Τα 500 της χρόνια γιορτάζει από σήμερα, Σάββατο 10 Οκτωβρίου, η Μονή Λειμώνος, ο πνευματικός λειμώνας της Λέσβου, κοντά στην Καλλονή, στο κέντρο του νησιού.
Η Μονή Αγίου Ιγνατίου, γνωστή ως Μονή Λειμώνος από το λιβάδι στο οποίο είναι χτισμένη, ιδρύθηκε το 1526, 64 χρόνια μετά την κατάληψη της Λέσβου από τους Οθωμανούς το 1462, από τον επίσκοπο Μηθύμνης Ιγνάτιο Αγαλλιανό, μια σημαντική προσωπικότητα που συνέβαλε στην αναγέννηση των γραμμάτων και του πνεύματος και ανακηρύχθηκε αργότερα Άγιος. Σύμφωνα με την παράδοση, χτίστηκε πάνω στα ερείπια γυναικείου βυζαντινού μοναστηριού και αφιερώθηκε στον Αρχάγγελο Μιχαήλ, ενώ σήμερα φέρει το όνομα του αγίου ιδρυτή της.
Οι σημερινές εκδηλώσεις οργανώνονται από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Λέσβου σε συνεργασία με την Ιερά Μητρόπολη Μηθύμνης και την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου.
Στις 6 το απόγευμα, στο εξωτερικό αίθριο, θα δοθεί διάλεξη από τον Δρ Παύλο Τριανταφυλλίδη, προϊστάμενο της Εφορείας Αρχαιοτήτων Λέσβου, με θέμα «Ιερά Μονή Λειμώνος. 500 χρόνια Ιστορίας: Μελέτες Προστασίας και Ανάδειξης της Πολιτιστικής Κληρονομιάς». Στη συνέχεια θα ακολουθήσουν τα εγκαίνια της περιοδικής έκθεσης στην πτέρυγα της Εκκλησιαστικής συλλογής, με τίτλο «Προσευχές από χρυσό. Εικόνες και Χρυσοκέντητα από την Ιερά Μονή Λειμώνος». Στις 7 το απόγευμα θα γίνει μουσική εκδήλωση με σύνολο μουσικής δωματίου και τη βυζαντινή χορωδία «Μαίστορες» υπό τη διεύθυνση του Αχιλλέα Γ. Χαλδαιάκη, καθηγητή Βυζαντινής Μουσειολογίας και Ψαλτικής Τέχνης. Στην αφήγηση θα είναι ο ηθοποιός Τάσος Νούσιας, ενώ τενόρος – ψάλτης είναι ο Γιάννης Χριστόπουλος. Η μουσική διεύθυνση είναι του Θοδωρή Λεμπέση.
Οι εκδηλώσεις θα συνεχιστούν και θα ολοκληρωθούν την Τετάρτη 14 Οκτωβρίου, ημέρα μνήμης του Αγίου κτήτορα της Μονής, με την πανηγυρική πολυαρχιερατική Θεία Λειτουργία.
Στην ιστορία της, η Μονή Λειμώνος υπήρξε μια κυριολεκτικά εθνική κιβωτός, λειτουργώντας κυρίως ως χώρος εκπαιδευτικών ιδρυμάτων μέσα και έξω από τα τείχη της. Ανάμεσά τους ξεχώρισε η Λειμωνιάδα Σχολή, όπου δίδαξε, μεταξύ άλλων, ο διαφωτιστής Βενιαμίν ο Λέσβιος. Λειτούργησε επίσης το «Φροντιστήριον», κατηχητικό σχολείο, οικοτροφείο και οικοκυρική σχολή για κορίτσια, καθώς και η Σχολή καλλιγράφων και αντιγραφέων και η σχολή κεντητών και κεντήτριών.
Μοναχός στη Μονή και απόφοιτος της Λειμωνιάδας ήταν ο Ευθύμιος Αγριτέλης από τα Παράκοιλα, μετέπειτα βοηθός επίσκοπος του Γερμανού Καραβαγγέλη με τον τίτλο επίσκοπος Ζήλων του Πόντου. Μαρτύρησε στον Πόντο της Μικράς Ασίας και αγιοκατατάχθηκε.
Ο κεντρικός ναός της Μονής είναι αφιερωμένος στη σύναξη των Παμμεγίστων Ταξιαρχών. Πρόκειται για τρίκλιτη βασιλική με υπερυψωμένο το μεσαίο κλίτος και διπλό νάρθηκα. Κοσμείται με τοιχογραφίες του 16ου και 17ου αιώνα, ενώ ξεχωρίζει το ξυλόγλυπτο επίχρυσο τέμπλο του ναού, δουλεμένο με μικτή τεχνική ανάγλυφου και τρυπητού στον αέρα, καθώς ακολουθεί την τεχνοτροπία του οθωμανικού μπαρόκ. Σύμφωνα με το μοναστηριακό τυπικό (άβατο), η είσοδος στο καθολικό επιτρέπεται μόνο σε άνδρες.
Περιμετρικά του συγκροτήματος της Μονής υπάρχουν 43 παρεκκλήσια.
Στη βιβλιοθήκη υπάρχουν σήμερα 516 χειρόγραφοι κώδικες από τον 9ο αιώνα, από τους οποίους οι 59 είναι σε περγαμηνή και οι υπόλοιποι χαρτώοι ή βομβύκινοι (βαμβακεροί, μεταξωτοί). Υπάρχουν επίσης 20.000 βιβλία, με παλαιότερο αυτό του 1498. Επιπλέον, φυλάσσονται διάφορα ιερά άμφια, εξαιρετικά δείγματα εκκλησιαστικής χρυσοκεντητικής, βημόθυρα ιερού βήματος, σπαράγματα τοιχογραφιών, φορητές εικόνες, ιερά σκεύη, λειψανοθήκες και πολλά εκκλησιαστικά σκεύη.
Στη Μονή Λειμώνος βρίσκονται σήμερα σε εξέλιξη από το υπουργείο Πολιτισμού έργα συντήρησης και αναστήλωσης.
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ Visit Lesvos / Δήμος Μυτιλήνης
![]()
