Το φαρμακείο αυτοκινήτου αλλάζει από την 1η Ιανουαρίου 2027 και οι οδηγοί θα χρειαστεί να ελέγξουν τι έχουν ήδη στο όχημά τους ή να προμηθευτούν νέο, πλήρες κιτ. Για τις νέες προδιαγραφές και το υγειονομικό υλικό που μπορεί να φανεί κρίσιμο μέχρι να φτάσει το ΕΚΑΒ μίλησε στην εκπομπή «104,9 Μυστικά Υγείας» ο γενικός γραμματέας του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου, Μανόλης Κατσαράκης.
16 διαφορετικά είδη και όχι «ό,τι να ’ναι»
Το νέο κιτ πρώτων βοηθειών δεν θα είναι πια ένα τυχαίο φαρμακείο που μένει για χρόνια στο πορτμπαγκάζ. Όπως εξήγησε ο κ. Κατσαράκης, η υπουργική απόφαση που έχει ήδη δημοσιευθεί ορίζει συγκεκριμένο περιεχόμενο, με 16 διαφορετικά ιατροτεχνολογικά είδη και, σε ορισμένες περιπτώσεις, περισσότερα από ένα τεμάχια. «Στο κιτ περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, ελαστικοί επίδεσμοι διαφόρων μεγεθών, επιθέματα για πληγές και εγκαύματα, επίδεσμοι στερέωσης, υλικά συγκράτησης, ισοθερμική κουβέρτα, μαντηλάκια καθαρισμού, μάσκες και οδηγίες πρώτων βοηθειών. Δεν αρκεί, επομένως, να υπάρχει “μια γάζα και ένα οινόπνευμα”. Η προβλεπόμενη λίστα έχει συγκεκριμένες ποσότητες, καθώς, όπως ανέφερε χαρακτηριστικά ο γενικός γραμματέας του ΠΦΣ, μπορεί να απαιτούνται έξι επιθέματα πληγών και όχι ένα, ώστε το κιτ να μπορεί πράγματι να χρησιμοποιηθεί σε μια επείγουσα κατάσταση».
Η σήμανση που πρέπει να ψάξει ο καταναλωτής
Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δείχνουν οι οδηγοί στην εξωτερική συσκευασία. Σύμφωνα με τον κ. Κατσαράκη, το κιτ οφείλει να φέρει τη σήμανση DIN 13164:2022, ενώ τα επιμέρους ιατροτεχνολογικά προϊόντα, όπως οι αποστειρωμένες γάζες, πρέπει να έχουν τη σήμανση CE. «Η συσκευασία θα πρέπει επίσης να είναι κατάλληλη για τις συνθήκες στις οποίες μπορεί να βρεθεί μέσα στο αυτοκίνητο και να προστατεύει τα υλικά από τη σκόνη και τις εξωτερικές συνθήκες».
Ο κ. Κατσαράκης συνέστησε στους καταναλωτές να είναι προσεκτικοί και στο σημείο αγοράς, σημειώνοντας ότι δεν έχουν όλα τα καταστήματα την απαραίτητη άδεια για τη διάθεση ιατροτεχνολογικών προϊόντων. «Για τον λόγο αυτό, ασφαλέστερη επιλογή είναι η προμήθεια του κιτ από φαρμακείο, ή εξειδικευμένο κατάστημα ιατροτεχνολογικών ειδών».
Το παλιό φαρμακείο μπορεί να μην κάνει πλέον
Όσοι έχουν ήδη φαρμακείο στο αυτοκίνητο, θα πρέπει πρώτα να ελέγξουν το περιεχόμενό του. «Δεν αρκεί να υπάρχει το κουτί: πρέπει να διαπιστωθεί ότι περιέχει όλα τα προβλεπόμενα είδη και στις απαιτούμενες ποσότητες, αλλά και ότι τα υλικά δεν έχουν λήξει ή υποστεί φθορά. Καλό είναι να επιλέγονται κιτ με προϊόντα που έχουν μεγάλη διάρκεια ζωής, περίπου τέσσερα έως πέντε χρόνια, ώστε να μην απαιτείται σύντομα η αντικατάστασή τους».
Ένα ακόμη σημείο που χρειάζεται προσοχή είναι η θερμοκρασία. Το εσωτερικό ενός αυτοκινήτου, ιδιαίτερα τους θερινούς μήνες, μπορεί να αναπτύξει πολύ υψηλές θερμοκρασίες, κάτι που μπορεί να επηρεάσει την καταλληλότητα ορισμένων προϊόντων. Όπως εξήγησε ο κ. Κατσαράκης, το προβλεπόμενο κιτ πρώτων βοηθειών δεν περιλαμβάνει φάρμακα. Όσα φάρμακα μπορεί να χρειαστεί ένας επιβάτης κατά τη διάρκεια μιας μετακίνησης δεν πρέπει να μπαίνουν στο κιτ και να μένουν μόνιμα στο αυτοκίνητο. «Το κιτ θα πρέπει να βρίσκεται σε σημείο εύκολα προσβάσιμο, αλλά όσο γίνεται προστατευμένο από την άμεση έκθεση στη ζέστη, όπως στο ντουλαπάκι ή κάτω από το κάθισμα. Παράλληλα, λόγω θερμοκρασιών, θα πρέπει να ελέγχεται τουλάχιστον ανά δύο χρόνια η κατάσταση των υλικών του».
Σε ένα σοβαρό τροχαίο ή έναν τραυματισμό, ορισμένα από τα υλικά του κιτ μπορεί να αποδειχθούν ιδιαίτερα χρήσιμα μέχρι να φτάσει η επείγουσα βοήθεια. Όπως ανέφερε ο γενικός γραμματέας του ΠΦΣ, σημαντικό ρόλο έχουν τα υλικά για την άσκηση πίεσης και τον περιορισμό μιας αιμορραγίας, οι ελαστικοί επίδεσμοι στερέωσης και τα υλικά συγκράτησης, ενώ χρήσιμος μπορεί να είναι και ο κατάλληλος επίδεσμος για την υποστήριξη ενός τραυματισμένου άκρου. «Το πρόβλημα, ωστόσο, είναι ότι πολλοί οδηγοί δεν γνωρίζουν καν τι έχουν μέσα στο φαρμακείο τους. Ένα από τα συχνότερα λάθη στην παροχή πρώτων βοηθειών είναι ότι ο πολίτης καλείται να χρησιμοποιήσει υλικά που δεν γνωρίζει. Η ύπαρξη διαφορετικών τύπων γάζας και επιθεμάτων μπορεί να δημιουργήσει σύγχυση σε μια κρίσιμη στιγμή. Για τον λόγο αυτό, οι οδηγοί θα πρέπει να έχουν διαβάσει από πριν τις οδηγίες και να γνωρίζουν ποιο υλικό χρησιμοποιείται σε μια αιμορραγία, ένα έγκαυμα, ένα τραύμα ή ένα διάστρεμμα». Οι οδηγίες που περιλαμβάνονται στο κιτ θα πρέπει να είναι στην ελληνική γλώσσα, επισήμανε ο κ. Κατσαράκης, τονίζοντας ότι προϊόντα που διατίθενται στην Ελλάδα πρέπει να φέρουν την προβλεπόμενη ελληνική σήμανση.
Με την έναρξη της υποχρεωτικής εφαρμογής του νέου πλαισίου την 1η Ιανουαρίου 2027, οι οδηγοί θα πρέπει να έχουν προμηθευτεί το προβλεπόμενο κιτ πρώτων βοηθειών. Μέχρι τότε, όπως προκύπτει και από τις συστάσεις του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου, είναι μια καλή ευκαιρία να ανοίξουν το παλιό φαρμακείο του αυτοκινήτου και να ελέγξουν τι πραγματικά περιέχει, αν τα υλικά έχουν λήξει και αν ανταποκρίνεται στις νέες προδιαγραφές. Γιατί ένα φαρμακείο αυτοκινήτου δεν έχει αξία απλώς και μόνο επειδή βρίσκεται μέσα στο αυτοκίνητο. Η αξία του φαίνεται όταν, σε μια κρίσιμη στιγμή, χρειάζεται να χρησιμοποιηθεί.
