Η ολοκλήρωση της θεσμοθέτησης του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Νοτίου Αιγαίου 1 – Νότιες Κυκλάδες είναι πλέον γεγονός, μετά την έγκριση των Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών (ΕΠΜ) 8Α και 8Β για τις περιοχές του Δικτύου Natura 2000. Αυτή η εξέλιξη επιτρέπει τη σύνταξη του σχεδίου Προεδρικού Διατάγματος, το οποίο θα καθορίσει το θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας του Πάρκου, συμβάλλοντας στην αποτελεσματική προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος.
Οι δύο μελέτες καλύπτουν τις χερσαίες και θαλάσσιες εκτάσεις των μεγαλύτερων νησιών της περιοχής, ολοκληρώνοντας τις απαιτούμενες παρεμβάσεις που είχαν ξεκινήσει με την έγκριση της αντίστοιχης μελέτης για το θαλάσσιο τμήμα. Με αυτόν τον τρόπο, διαμορφώνεται για πρώτη φορά ένα συνεκτικό πλαίσιο προστασίας για το σύνολο των Κυκλάδων και των Δωδεκανήσων, περιλαμβάνοντας νησίδες όπως η Φαλκονέρα και η Βελοπούλα.
Στο επίκεντρο των ΕΠΜ είναι η θέσπιση σαφών ζωνών προστασίας και η διαχείριση των επιτρεπόμενων χρήσεων γης. Στόχος είναι η διατήρηση των οικοσυστημάτων και η ισορροπία μεταξύ περιβαλλοντικής προστασίας και ανάπτυξης.
Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στην προστασία απειλούμενων ειδών, όπως η μεσογειακή φώκια και οι θαλάσσιες χελώνες, καθώς και στους κρίσιμους τύπους οικοτόπων, όπως τα θαλάσσια λιβάδια Ποσειδωνίας.
Οι νέες ρυθμίσεις αναγνωρίζουν τον χαρακτήρα των νησιωτικών περιοχών και επιδιώκουν να διασφαλίσουν την ισορροπία μεταξύ περιβαλλοντικής προστασίας και τοπικής οικονομικής δραστηριότητας, διατηρώντας παραδοσιακές δραστηριότητες όπως η γεωργία και η αλιεία.
