Το Ελαφονήσι στα Χανιά κατέκτησε νέα διεθνή διάκριση, παίρνοντας τη δεύτερη θέση παγκοσμίως και την πρώτη στην Ευρώπη στα Travellers’ Choice Awards – Best of the Best Beaches 2026 του Tripadvisor. Το 2025 βρισκόταν στην πρώτη θέση παγκοσμίως, ενώ ο Μπάλος βρίσκεται φέτος στην 3η θέση στον κόσμο.
Σε κοινή τους δήλωση, οι δήμαρχοι Κισσάμου Γιώργος Μυλωνάκης και Καντάνου-Σελίνου Αντώνιος Περράκης ανέφεραν ότι «οι διακρίσεις αυτές ξεπερνούν τα διοικητικά όρια των Δήμων Καντάνου-Σελίνου και Κισσάμου. Το Ελαφονήσι και ο Μπάλος είναι δύο προορισμοί παγκόσμιας αναγνωρισιμότητας, που συμβάλλουν καθοριστικά στην τουριστική εικόνα της Κρήτης και της Ελλάδας. Αυτή η επιτυχία, όμως, δημιουργεί και μια πολύ μεγάλη ευθύνη: να προστατεύσουμε αυτό που ολόκληρος ο κόσμος έρχεται να γνωρίσει».
Όπως επισημαίνουν, τα τελευταία χρόνια οι δύο δήμοι επέλεξαν συνειδητά μια δύσκολη και απαιτητική διαδρομή. Με προτεραιότητα την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και με βάση την επιστημονική τεκμηρίωση, προχώρησαν σε αποφάσεις που περιόρισαν σημαντικά την εκμετάλλευση της περιοχής. Ανέλαβαν το πολιτικό, κοινωνικό και οικονομικό κόστος, βάζοντας πάνω από όλα τη μακροπρόθεσμη προστασία του Ελαφονησίου. Οι αποφάσεις αφορούν τις ομπρέλες, την πρόσβαση οχημάτων, τη φύλαξη της παραλίας 24 ώρες το εικοσιτετράωρο, 365 ημέρες τον χρόνο, και την τοποθέτηση περιφράξεων για την προστασία των αμμοθινών και των κέδρων, ενώ παράλληλα οι δύο δήμοι έδωσαν σημαντικές θεσμικές και νομικές μάχες. Υπερασπίστηκαν ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας το πλαίσιο προστασίας και την απαγόρευση εισόδου οχημάτων, προάσπισαν τον δασικό χαρακτήρα της έκτασης απέναντι σε αντιρρήσεις ιδιωτικής εταιρείας και, κατά τη διαβούλευση της Ειδικής Περιβαλλοντικής Μελέτης, διεκδίκησαν και πέτυχαν τον διπλασιασμό της έκτασης της Ζώνης Προστασίας της Φύσης.
Υπάρχει, ωστόσο, ένα σημείο που, όπως λένε, πρέπει να γίνει απολύτως σαφές: η ευθύνη για τη διαχείριση μιας προστατευόμενης περιοχής όπως το Ελαφονήσι δεν βαραίνει μόνο τους δύο δήμους. Με τον ν. 4685/2020, η Πολιτεία δημιούργησε τον Οργανισμό Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής – ΟΦΥΠΕΚΑ, ως κεντρικό φορέα συντονισμού της διακυβέρνησης και διαχείρισης του φυσικού περιβάλλοντος και των προστατευόμενων περιοχών της χώρας.
Για το Ελαφονήσι, ο ΟΦΥΠΕΚΑ ανέθεσε ειδικό έργο για την «Εκπόνηση σχεδίων διαχείρισης για τη ρύθμιση των δραστηριοτήτων αναψυχής σε περιοχές της Δυτικής Κρήτης». Το έργο αφορά συγκεκριμένα το Ελαφονήσι, τα Φαλάσαρνα και τον Μπάλο-Γραμβούσα και έχει ως αντικείμενο ακριβώς αυτό που σήμερα παραμένει το βασικό ζητούμενο: πώς και μέχρι ποιο σημείο μπορούν να αναπτύσσονται δραστηριότητες αναψυχής σε αυτά τα εξαιρετικά ευαίσθητα οικοσυστήματα.
Σύμφωνα με τους δημάρχους, οι Δήμοι Καντάνου-Σελίνου και Κισσάμου, παρότι έχουν ζητήσει επισήμως από τις 26 Μαΐου να λάβουν το σύνολο των παραδοτέων, μέχρι σήμερα δεν έχουν λάβει καμία ανταπόκριση από τον ΟΦΥΠΕΚΑ. «Παράλληλα, παραμένει σε εκκρεμότητα η Μελέτη Φέρουσας Ικανότητας Επισκεπτών, την οποία, ως αρμόδιος φορέας διαχείρισης, ο ΟΦΥΠΕΚΑ οφείλει να υλοποιήσει. Η μελέτη είναι κρίσιμη για τον επιστημονικό προσδιορισμό του μέγιστου επιτρεπόμενου αριθμού επισκεπτών, καθώς και των εγκαταστάσεων που μπορεί να φιλοξενήσει η παραλία του Ελαφονησίου και η απέναντι ακτή της Βουλισμένης. Αντίστοιχα, σε θεσμικό επίπεδο παραμένει η ολοκλήρωση της διαδικασίας από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την έκδοση του προβλεπόμενου Προεδρικού Διατάγματος, ώστε οι ζώνες, οι χρήσεις και οι όροι προστασίας του Ελαφονησίου να αποκτήσουν μόνιμη και δεσμευτική ισχύ», επισημαίνουν οι κκ Μυλωνάκης και Περράκης.
Το Ελαφονήσι, τονίζουν, δεν έχει απεριόριστες αντοχές. «Η εμπειρία άλλων παγκόσμιων προορισμών έχει δείξει ότι, όταν η εκμετάλλευση ξεπερνά τα όρια που μπορεί να αντέξει ένας τόπος, υποβαθμίζεται σταδιακά το ίδιο το φυσικό περιβάλλον που δημιούργησε την αξία του. Στο Ελαφονήσι έχουμε ακόμη τη δυνατότητα να το προλάβουμε. Η ολοκλήρωση της προσπάθειας προϋποθέτει πλέον την ενεργοποίηση όλων των αρμόδιων φορέων και την άσκηση των αρμοδιοτήτων που ο καθένας έχει. Η παγκόσμια αναγνώριση του Ελαφονησίου είναι μια μεγάλη επιτυχία για την Κρήτη και την Ελλάδα. Η διαφύλαξή του είναι ακόμη μεγαλύτερη ευθύνη», σημειώνουν, προσθέτοντας: «Τα παραπάνω αφορούν εξίσου τον Μπάλο, τη Γραμβούσα και τα Φαλάσαρνα, περιοχές του Δικτύου Natura 2000 που ανήκουν διοικητικά στον Δήμο Κισσάμου και αντιμετωπίζουν αντίστοιχες πιέσεις. Η ανάγκη είναι κοινή. Η διεθνής αναγνώριση αυτών των μοναδικών προορισμών να συνοδεύεται από την προστασία που απαιτεί η φυσική τους αξία».
ΦΩΤΟ ΑΡΧΕΙΟΥ
