Ένα νέο στεγαστικό πρόγραμμα, παρόμοιο με το «Σπίτι μου», βρίσκεται στο τραπέζι της κυβέρνησης, σε μια περίοδο που η στεγαστική κρίση εξελίσσεται σε ένα από τα πιο πιεστικά κοινωνικά ζητήματα για τα νοικοκυριά.
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο ενεργοποίησης νέου προγράμματος για την απόκτηση κατοικίας, το οποίο θα μπορούσε να χρηματοδοτηθεί είτε από πόρους του ΕΣΠΑ είτε από νέα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία. Σύμφωνα με πληροφορίες, το νέο σχέδιο αναμένεται να συνδυαστεί με το πρόγραμμα «Ανακαινίζω», με στόχο να αυξηθεί η προσφορά διαθέσιμων κατοικιών στην αγορά.
Η στεγαστική πίεση, με τις τιμές των ενοικίων και των ακινήτων να παραμένουν υψηλές, έχει οδηγήσει την κυβέρνηση στην αναζήτηση νέων παρεμβάσεων. Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι ένα τέτοιο πρόγραμμα θα πρέπει να συνοδεύεται από ουσιαστικά φορολογικά και οικονομικά κίνητρα, ώστε να καταστεί ελκυστική η αξιοποίηση ακινήτων που σήμερα παραμένουν κλειστά.
Στο επίκεντρο βρίσκεται και το μεγάλο απόθεμα ανεκμετάλλευτων κατοικιών. Σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, περίπου 794.000 κατοικίες παραμένουν κλειστές, την ώρα που σε πολλές περιοχές η ζήτηση για προσιτή στέγη είναι ιδιαίτερα αυξημένη.
Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, με την ιδιότητα και του προέδρου του Eurogroup, έθεσε το ζήτημα της στέγασης στην άτυπη συνεδρίαση που πραγματοποιήθηκε στη Λευκωσία. Όπως έχει επισημάνει, η πρόσβαση στη στέγη δεν αποτελεί μόνο κοινωνικό ζήτημα, αλλά και παράγοντα με ιδιαίτερη οικονομική σημασία.
Σύμφωνα με τον υπουργό, έχουν ήδη προωθηθεί μέτρα για την αύξηση της προσφοράς κατοικιών, όπως η τριετής φοροαπαλλαγή, τα προγράμματα ανακαίνισης και οι δράσεις «Σπίτι μου 1» και «Σπίτι μου 2». Παράλληλα, δρομολογείται και το νέο πλαίσιο κοινωνικής αντιπαροχής και αξιοποίησης δημόσιων χώρων, το οποίο ξεκινά πιλοτικά από την Παιανία, την Πάτρα, τη Λάρισα και τις Σέρρες.
Η 31η Μαΐου έχει οριστεί ως καταληκτική ημερομηνία για την υπαγωγή στο πρόγραμμα «Σπίτι μου 2». Μετά την ημερομηνία αυτή δεν θα εγκρίνονται νέες αιτήσεις, ενώ σταματά και η έκδοση ηλεκτρονικής βεβαίωσης επιλεξιμότητας. Ωστόσο, η προθεσμία για την υπογραφή δανειακής σύμβασης ανάμεσα στους δικαιούχους και τις τράπεζες παραμένει έως τις 31 Αυγούστου.
Η στεγαστική κρίση στο επίκεντρο της Ευρώπης
Το ζήτημα της στέγασης απασχόλησε και την άτυπη συνεδρίαση του Eurogroup, όπου παρουσιάστηκαν τα μοντέλα που εφαρμόζουν η Ισπανία, η Ιρλανδία και η Κροατία. Στόχος, όπως ανέφερε ο κ. Πιερρακάκης, είναι η ανταλλαγή εμπειριών και ο καλύτερος συντονισμός των πολιτικών σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Η Ισπανία έχει επιλέξει ένα περισσότερο παρεμβατικό μοντέλο, επιχειρώντας να περιορίσει την αύξηση των ενοικίων και τη μείωση της διαθέσιμης κατοικίας, ιδιαίτερα σε τουριστικές περιοχές. Στο πλαίσιο αυτό, έχουν τεθεί περιορισμοί στις βραχυχρόνιες μισθώσεις τύπου Airbnb, ενώ προωθούνται προγράμματα κατασκευής προσιτών κατοικιών και κίνητρα για την αξιοποίηση κενών διαμερισμάτων.
Στην Ιρλανδία, όπου η στεγαστική κρίση συνδέεται με τη χρόνια έλλειψη νέων κατοικιών μετά την οικονομική κρίση του 2008, εφαρμόζεται το πολυετές σχέδιο «Housing for All». Το πρόγραμμα προβλέπει την κατασκευή δεκάδων χιλιάδων κατοικιών κάθε χρόνο, επιδοτήσεις για νέους αγοραστές, ενίσχυση της κοινωνικής στέγης και παρεμβάσεις για τη συγκράτηση του κόστους ενοικίασης.
Η Κροατία, από την πλευρά της, αντιμετωπίζει έντονο πρόβλημα λόγω της μετατροπής κατοικιών σε τουριστικά καταλύματα. Για τον λόγο αυτό έχει αυστηροποιήσει το πλαίσιο για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις, ενώ έχει επιβάλει αυξημένη φορολογία σε κενά ή αποκλειστικά τουριστικά ακίνητα. Στόχος είναι να περιοριστούν οι πιέσεις στις τιμές και να ενισχυθεί η πρόσβαση των νέων σε προσιτή κατοικία.
