Η ιστορία των δημοπρασιών αντικειμένων πηγαίνει πίσω στην αρχαία Ρώμη: οι Ρωμαίοι στρατιώτες δημοπρατούσαν λεηλατημένα αντικείμενα, ενώ οι πραίτορες διεξήγαγαν δημόσιες πωλήσεις περιουσιών που κατασχέθηκαν από οφειλέτες. Μάλιστα, οι δημοπρασίες ήταν τόσο διαδεδομένες, που ένας πλούσιος Ρωμαίος, ο Δίδιος Ιουλιανός, κέρδισε σε δημοπρασία την ίδια την Αυτοκρατορία το 193 π.Χ. και στέφθηκε Αυτοκράτορας, όπως αναφέρει ο ιστορικός Κωνσταντίνος Λαγός στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.
Πλέον, κανείς μπορεί να πουλήσει και να αγοράσει σχεδόν κάθε είδους αντικείμενο σε δημοπρασίες, ιδιαίτερα με την εισαγωγή των διαδικτυακών πλειστηριασμών. Παλαιότερα, στις δεκαετίες του 1970, 1980 και 1990, το πιο κοινό θέμα δημοπρασιών ήταν τα γραμματόσημα και ο φιλοτελισμός, ενώ από τη δεκαετία του 1990 ως το 2010 είχαν μεγάλη ζήτηση τα έργα τέχνης, περιγράφει ο Ιωάννης Φαϊτατζής, ιδιοκτήτης του ομώνυμου γραφείου δημοπρασιών, στο ΑΠΕ-ΜΠΕ. Έπειτα, αναπτύχθηκαν τα παλαιά βιβλία, οι χάρτες και οι γκραβούρες των περασμένων αιώνων, προσθέτει.
Στην εποχή μας, εξηγεί ο κ. Φαϊτατζής, οι «στερεότυπες» συλλογές φθίνουν, αλλά το νέο κοινό ενδιαφέρεται είτε για υλικό ιστορικού περιεχομένου είτε για εφήμερο αρχειακό υλικό συγκινησιακού περιεχομένου, που τους θυμίζει τα παιδικά ή νεανικά χρόνια. Στο εξωτερικό συμβαίνει το ίδιο, λέει ο κ. Φαϊτατζής. Το κοινό των δημοπρασιών αυξάνεται και μετατοπίζεται από τις πιο καθιερωμένες συλλογές στις πιο ελεύθερες.
Σύμφωνα με τον κ. Φαϊτατζή, ο λόγος της συνεχούς ζήτησης διαφορετικών αντικειμένων έγκειται στο ότι ζούμε σε καιρούς όπου «ο καθένας ορίζει τον εαυτό του, ο καθένας μαζεύει ό,τι θέλει». Οι συμμετέχοντες σε μια δημοπρασία είναι αρκετοί και ποικίλουν, όπως οι συλλέκτες συγκεκριμένων θεμάτων, ερευνητές και ιδρύματα, που ενδιαφέρονται για ιστορικό υλικό.
Η έρευνα του Κωνσταντίνου Λαγού και οι φωτογραφίες από τις πρώτες μάχες της γερμανικής εισβολής στην Ελλάδα είναι ενδεικτικές της σημασίας των προσωπικών αντικειμένων ως ιστορικών ντοκουμέντων. Ο κ. Λαγός σε έρευνα που έκανε στο διαδίκτυο ανακάλυψε 4.000 φωτογραφίες από τη Γερμανική Κατοχή, οι οποίες έχουν σημαντική ιστορική αξία και διασώθηκαν για να είναι διαθέσιμες στο κοινό.
Η μεγάλη αξία τους έγκειται στο γεγονός ότι έχουν ληφθεί στην πρώτη γραμμή από Γερμανούς αξιωματικούς και οπλίτες, οι οποίοι απαθανάτιζαν στιγμιότυπα των μαχών δίχως να ελέγχονται από τη λογοκρισία, καταλήγει ο κ. Λαγός.
