Το νομοσχέδιο σε διαβούλευση που ανέβηκε έως την 1η Νοεμβρίου περιλαμβάνει τα μέτρα που ανακοινώθηκαν στην 90η Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης και θα εφαρμοστούν στα έτη 2026 και 2027. Στόχος είναι να νομοθετηθεί εντός του Νοεμβρίου.
Στο νομοσχέδιο περιλαμβάνονται οι ακόλουθες παρεμβάσεις:
Α.Μειώσεις φόρων και εισφορών:
Μειώνεται στο 0% ο συντελεστής φορολόγησης των τρίτεκνων έως τα 20.000 ευρώ από το φορολογικό έτος 2027, με τους μισθωτούς να βλέπουν τις αλλαγές από 1/1/2027. Συνολικά θα ωφεληθούν 87.000 από τους 152.000 τρίτεκνους που βρίσκονται πάνω από το αφορολόγητο όριο, το οποίο με τον μηδενισμό του συντελεστή ανεβαίνει από 14.364 ευρώ σε 25.364 ευρώ.
Στο 0% έως τα 20.000 ευρώ μειώνεται και ο συντελεστής φορολόγησης για τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες από το φορολογικό έτος 2026, με τις δηλώσεις να γίνονται το 2027. Μειώσεις φόρου θα δουν περίπου 47.000 από τους 246.000 κατά κύριο επάγγελμα αγρότες που βρίσκονται πάνω από το αφορολόγητο όριο, το οποίο για αγρότη χωρίς τέκνα διαμορφώνεται από 8.633 ευρώ σε 22.204 ευρώ.
Μειώνεται το ελάχιστο ποσό καθαρού εισοδήματος των ελεύθερων επαγγελματιών από το φορολογικό έτος 2026, με δηλώσεις το 2027:
*Απαλλάσσονται από τις προσαυξήσεις με βάση τον κύκλο εργασιών και τη μισθοδοσία προσωπικού, καθώς και από το κριτήριο του υψηλότερου μισθού εργαζομένου, κατά τον υπολογισμό του ελάχιστου ποσού καθαρού εισοδήματος, οι συνεπείς ελεύθεροι επαγγελματίες που έχουν υποβάλει όλα τα στοιχεία myDATA, έχουν διασυνδέσει τα POS και τις ταμειακές μηχανές για το αντίστοιχο φορολογικό έτος και δεν έχουν υποπέσει σε φορολογική ή εργατική παράβαση την τελευταία πενταετία.
*Επεκτείνεται η μείωση κατά 50% του ελάχιστου ποσού καθαρού εισοδήματος σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους και 2.200 στη Δυτική Μακεδονία, από 1.500 σήμερα.
*Για τους εκμεταλλευτές επιβατηγών δημόσιας χρήσης οχημάτων (ΤΑΞΙ), το ελάχιστο εισόδημα μειώνεται ώστε να αντιστοιχεί στο ποσοστό ιδιοκτησίας του εκμεταλλευτή στο όχημα. Επιπλέον, απαλλάσσονται από το ελάχιστο εισόδημα ανήλικα τέκνα που είναι κάτοχοι άδειας εκμετάλλευσης ΤΑΞΙ. Παράλληλα, η προκαταβολή φόρου των ατομικών επιχειρήσεων μειώνεται από 55% σε 50% από το φορολογικό έτος 2027.
Μειώνονται οι ασφαλιστικές εισφορές κατά 0,5% από τον Απρίλιο 2027 για τον ιδιωτικό τομέα, με το σύνολο της μείωσης να προέρχεται από τις εισφορές του εργαζομένου.
Καταργείται το τέλος επιτηδεύματος νομικών προσώπων για την έδρα ή και για τα υποκαταστήματα που βρίσκονται εκτός της Περιφέρειας Αττικής, καθώς και στην Περιφερειακή Ενότητα Νήσων Αττικής, από το φορολογικό έτος 2026. Για την έδρα ή και για τα υποκαταστήματα που βρίσκονται εντός της Περιφέρειας Αττικής, το τέλος μειώνεται κατά 50% το φορολογικό έτος 2027 και καταργείται πλήρως το φορολογικό έτος 2028.
Θεσπίζονται επιταχυνόμενες αποσβέσεις για επενδύσεις σε μηχανολογικό εξοπλισμό που πραγματοποιούνται από το φορολογικό έτος 2027. Οι αποσβέσεις επιταχύνονται από 10% σε μία δεκαετία σε ποσοστά 10%-10%-15%-15%-25%-25% σε μία εξαετία.
Για τον καθορισμό εξαρτώμενου τέκνου στη φορολογία εισοδήματος, δεν συνυπολογίζονται στο όριο των 3.000 ευρώ εισοδήματα από συντάξεις θανάτου που λαμβάνει το τέκνο. Με τον τρόπο αυτό προστατεύεται φορολογικά η μονογονεϊκότητα λόγω χηρείας και ο γονέας λαμβάνει τους μειωμένους φορολογικούς συντελεστές που προβλέπονται ανάλογα με τον αριθμό των τέκνων, με περίπου 14.000 μονογονεϊκές οικογένειες να εκτιμάται ότι θα ωφεληθούν. Η ρύθμιση ισχύει από το φορολογικό έτος 2026, με δηλώσεις το 2027.
Παρατείνονται και για το 2027 τα κίνητρα για συναλλαγές με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμών, ώστε να ισχύσει η έκπτωση από το φορολογητέο εισόδημα φυσικών προσώπων του 30% των δαπανών που πραγματοποιούνται με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής προς συγκεκριμένους επαγγελματίες και μέχρι το ποσό των 5.000 ευρώ ετησίως, ενώ οι δαπάνες για ιατρικές υπηρεσίες υπολογίζονται διπλά για την κάλυψη του 30% του ετήσιου πραγματικού εισοδήματος μέσω ηλεκτρονικών πληρωμών.
Η απαλλαγή από φόρο εισοδήματος για τα φιλοδωρήματα που λαμβάνουν οι μισθωτοί προαιρετικά από πελάτες της επιχείρησης, η οποία σήμερα ανέρχεται σε 300 ευρώ τον μήνα, αυξάνεται από το φορολογικό έτος 2026 σε 6.000 ευρώ ετησίως.
Β. Εισοδηματικές ενισχύσεις:
Η ενίσχυση στους συνταξιούχους αυξάνεται σε 400 ευρώ καθαρά και επεκτείνεται σε μόνιμη βάση από τον Νοέμβριο 2026 στο σύνολο των συνταξιούχων άνω των 65 ετών, με επιπλέον 270.000 δικαιούχους και συνολικά 2,2 εκατ. δικαιούχους. Το ίδιο ποσό θα λαμβάνουν οι συνταξιούχοι άνω των 60 που λαμβάνουν μόνο σύνταξη χηρείας, τα άτομα με αναπηρία και οι ανασφάλιστοι υπερήλικες.
Χορηγείται επίδομα εορτών Χριστουγέννων ύψους 500 ευρώ μικτά, το οποίο καταβάλλεται με χωριστή μισθοδοτική κατάσταση τη 16η Δεκεμβρίου κάθε έτους, αρχής γενομένης από το 2027, στους δημοσίους υπαλλήλους και λειτουργούς. Αν ο δικαιούχος δεν έχει μισθοδοτηθεί για ολόκληρο το έτος, καταβάλλεται μέρος του επιδόματος ανάλογο με το χρονικό διάστημα για το οποίο μισθοδοτήθηκε. Το επίδομα περιλαμβάνεται στις τακτικές αποδοχές και αποτελεί συντάξιμη αποδοχή.
Τιμαριθμοποιούνται τα αναπηρικά επιδόματα που χορηγούνται από τον ΟΠΕΚΑ και τον e-ΕΦΚΑ, με βάση ΑΕΠ και πληθωρισμό από 1/1/2027.
Αυξάνεται το επίδομα γέννησης για τις πολύτεκνες οικογένειες κατά 1.000 ευρώ επιπλέον για κάθε τέκνο. Σήμερα, για 4 παιδιά και άνω είναι 3.500 ευρώ χωρίς περαιτέρω αύξηση ανά τέκνο, ενώ πλέον διαμορφώνεται σε 4.500 ευρώ για 4 εξαρτώμενα τέκνα, 5.500 ευρώ για 5 τέκνα, 6.500 ευρώ για 6 τέκνα και ούτω καθεξής. Η ρύθμιση ισχύει για γεννήσεις από 1/1/2026 και αφορά περίπου 2.500 πολύτεκνες οικογένειες τον χρόνο.
Γ. Παρεμβάσεις για το στεγαστικό πρόβλημα:
Από το 2027 καταργείται ο ΕΝΦΙΑ σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους και έως 2.200 κατοίκους στη Δυτική Μακεδονία. Η ρύθμιση αφορά 131 επιπλέον οικισμούς και περίπου 62.000 επιπλέον ιδιοκτήτες ακινήτων.
Αυξάνεται ο φόρος μεταβίβασης κατοικιών από 1/7/2027 για φυσικά πρόσωπα που δεν είναι φορολογικοί κάτοικοι της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου.
Επεκτείνεται για το 2027 η απαλλαγή από τον φόρο των κενών ακινήτων που ενοικιάζονται.
Παρατείνεται για το έτος 2027 η αναστολή ισχύος του άρθρου 41 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος για την επιβολή φόρου υπεραξίας από μεταβίβαση ακίνητης περιουσίας.
Επεκτείνεται για το 2027 η απαλλαγή ΦΠΑ στα νέα κτίρια.
Παρατείνεται για το 2027 η μείωση του φόρου εισοδήματος για δαπάνες αναβάθμισης κτιρίων.
Θεσπίζεται κίνητρο εγκατάστασης και παραμονής στον Δήμο Μεγίστης, με ετήσια οικονομική ενίσχυση 5.000 ευρώ, προσαυξημένη κατά 1.000 ευρώ για κάθε ανήλικο εξαρτώμενο μέλος του νοικοκυριού από τον κρατικό προϋπολογισμό, για μονοπρόσωπα ή πολυπρόσωπα νοικοκυριά που είτε κατοικούν μόνιμα είτε μεταφέρουν την κύρια κατοικία τους στον Δήμο Μεγίστης. Για την καταβολή της ενίσχυσης απαιτείται παραμονή ή μεταφορά της κύριας κατοικίας στον Δήμο Μεγίστης για τουλάχιστον ένα πλήρες έτος.
Δ. Θέσπιση του επενδυτικού λογαριασμού (κουμπαρά) για τη Νέα Γενιά:
Θεσπίζεται Ατομικός Επενδυτικός Λογαριασμός Ανηλίκων (Α.Ε.Λ.Α.), ένας ειδικός επενδυτικός λογαριασμός μακροχρόνιας αποταμίευσης με στόχο τη δημιουργία περιουσιακών στοιχείων για τους νέους, την ενίσχυση της μακροχρόνιας αποταμίευσης και την προώθηση της χρηματοοικονομικής παιδείας.
-Για κάθε παιδί που γεννιέται στην Ελλάδα ή αποκτά δικαίωμα υπαγωγής στον λογαριασμό σύμφωνα με τις προϋποθέσεις του παρόντος Μέρους, ο ασκών τη γονική μέριμνα ή την επιμέλεια μπορεί να ανοίξει έναν μοναδικό Α.Ε.Λ.Α.
-Η διαδικασία δημιουργίας του Α.Ε.Λ.Α. ενεργοποιείται με αίτηση του ασκούντος τη γονική μέριμνα ή την επιμέλεια στον πάροχο, εφόσον το παιδί δεν έχει συμπληρώσει το δεύτερο έτος της ηλικίας του κατά τον χρόνο της αίτησης.
-Οι ασκούντες τη γονική μέριμνα ή την επιμέλεια επιλέγουν ελεύθερα για τη διαχείριση του Α.Ε.Λ.Α. έναν από τους παρόχους ή την αυτοδιαχείριση του λογαριασμού.
-Το ελληνικό δημόσιο καταβάλλει υπέρ κάθε δικαιούχου Α.Ε.Λ.Α. ποσό ίσο με το 100% των επιλέξιμων εισφορών που καταβάλλονται στον λογαριασμό, με μέγιστο ποσό 1.200 ευρώ ανά ημερολογιακό έτος. Το μέγιστο ποσό αυξάνεται κατά 10% ανά πενταετία.
-Το συνολικό ποσό των εισφορών ανά Α.Ε.Λ.Α. δεν μπορεί να υπερβαίνει τις 10.000 ευρώ ανά ημερολογιακό έτος.
-Η κρατική συνεισφορά καταβάλλεται καταρχήν σε μηνιαία βάση για εισφορές έως 100 ευρώ τον μήνα. Επειδή είναι δυνατόν να καταβάλλονται υψηλότερα ποσά σε ορισμένους μήνες και χαμηλότερα σε άλλους, γίνεται ετήσια εκκαθάριση για το σύνολο των εισφορών που καταβλήθηκαν έως την 31η Δεκεμβρίου του οικείου ημερολογιακού έτους.
-Τα κεφάλαια του Α.Ε.Λ.Α. επενδύονται αποκλειστικά σε επιλέξιμα χρηματοπιστωτικά μέσα και επενδυτικά προϊόντα, όπως ομόλογα, αμοιβαία κεφάλαια και μετοχές. Εξαιρούνται προϊόντα υψηλού κινδύνου και πολύπλοκα χρηματοοικονομικά προϊόντα.
-Η σύνθεση των επενδύσεων ενός Α.Ε.Λ.Α. μπορεί να είναι συντηρητικού, ισορροπημένου, αναπτυξιακού ή δυναμικού προφίλ. Κάθε πάροχος οφείλει να διαθέτει τουλάχιστον ένα προϊόν ανά επενδυτικό προφίλ στο οποίο προβλέπεται μηχανισμός εγγύησης του κεφαλαίου. Η προεπιλεγμένη επενδυτική επιλογή, αν οι ασκούντες τη γονική μέριμνα ή την επιμέλεια του δικαιούχου δεν επιλέξουν επενδυτική στρατηγική, είναι προϊόν μακροχρόνιου ορίζοντα, συντηρητικού προφίλ και εγγυημένου κεφαλαίου.
-Πάροχοι υπηρεσιών ή προϊόντων Α.Ε.Λ.Α. μπορούν να είναι πιστωτικά ιδρύματα, Επιχειρήσεις Παροχής Επενδυτικών Υπηρεσιών και ασφαλιστικές επιχειρήσεις. Ο δικαιούχος Α.Ε.Λ.Α. μπορεί να μεταφέρει τον λογαριασμό του από έναν πάροχο σε άλλον χωρίς απώλεια των φορολογικών ευεργετημάτων ή άλλων δικαιωμάτων που συνδέονται με τον λογαριασμό.
-Τα κεφάλαια του Α.Ε.Λ.Α., δηλαδή οι εισφορές, η κρατική συνεισφορά και οι επενδυτικές αποδόσεις, δεν επιτρέπεται να αναληφθούν πριν από τη συμπλήρωση του 18ου έτους της ηλικίας του δικαιούχου. Εξαιρούνται περιπτώσεις θανάτου του γονέα ή του τέκνου, καθώς και περιπτώσεις σοβαρών λόγων υγείας του δικαιούχου του Α.Ε.Λ.Α. που χρήζουν χειρουργικής αντιμετώπισης, όπως πιστοποιούνται από δημόσιο νοσοκομείο. Με τη συμπλήρωση του 18ου έτους της ηλικίας του δικαιούχου, ο Α.Ε.Λ.Α. μετατρέπεται σε προσωπικό περιουσιακό του δικαίωμα.
-Οι εισφορές σε Α.Ε.Λ.Α. είναι αφορολόγητες, δεν αποτελούν φορολογητέο εισόδημα για τον ανήλικο δικαιούχο και δεν λαμβάνονται υπόψη για τον υπολογισμό εισοδηματικών ή άλλων κριτηρίων κοινωνικών παροχών. Το εισόδημα από μερίσματα, τόκους και υπεραξία μεταβίβασης τίτλων στον Α.Ε.Λ.Α. απαλλάσσεται από τον φόρο.
Ε. Λοιπές Διατάξεις:
Συμπληρωματικός Κρατικός Προϋπολογισμός οικονομικού έτους 2026: Αυξάνεται κατά 300 εκατ. το Εθνικό σκέλος του Εθνικού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων για τη χρηματοδότηση δράσεων ενεργειακής αυτονομίας και ανθεκτικότητας και έργων υποδομών.
Οι αμοιβές που καταβάλλονται στα μέλη διοικητικών συμβουλίων και στελέχη επιχειρήσεων από διανομή κερδών φορολογούνται με 15%, αντί 5%, για το ποσό που υπερβαίνει τις 60.000 ευρώ.
Τροποποιούνται συνταξιοδοτικές διατάξεις που αφορούν το μικρό δημόσιο, ώστε να αντιμετωπιστούν στοχευμένα ζητήματα:
-Δίνεται η δυνατότητα χορήγησης σύνταξης σε γονείς ένστολου λειτουργού που απεβίωσε λόγω τρομοκρατικής πράξης ή εξαιτίας εγκλήματος βίας που έγινε σε βάρος του λόγω της ιδιότητάς του. Μέχρι σήμερα ίσχυε μόνο αν αποβιώσει σε διατεταγμένη υπηρεσία που συνεπάγεται αυξημένο κίνδυνο και ένεκα αυτής.
-Δεν περικόπτονται οι συντάξεις θανάτου λόγω απασχόλησης που εφαρμόστηκε στις συντάξεις χηρείας και για ειδικές κατηγορίες συνταξιούχων που υπάγονται στο ιδιαίτερο συνταξιοδοτικό καθεστώς του Δημοσίου και στην αρμοδιότητα του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους (ΓΛΚ). Στις κατηγορίες αυτές περιλαμβάνονται δικαιούχοι πολεμικών συντάξεων και κυρίως πρόσωπα που υπέστησαν βλάβη κατά την εκτέλεση της υπηρεσίας τους και εξαιτίας αυτής. Η παρέμβαση αφορά περίπου 340 περιπτώσεις, με ισχύ από την 1η Σεπτεμβρίου 2026.
