Η Εθνική Αρχή Διαφάνειας (ΕΑΔ) παρουσιάζει στη 90ή Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης (ΔΕΘ) ένα ψηφιακό δωμάτιο απόδρασης για τη διαφθορά, βάζοντας τους επισκέπτες μπροστά σε ένα κρίσιμο δίλημμα. Θα έπαιρνες 5.000 ευρώ, αν ήξερες ότι η πράξη αυτή θα έφερνε ζημία 10 εκατομμυρίων στο ελληνικό Δημόσιο;
Το escape room λειτουργεί στο Περίπτερο 13 της 90ής ΔΕΘ και καλεί επισκέπτες και επισκέπτριες να λύσουν γρίφους, ώστε να αποφασίσουν πώς θα χειρίζονταν μια υπόθεση διαφθοράς και αν θα προχωρούσαν ή όχι σε καταγγελία στις αρμόδιες αρχές. Το σενάριο μεταφέρεται μέσα από το άβαταρ μιας γυναίκας, σε σκηνικό που θυμίζει αστυνομική σειρά: «Είσαι συνάδελφος με τον υπεύθυνο για την έγκριση επενδυτικών προγραμμάτων σε μια δημόσια υπηρεσία. Υπάρχουν φήμες ότι χρηματίζεται, για να προχωρά σε εγκρίσεις προγραμμάτων. Μπαίνεις στο γραφείο του για να αφήσεις κάποια υπηρεσιακά έγγραφα, ενώ εκείνος απουσιάζει. Έχεις τρία λεπτά για να βρεις αν υπάρχουν στοιχεία που μπορεί να δείχνουν ότι όντως υπάρχει διαφθορά».
Το escape room σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε αποκλειστικά από στελέχη της ΕΑΔ, στη Γενική Διεύθυνση Ευαισθητοποίησης και σε στενή συνεργασία με τη διοίκηση. Αναπτύσσεται σε διαδραστικές οθόνες στο περίπτερο της Αρχής και, όταν αυτές δεν επαρκούν, οι επισκέπτες χρησιμοποιούν υπολογιστές-ταμπλέτες για να συμμετάσχουν.
«Για το παιχνίδι εκδηλώνουν ενδιαφέρον άνθρωποι όλων των ηλικιών, ακόμη και παιδάκια. Οι περισσότεροι αποφασίζουν να κάνουν καταγγελία, όταν λύνοντας τους γρίφους διαπιστώσουν πως όντως υπάρχει διαφθορά. Υπάρχουν όμως και κάποιοι, στην πλειονότητά τους νεαρά άτομα, που αρχικά λένε παίρνω τα λεφτά και φεύγω. Σε αυτές τις περιπτώσεις λέμε πάμε να δούμε τι θα γινόταν αν έκανες την καταγγελία;. Και εξηγούμε ότι, αν πάρεις αυτά τα 5000 ευρώ, τότε το Δημόσιο θα ζημιωθεί με 10 εκατ. ευρώ, χρήματα που θα πήγαιναν σε παιδικές χαρές, στην παιδεία και την υγεία. Τότε συνειδητοποιούν την πραγματική έκταση μιας τέτοιας πράξης», περιγράφει ο Νίκος Ευσταθίου, στέλεχος της Γενικής Διεύθυνσης Ευαισθητοποίησης της ΕΑΔ και ειδικός digital awareness.
Το «δωμάτιο απόδρασης» δημιουργήθηκε ειδικά για τη 90ή ΔΕΘ. Η ιδέα γεννήθηκε γύρω στο Πάσχα, όταν τα στελέχη της γενικής διεύθυνσης κατέληξαν στη δημιουργία του escape room και ξεκίνησαν να δουλεύουν το σενάριο. Για την υλοποίηση χρησιμοποιήθηκε η διαδικτυακή πλατφόρμα δημιουργίας διαδραστικού και οπτικοακουστικού περιεχομένου «Genially».
Καθώς ο επισκέπτης ή η επισκέπτρια περιηγείται στο δωμάτιο, συγκεντρώνει στοιχεία λύνοντας γρίφους και απαντώντας σε ερωτήσεις όπως: «είσαι στο τμήμα προμηθειών και ένας από τους προμηθευτές σού προσφέρει ένα ακριβό smartwatch, το παίρνεις;» ή «είσαι στην επιτροπή παραλαβής προσφορών για έναν διαγωνισμό και συνειδητοποιείς πως ένας από τους συμμετέχοντες είναι συγγενής σου, τι κάνεις;». Όσο προχωρά το παιχνίδι, οι «κόκκινες σημαίες» ότι κάτι δεν πάει καλά πληθαίνουν, με χαρακτηριστικό παράδειγμα ένα σημείωμα που γράφει: «Να φτιάξουμε την εγγυητική επιστολή για τον Ν.Κ, αλλά πρώτα να πάρουμε τα 5000 ευρώ».
Στην πράξη, το παιχνίδι οδηγεί τους πολίτες να απαντήσουν σε ηθικά διλήμματα και να σκεφτούν με ποιους τρόπους μπορεί να βελτιωθεί η αντιμετώπιση της διαφθοράς ή πώς η ψηφιοποίηση των υπηρεσιών θα μπορούσε να περιορίσει τη μεσολάβηση του «γνωστού» και του «μέσου». Παράλληλα, τους βοηθά να αντιληφθούν το αποτέλεσμα που έχει στη πράξη τυχόν δωροληψία ή συμμετοχή σε μη σύννομες ενέργειες, ενώ η ΕΑΔ επιδιώκει στις ανακοινώσεις της να αποτυπώνει και τον αντίκτυπο της διαφθοράς.
Σύμφωνα με τον κ. Ευσταθίου, το ψηφιακό δωμάτιο απόδρασης ενδέχεται να αναρτηθεί στον ιστοτόπο της ΕΑΔ μετά την ολοκλήρωση της 90ής ΔΕΘ, ώστε οι πολίτες να έχουν ανά πάσα στιγμή πρόσβαση σε αυτό.
*Τις φωτογραφίες παραχώρησε η ΕΑΔ
