Την ώρα που η κτηνοτροφία της Λέσβου πιέζεται έντονα από τις συνέπειες της ζωονόσου του αφθώδους πυρετού, το πρόβειο μαλλί, μια πρώτη ύλη που για χρόνια έμενε οικονομικά ανεκμετάλλευτη, ξαναμπαίνει στο επίκεντρο. Για πολλούς κτηνοτρόφους έχει γίνει βάρος, όμως υπάρχουν εκτιμήσεις ότι μπορεί να αποκτήσει νέα αξία μέσα από τη μεταποίηση, την καινοτομία και τη συνεργασία.
Αυτό είναι το βασικό θέμα της διήμερης εκδήλωσης «Δίνοντας αξία στο μαλλί: Εμπειρίες από την Ευρώπη και την Ελλάδα – Προοπτικές για το Βόρειο Αιγαίο», που θα γίνει στις 26 και 27 Οκτωβρίου 2026 στη Μυτιλήνη και τον Μεσότοπο της Δυτικής Λέσβου, με τη συμμετοχή Ευρωπαίων ειδικών, ανθρώπων της παραγωγής και εκπροσώπων επιτυχημένων εγχειρημάτων αξιοποίησης του μαλλιού.
Τη διοργάνωση έχουν το Μεσογειακό Ινστιτούτο για τη φύση και τον άνθρωπο – MedINA και η ΑΜΚΕ «Νήματα Αιγαίου», στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου RIBES, που προωθεί τη μετάβαση 10 ευρωπαϊκών περιοχών σε νέα δυναμικά και κυκλικά οικονομικά μοντέλα βιοοικονομίας με ενίσχυση της κοινωνικής καινοτομίας. Το έργο χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι διοργανωτές επισημαίνουν ότι το μαλλί είναι φυσική πρώτη ύλη με πολλές χρήσεις και μακρά παράδοση στην Ελλάδα, όμως σήμερα ο κόπος της παραγωγής του συχνά δεν αποδίδει: μένει αναξιοποίητο, ενώ η πώλησή του πολλές φορές δεν καλύπτει ούτε το κόστος της κουράς. Σε μια εξαιρετικά κρίσιμη περίοδο για την αιγοπροβατοτροφία στη Λέσβο και ευρύτερα, η εκδήλωση θα εστιάσει στις προκλήσεις και τις ευκαιρίες του κλάδου του μαλλιού και στις δυνατότητες που υπάρχουν για τους κτηνοτρόφους.
Τη Δευτέρα 26 Οκτωβρίου, στο Συνεδριακό Κέντρο «Ιωάννης Παυλακέλλης» του Επιμελητηρίου Λέσβου στη Μυτιλήνη, με δυνατότητα διαδικτυακής παρακολούθησης, θα παρουσιαστεί για πρώτη φορά στο ελληνικό κοινό η έκθεση του Ευρωπαϊκού Δικτύου της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής για την αλυσίδα αξίας του μαλλιού, που δημοσιεύτηκε τον Σεπτέμβριο του 2026. Η έκθεση, με τίτλο «Καινοτόμοι και βιώσιμοι τρόποι ενίσχυσης του ρόλου των αγροτών για την αναζωογόνηση της ευρωπαϊκής αλυσίδας αξίας του μαλλιού», είναι η πρώτη συνολική αποτύπωση του κλάδου σε ολόκληρη την Ευρώπη: καταγράφει πού παράγεται και πού μεταποιείται το μαλλί, ποια εμπόδια υπάρχουν και προτείνει τρόπους για να βελτιωθεί η ποιότητά του, να οργανωθεί η συλλογή και η επεξεργασία του, να ενισχυθεί η συνεργασία σε όλη την αλυσίδα και να αξιοποιηθεί σε διαφορετικές χρήσεις.
Στην εκδήλωση θα συμμετάσχουν δύο μέλη της ομάδας που συνέταξε την έκθεση: η Marie-Thérèse Chaupin από το ATELIER-Laines d’Europe (Wools of Europe) και η JulieLoi από τη Νήματα Αιγαίου ΑΜΚΕ. Το ATELIER-Laines d’Europe είναι ένα δίκτυο με έδρα τη Γαλλία, αφιερωμένο στην ανάδειξη και αξιοποίηση του ευρωπαϊκού μαλλιού, με 280 μέλη σε 10 ευρωπαϊκές χώρες, τις ΗΠΑ και τον Καναδά. Θα παρουσιαστούν επίσης παραδείγματα και καλές πρακτικές αξιοποίησης του μαλλιού.
Την εμπειρία από την Ήπειρο θα μεταφέρει η Λένα Γεροθανάση από το The Pokari Project, τη μοναδική καθετοποιημένη επιχείρηση στην Ελλάδα που αξιοποιεί τοπικό μαλλί, με αναφορά στη μέχρι τώρα πορεία του εγχειρήματος για την αποκατάσταση της αξίας αυτής της πολύτιμης πρώτης ύλης.
Η εκδήλωση θα συνεχιστεί την Τρίτη 27 Οκτωβρίου στο Πολιτιστικό Κέντρο Μεσοτόπου, στη δυτική Λέσβο. Η ημέρα θα είναι αφιερωμένη στην ανταλλαγή γνώσεων και πρακτικών γύρω από το μαλλί. Στο πλαίσιο αυτό θα πραγματοποιηθεί εργαστήριο από το The Pokari Project και τη Νήματα Αιγαίου ΑΜΚΕ για τον κύκλο του μαλλιού και την τεχνική της υγρής τσόχας (wetfelting), μέσα από την οποία οι χαλαρές ίνες μετατρέπονται σε ένα συμπαγές αντικείμενο.
Παράλληλα με το πρόγραμμα κάθε ημέρας, στον αντίστοιχο χώρο θα λειτουργεί έκθεση προϊόντων από ντόπιο μαλλί: χαλιά από την Epirus Carpets, νήματα και φλοκάτες από το The Pokari Project, υφαντά κιμονό από τη LEBADES ΑΜΚΕ και αντικείμενα από τσόχα/κετσέ από τη Νήματα Αιγαίου ΑΜΚΕ.
Η εκδήλωση, καταλήγουν οι διοργανωτές, είναι ανοιχτή στο κοινό και απευθύνεται ιδιαίτερα σε κτηνοτρόφους και σε άτομα που δραστηριοποιούνται στη συλλογή, την επεξεργασία, τη μεταποίηση και την αξιοποίηση του μαλλιού, σε συλλογικότητες και φορείς της κοινωνίας των πολιτών, στην ακαδημαϊκή κοινότητα, σε επαγγελματίες γεωργικών συμβουλών, καθώς και σε τοπικούς και περιφερειακούς θεσμικούς φορείς.
