Ο Ύπατος Αρμοστής των Ηνωμένων Εθνών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, Φόλκερ Τουρκ, κάλεσε σήμερα τις ιρανικές αρχές να τερματίσουν την βάναυση καταστολή του κινήματος διαδηλώσεων στη χώρα, με την Αποστολή Διερεύνησης Γεγονότων να τονίζει πως αξιόπιστες πληροφορίες υποδεικνύουν ότι ο αριθμός θανάτων διαδηλωτών είναι πολύ υψηλότερος από τους αριθμούς που δίνει το ιρανικό καθεστώς.
Η Αποστολή του ΟΗΕ ανέφερε επίσης ότι η βία στο πρόσφατο κύμα κινητοποιήσεων στο Ιράν είναι η πιο θανατηφόρα καταστολή μετά την Ιρανική Επανάσταση του 1979. Ο Τουρκ δήλωσε κατά την έναρξη ειδικής συνόδου του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων αφιερωμένης στην κατάσταση στο Ιράν: «Καλώ τις ιρανικές αρχές να επανεξετάσουν τη θέση τους, να κάνουν ένα βήμα πίσω και να τερματίσουν την βάναυση καταστολή τους, όπως συνοπτικές δίκες και τις δυσανάλογες ποινές».
Ο Ύπατος Αρμοστής χαρακτήρισε την καταστολή «ένα μοτίβο υποδούλωσης και συντριπτικής ισχύος που δεν μπορεί ποτέ να αντιμετωπίσει τις διαμαρτυρίες και τις απογοητεύσεις των ανθρώπων». Ζήτησε επίσης την άμεση απελευθέρωση όλων όσων κρατούνται αυθαίρετα από τις ιρανικές αρχές και την πλήρη αναστολή της θανατικής ποινής.
Την Δευτέρα, η Ισλανδία, η Γερμανία, η Βόρεια Μακεδονία, η Μολδαβία και το Ηνωμένο Βασίλειο ζήτησαν τη διεξαγωγή ειδικής αυτής συνόδου, η οποία υποστηρίχθηκε από περισσότερα από 20 άλλα κράτη μέλη. Το σχέδιο ψηφίσματος που συζητήθηκε ζητά διετή παράταση της Αποστολής Διερεύνησης Γεγονότων για το Ιράν, η οποία συστάθηκε τον Νοέμβριο του 2022 μετά την καταστολή διαδηλώσεων που προκλήθηκαν από τον θάνατο της νεαρής Ιρανής Μαχσά Αμινί.
Το κείμενο εκφράζει «τη βαθιά του ανησυχία για τη βίαιη και άνευ προηγουμένου καταστολή ειρηνικών διαμαρτυριών από τις δυνάμεις ασφαλείας» στο Ιράν, συμπεριλαμβανομένων αναφορών για εξωδικαστικές δολοφονίες διαδηλωτών, γυναικών και παιδιών, καθώς και τη χρήση υπερβολικής και θανατηφόρας βίας.
Οι ιρανικές αρχές έδωσαν στην δημοσιότητα έναν πρώτο απολογισμό 3.117 νεκρών, εκ των οποίων οι 2.427 είναι «μάρτυρες», δηλαδή μέλη των δυνάμεων ασφαλείας ή περαστικοί και όχι «ταραξίες», όπως χαρακτηρίζονται οι διαδηλωτές. Η μη κυβερνητική οργάνωση Human Rights Activists News Agency (HRANA) ανακοίνωσε ότι έχει επιβεβαιώσει τον θάνατο 5.002 ανθρώπων κατά τη διάρκεια του κινήματος διαμαρτυρίας που συγκλόνισε το Ιράν, στην πλειονότητά τους διαδηλωτές, και τουλάχιστον 26.852 συλλήψεις.
Η μκο Iran Human Rights (IHR) επιβεβαίωσε τον θάνατο 3.428 διαδηλωτών, εκφράζοντας ωστόσο φόβους ότι ο πραγματικός αριθμός των νεκρών μπορεί να φθάνει τις 25.000. Σύμφωνα με τον Τουρκ, «οι ιρανικές αρχές έχουν επιδιώξει να απονομιμοποιήσουν τους διαδηλωτές χαρακτηρίζοντάς τους «τρομοκράτες», «εχθρούς του κράτους» και «ξένους πράκτορες». Ο Τουρκ τόνισε ότι «τίποτα από αυτά δεν μπορεί να δικαιολογήσει την υπερβολική, περιττή και δυσανάλογη χρήση βίας, ούτε μπορεί να μειώσει την υποχρέωση της κυβέρνησης να διασφαλίσει τον σεβασμό των νομικών διαδικασιών και τη διαφάνεια στις έρευνες». Ο αξιωματούχος σημείωσε ότι η «ατιμωρησία» για τις παραβιάσεις «τροφοδοτεί τη δυσαρέσκεια και τις εντάσεις στο Ιράν» και κάλεσε για ανεξάρτητες έρευνες σχετικά με όλες τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Αν ανανεωθεί, η Αποστολή Διερεύνησης Γεγονότων για το Ιράν θα πρέπει να παρουσιάσει τα ευρήματά της στην 63η σύνοδο του Συμβουλίου Ασφαλείας τον επόμενο Σεπτέμβριο.
