Στο κοινό αποδόθηκε χθες βράδυ το βυζαντινό Κάστρο των Μογλενών, ένα από τα σημαντικότερα οχυρωμένα μνημεία της Μακεδονίας, μετά την ολοκλήρωση των εργασιών συντήρησης, αποκατάστασης και ανάδειξής του από το υπουργείο Πολιτισμού. Το μνημείο, γνωστό και ως Κάστρο της Χρυσής, βρίσκεται σε στρατηγική θέση πάνω σε χαμηλό λόφο, δίπλα στον ποταμό Αλμωπαίο, με θέα στην πεδιάδα της Αλμωπίας, στην Περιφερειακή Ενότητα Πέλλας. Την επίσημη απόδοση του χώρου πραγματοποίησε η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη.
«Για το υπουργείο Πολιτισμού, πάντοτε η απόδοση ενός αποκατεστημένου μνημείου είναι ιδιαίτερα σημαντική. Η αποκατάσταση κάθε μνημείου αποτελεί έναν μοχλό ανάπτυξης για μια περιοχή κι όταν αποδίδεται στην τοπική κοινωνία, δημιουργεί προϋποθέσεις για περαιτέρω ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής, καθώς μπορεί να φιλοξενήσει πολιτιστικές δράσεις και να αποτελέσει χώρο έκφρασης της ίδιας της κοινωνίας», τόνισε η υπουργός.
Η κ. Μενδώνη ανέφερε ότι το έργο εντάχθηκε στην Πολιτιστική Χάρτα Ανάπτυξης και Ευημερίας του υπουργείου Πολιτισμού, η οποία καταρτίστηκε σε συνεργασία με τις περιφέρειες, τους δήμους και τις τοπικές κοινωνίες, ώστε να ιεραρχηθούν οι πραγματικές ανάγκες προστασίας και ανάδειξης της πολιτιστικής κληρονομιάς. Όπως σημείωσε, οι ώριμες μελέτες που είχαν εκπονηθεί μαζί με τον Δήμο Αλμωπίας επέτρεψαν την ένταξη του έργου στο Ταμείο Ανάκαμψης. «Το συγκεκριμένο κάστρο δεν αποτελεί μόνο μια ψηφίδα της τοπικής ιστορίας, αλλά συνθέτει την ευρύτερη ιστορία της Μακεδονίας και της Ελλάδας», υπογράμμισε, προσθέτοντας ότι η αποκατάστασή του κάνει πρωτίστως περήφανη την τοπική κοινωνία και ότι ο πολιτισμός είναι, με τον δικό του τρόπο, κρίκος στην άμυνα της πατρίδας.
Το βυζαντινό Κάστρο των Μογλενών ιδρύθηκε πιθανότατα στις αρχές του 9ου αιώνα, με στόχο την προστασία της περιοχής από τις επιδρομές των Βουλγάρων, και στη συνέχεια εξελίχθηκε σε σημαντικό διοικητικό και εκκλησιαστικό κέντρο, καθώς υπήρξε έδρα του ομώνυμου Θέματος και Επισκοπής. Οι πρώτες γραπτές αναφορές σε αυτό τοποθετούνται στα τέλη του 10ου αιώνα, ενώ η ιστορία του συνδέεται με κομβικά γεγονότα της βυζαντινής περιόδου, όπως οι εκστρατείες του αυτοκράτορα Βασιλείου Β’, οι συγκρούσεις με τους Νορμανδούς και οι βυζαντινοσερβικοί πόλεμοι. «Η σημερινή τελετή σηματοδοτεί την ολοκλήρωση μιας σημαντικής προσπάθειας για την προστασία, την αποκατάσταση και την ανάδειξη ενός μνημείου, που αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της ιστορικής ταυτότητας της Αλμωπίας και της Πέλλας. Πρόκειται για το καλύτερα σωζόμενο παράδειγμα βυζαντινής οχυρωματικής αρχιτεκτονικής στην περιοχή», ανέφερε ο αναπληρωτής προϊστάμενος της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πέλλας Γιώργος Σταλίδης.
Όπως εξήγησε, η ωρίμανση του έργου ξεκίνησε το 2016, μέσω του διασυνοριακού προγράμματος Interreg, με πλήρη καθαρισμό, αποτύπωση και εκπόνηση των απαραίτητων μελετών για την αποκατάσταση και την ανάδειξη του μνημείου. Παράλληλα, έγιναν ανασκαφικές έρευνες που αποκάλυψαν νέα στοιχεία και οδήγησαν στην επικαιροποίηση των μελετών, ώστε το έργο να ενταχθεί τελικά στις αρχές του 2022 στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας με προϋπολογισμό 1,85 εκατ. ευρώ.
«Οι εργασίες δεν περιορίστηκαν μόνο στη στερέωση και αποκατάσταση των τειχών και των μνημείων. Διαμορφώθηκαν επίσης διαδρομές επίσκεψης, χώροι ανάπαυσης και υγιεινής, τοποθετήθηκαν ενημερωτικές πινακίδες και φωτισμός, ώστε το μνημείο να ενταχθεί ουσιαστικά στη σύγχρονη ζωή της περιοχής και να αποτελεί πλέον ένα ζωντανό τοπόσημο της Αλμωπίας», πρόσθεσε ο κ. Σταλίδης.
Στη σημασία του έργου για την τοπική ανάπτυξη στάθηκε από την πλευρά του ο αντιδήμαρχος Πολιτισμού του Δήμου Αλμωπίας Πέτρος Τσαρκνιάς. «Η σημερινή τελετή δεν αποτελεί το τέλος μιας πορείας, αλλά την αφετηρία μιας νέας εποχής για την Αλμωπία. Πιστεύουμε ότι η ανάπτυξη του τόπου μας πρέπει να στηρίζεται στο τρίπτυχο “ φυσικό περιβάλλον, πολιτιστική κληρονομιά και βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη”», δήλωσε.
Όπως σημείωσε ο κ. Τσαρκνιάς, το Κάστρο των Μογλενών προστίθεται στο σύνολο των πολιτιστικών και φυσικών αξιοθέατων της περιοχής, δημιουργώντας έναν ολοκληρωμένο προορισμό που μπορεί να προσελκύσει επισκέπτες από την Ελλάδα και το εξωτερικό, να ενισχύσει την τοπική οικονομία και να βελτιώσει την ποιότητα ζωής των κατοίκων.
Τέλος, ο αντιπεριφερειάρχης Πέλλας, Ιορδάνης Τζαμτζής, υπογράμμισε ότι η ολοκλήρωση του έργου είναι το αποτέλεσμα μιας μακράς προσπάθειας συνεργασίας πολλών φορέων. «Η αποκατάσταση του κάστρου της Χρυσής ήταν ένα πάγιο αίτημα της τοπικής κοινωνίας. Η ένταξη του έργου στο Ταμείο Ανάκαμψης με προϋπολογισμό 1.850.000 ευρώ και η ταχύτατη υλοποίησή του αποτελούν σημαντική επιτυχία», ανέφερε. Επισήμανε ακόμη ότι τα εγκαίνια ανοίγουν μια νέα πορεία, με στόχο τη σύνδεση του κάστρου με τα υπόλοιπα μνημεία και τους πολιτιστικούς προορισμούς της Πέλλας, αξιοποιώντας νέα χρηματοδοτικά εργαλεία για επενδύσεις στον πολιτισμό, την εκπαίδευση και τον τουρισμό.
Τον αγιασμό των εγκαινίων τέλεσε ο Μητροπολίτης Εδέσσης, Πέλλης και Αλμωπίας Ιωήλ, ενώ η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με μουσικό πρόγραμμα.
Βαρβάρα Καζαντζίδου
Διαβάστε επίσης
Λίνα Μενδώνη: Η Αμφίπολη εξελίσσεται σε διεθνή αρχαιολογικό προορισμό – Η συνολική επένδυση την τελευταία επταετία ξεπερνά τα 25 εκατομμύρια ευρώ
