετεωρολογικών πληροφοριών.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην πρόληψη, λέγοντας ότι «είναι πολύ σημαντικότερο να έχουμε ενεργητική παρά παθητική προστασία». Επισήμανε πως εξετάζεται να εφαρμοστούν πιλοτικά αντιχαλαζικά δίχτυα για δενδρώδεις καλλιέργειες και φράουλες, αλλά και αντιπαγετικά. Όπως είπε, η απώλεια μιας παραγωγής μπορεί να έχει συνέπειες και πέρα από το κόστος της ζημιάς, καθώς ο παραγωγός ενδέχεται να χάσει αγορές τις οποίες χρειάστηκε χρόνια για να κατακτήσει.
Για τα διαθέσιμα προγράμματα προστασίας, ο κ. Κολλάτος υπογράμμισε ότι η επιδότηση μπορεί να φτάσει το 100% για συνεταιρισμούς και ομάδες παραγωγών και το 80% για μεμονωμένους παραγωγούς. Ως παράδειγμα έφερε εγκατάσταση αντιχαλαζικού ή αντιπαγετικού συστήματος κόστους 30.000 ευρώ, από τα οποία ο παραγωγός θα κατέβαλλε 6.000 ευρώ και το πρόγραμμα θα κάλυπτε τα υπόλοιπα.
Κλείνοντας, επισήμανε ότι ο πρωτογενής τομέας έχει ευρύτερη επίδραση στην απασχόληση, πέρα από τη συμμετοχή του στο ΑΕΠ. Ανέφερε ως παράδειγμα την προβατοτροφία, υποστηρίζοντας ότι κάθε θέση εργασίας στην εκτροφή στηρίζει δραστηριότητες στις μεταφορές, στα κτηνιατρικά επαγγέλματα και στα τυροκομεία.
Θ. Παπακώστας
Φωτογραφίες από το συνέδριο: https://www.amna.gr/pr-photo
