Ανακαλύφθηκε το σκαθάρι που προσελκύει τις μέλισσες με αρωματικές χημικές ουσίες, αναδεικνύοντας μοναδικές στρατηγικές επιβίωσης. Ένα μικρό ευρωπαϊκό σκαθάρι, το οποίο έχει αναπτύξει τη δυνατότητα να ζει εις βάρος των μελισσών, έχει αποκαλύψει έναν μοναδικό μηχανισμό χημικής παραλλαγής για να προσελκύει τα θύματά του. Αυτή η εντυπωσιακή ανακάλυψη προέρχεται από ένα ασυνήθιστο πείραμα που διεξήχθη στη Γερμανία.
Οι προνύμφες του σκαθαριού Meloe proscarabaeus, που συναντάται και στην Ελλάδα, εκκρίνουν ουσίες που μιμούνται τη μυρωδιά των λουλουδιών. Είναι η πρώτη γνωστή περίπτωση ζώου που μιμείται το άρωμα λουλουδιών, επισημαίνουν οι ερευνητές. Αυτή η μελέτη, αν και δεν έχει υποβληθεί σε ανεξάρτητο έλεγχο, έχει δημοσιευθεί ως προδημοσίευση στο αποθετήριο bioRxiv.
Οι προνύμφες του σκαθαριού γεννιούνται στο χώμα, αλλά αργότερα ανεβαίνουν στις κορυφές των χόρτων, περιμένοντας διερχόμενες μέλισσες. Όταν κάποιο έντομο πλησιάσει, οι προνύμφες προσκολλώνται σε αυτό και μεταφέρονται στη φωλιά του, όπου τρέφονται με τα ξένα αβγά τους, πριν ολοκληρώσουν την μεταμόρφωσή τους σε ενήλικα σκαθάρια.
Ο Ράιαν Άλαμ, χημικός στο Ινστιτούτο Χημικής Οικολογίας Μαξ Πλανκ, ήθελε να διερευνήσει εάν οι προνύμφες του σκαθαριού εκκρίνουν χημικά που προσελκύουν τις μέλισσες. Αρχικά, συνέλεξε περίπου 40 ενήλικα σκαθάρια από τα λιβάδια γύρω από το ερευνητικό του κέντρο στην Τζένα της Γερμανίας. Αφού τα μετέφερε σε ένα κλειστό θερμοκήπιο, τα έντομα ζευγάρωσαν και γέννησαν τα αβγά τους στο χώμα.
Μόλις οι προνύμφες εκκολάφθηκαν και ανέβηκαν στις κορυφές των χόρτων, ο Άλαμ τις συνέλεξε, τις πολτοποίησε και ανάλυσε τον πολτό με χρωματογραφία μάζας, μια τεχνική που απομονώνει τις διαφορετικές χημικές ουσίες. Η ανάλυση αποκάλυψε την παρουσία μονοτερπενοειδών, πτητικών ενώσεων που σπανίζουν στα ζώα αλλά παράγονται από πολλά φυτά. Ορισμένα από αυτά τα μόρια είναι γνωστό ότι προσελκύουν επικονιαστές όπως οι μέλισσες.
Για να ελέγξει την επίδραση αυτών των ουσιών, ο Άλαμ δημιούργησε ένα πείραμα με δύο διαδρόμους, ο ένας με άρωμα βλαστών σιταριού, που δεν προσελκύει μέλισσες, και ο άλλος με τη μυρωδιά των προνυμφών. Οι δοκιμές έδειξαν ότι και τα δύο είδη μελισσών που εξετάστηκαν (Osmia bicornis και Colletes similis) προτιμούσαν τη μυρωδιά των προνυμφών, υποδηλώνοντας την αποτελεσματικότητα του χημικού δολώματος που προσφέρει το σκαθάρι.
Αυτή η ανακάλυψη προσθέτει ένα νέο στοιχείο στη χημική στρατηγική επιβίωσης του Meloe proscarabaeus, που ανήκει στην οικογένεια Meloidae, γνωστή για την εκδίωξη θηρευτών μέσω της εκκρίσεως κανθαριδίνης, μιας ουσίας που προκαλεί χημικά εγκαύματα. Όπως επισημαίνει η εντομολόγος Μέι Μπέρενμπαουμ, η μελέτη εγείρει ενδιαφέροντα ερωτήματα σχετικά με την έκταση της χημικής μίμησης στα ζώα και την πιθανότητα να έχει μείνει πολλές φορές απαρατήρητη.
in.gr
