Οι πυροσβέστες από την Ελλάδα και τη Γαλλία που βρέθηκαν αντιμέτωποι με μεγάλες δασικές πυρκαγιές το φετινό καλοκαίρι περιγράφουν κοινές συνθήκες, δύσκολες επιχειρήσεις και στενή συνεργασία στο πεδίο. Από τη Δυτική Αττική μέχρι τη νότια Γαλλία, οι μαρτυρίες τους φωτίζουν την εμπειρία της ευρωπαϊκής προεγκατάστασης του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας.
«Δεν είχα δει ποτέ τέτοιο άνεμο»
Ήταν 1η Αυγούστου 2026 όταν η αποστολή των πυροσβεστών-διασωστών στρατιωτικής εκπαίδευσης της μονάδας RIISC4 από την περιοχή του Λιμπούρν της Γαλλίας (Civil Protection Military Brigade) ξεκίνησε από τη βάση στη Νέα Μάκρη, όπου εδρεύει στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος προεγκατάστασης του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας, για να μεταβεί στη μεγάλη πυρκαγιά της Δυτικής Αττικής. Είχαν φτάσει στην Ελλάδα μόλις ένα εικοσιτετράωρο πριν, έχοντας ήδη ζήσει τις σαρωτικές πυρκαγιές στη νοτιοδυτική Γαλλία. Περισσότερο από έναν μήνα νωρίτερα, η Ελληνική Ομάδα Δασοπυρόσβεσης (Hellenic GFFF-V Module), με 21 πυροσβέστες από επτά Ειδικές Μονάδες Δασικών Επιχειρήσεων (Ε.ΜΟ.Δ.Ε.), είχε βρεθεί στο Μονπελιέ στο πλαίσιο του ίδιου προγράμματος και είχε επιχειρήσει σε πύρινα μέτωπα, μεταξύ αυτών στο Carlencas-et-Levas, υπό ιδιαίτερα απαιτητικές συνθήκες. Έλληνες και Γάλλοι πυροσβέστες που έζησαν εκτεταμένες πυρκαγιές στις δύο χώρες μιλούν στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων για τις κοινές εμπειρίες και τα χαρακτηριστικά όσων κλήθηκαν να αντιμετωπίσουν.
Το μεσημέρι της 6ης Αυγούστου, στο Κέντρο Εκπαίδευσης του Πυροσβεστικού Σώματος Ελλάδος στη Νέα Μάκρη, οι αποστολές των Ρουμάνων και Γάλλων πυροσβεστών, 40 και 33 άτομα αντίστοιχα, ετοιμάζονταν για περιπολίες στην ευρύτερη περιοχή. Η ήσυχη και ζεστή μέρα του Αυγούστου δεν θύμιζε σε τίποτα τα εικοσιτετράωρα που είχαν προηγηθεί, όταν δίπλα σε Έλληνες έμπειρους συναδέλφους τους συνέδραμαν στην κατάσβεση της καταστροφικής πυρκαγιάς που ξεκίνησε στις 31 Ιουλίου 2026 από τη Βοιωτία και επεκτάθηκε στη Δυτική Αττική.
«Την πρώτη ημέρα της υπηρεσίας μας μάς ειδοποίησαν ότι έπρεπε να μεταβούμε στην πυρκαγιά στο Πόρτο Γερμενό, βόρεια των Μεγάρων, στην περιοχή της Λούμπας. Οι άνεμοι ήταν πολύ ισχυροί και άλλαζαν συνεχώς κατεύθυνση. Λόγω των ανέμων είναι αδύνατο να καταπολεμήσεις κάτι τέτοιο. Έχουμε μεγάλη εμπειρία στη Γαλλία, αλλά δεν είχα δει ποτέ τέτοιο άνεμο», αναφέρει ο επικεφαλής της γαλλικής αποστολής Captain Andrea.
Οι Γάλλοι πυροσβέστες, με τη συνδρομή Ελλήνων συνδέσμων αξιωματικών, επιχείρησαν στην περιοχή της Λούμπας για την προστασία κατοικιών και την ανάσχεση της πορείας της φωτιάς.
«Όταν φτάσαμε, ήταν εύκολο να καταλάβουμε τι ήθελαν να κάνουν οι Έλληνες συνάδελφοί μας στο πεδίο. Είχαμε μαζί μας τον σύνδεσμο-αξιωματικό και ξεκινήσαμε να επιχειρούμε μαζί τους, βόρεια από τα Μέγαρα προκειμένου να μπορέσουμε να προστατεύσουμε κατοικίες. Ταυτόχρονα εργαζόμασταν για να διασφαλίσουμε ότι η φωτιά δεν θα προχωρήσει πιο νότια, μαζί με τους Ρουμάνους και τους Έλληνες συναδέλφους μας. Τη δεύτερη φορά επιστρέψαμε στη Λούμπα. Αυτή τη φορά επικεντρωθήκαμε στο να μην περάσει η φωτιά έναν δρόμο. Ήταν μία δύσκολη προσπάθεια, αλλά ήταν αποτελεσματική», σημειώνει.
Περιγράφοντας την εμπειρία του από την πυρκαγιά στη Δυτική Αττική, ο υποπυραγός του Πυροσβεστικού Σώματος και σύνδεσμος-αξιωματικός στη γαλλική αποστολή, Βλάσιος Κόντης, επισημαίνει ότι επρόκειτο για μία δύσκολη και επικίνδυνη φωτιά, υπογραμμίζοντας την ένταση των ανέμων που έπνεαν.
«Υπήρχε πολύ πυκνός καπνός σε κάποια σημεία. Διασχίζοντας κάποιους δρόμους με το όχημα, μπροστά μας είχαμε μόνο ένα σύννεφο καπνού. Οι Γάλλοι συνάδελφοί μας βοήθησαν σημαντικά στην προστασία του οικισμού της Λούμπας», σημειώνει και προσθέτει ότι έμειναν εκεί όλη τη νύχτα μέχρι το επόμενο πρωί.
«Ακολουθούσαν ακριβώς τις οδηγίες που τους δίναμε. Ήταν πρόθυμοι να κάνουν ακόμη και πιο δύσκολα πράγματα από αυτά που τους ζητούσαμε. Προστάτευσαν κατοικίες που βρίσκονταν σε κίνδυνο και βοήθησαν ώστε η φωτιά να ανακοπεί σε σημείο που είχε ήδη καεί και να μην επεκταθεί».
Για τον κ. Κόντη, αυτό που εντυπωσίασε ιδιαίτερα τους Γάλλους ήταν ο τρόπος δράσης των Ειδικών Μονάδων Δασικών Επιχειρήσεων.
«Με ρωτούσαν αν οι Έλληνες συνάδελφοι επιχειρούν και τη νύχτα, όταν σταματούν τα εναέρια μέσα. Τους εξήγησα ότι τα πεζοπόρα τμήματα και οι ομάδες ΕΜΟΔΕ συνεχίζουν σε δύσβατα σημεία, όπου υπάρχουν ενεργές εστίες. Οι Έλληνες πυροσβέστες έχουν συνηθίσει σε δύσκολες πυρκαγιές και αυτό φάνηκε και στη συγκεκριμένη επιχείρηση».
Οι Έλληνες πυροσβέστες στις πυρκαγιές της νότιας Γαλλίας
Την πρώτη ημέρα του Ιουλίου, στο πλαίσιο του ίδιου ευρωπαϊκού προγράμματος προεγκατάστασης του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας, η Ελληνική Ομάδα Δασοπυρόσβεσης (Hellenic GFFF-V Module), αποτελούμενη από 21 πυροσβέστες από επτά Ειδικές Μονάδες Δασικών Επιχειρήσεων (Ε.ΜΟ.Δ.Ε.) και πέντε οχήματα, μετέβη έως τις 15 Ιουλίου στη νότια Γαλλία, κοντά στο Μονπελιέ.
Για τον πυραγό της 2ης ΕΜΟΔΕ, Μανώλη Ματζουρίδη, η φετινή αποστολή είχε ιδιαίτερη σημασία, καθώς για πρώτη φορά η ελληνική συμμετοχή περιλάμβανε όχι μόνο πεζοπόρα τμήματα αλλά και μηχανοκίνητο κομμάτι.
«Για τις πρώτες δέκα ημέρες είχαμε κάθε μέρα φωτιές. Οι συνθήκες ήταν μπουρλότο. Είχε πάρα πολλή ζέστη, διαδοχικά κύματα καύσωνα και κάθε μεσημέρι σηκωνόταν δυνατός άνεμος. Ήταν συνθήκες παρόμοιες με αυτές που αντιμετωπίζουμε στην Ελλάδα», περιγράφει, σημειώνοντας ότι οι περισσότερες πυρκαγιές εκδηλώνονταν σε αγροτικές εκτάσεις, με αμπελώνες και χαμηλή βλάστηση, σε ένα ανάγλυφο αρκετά διαφορετικό από το ελληνικό. Παράλληλα, επισημαίνει ότι η Γαλλία διαχειρίζεται αρκετά καλά την καύσιμη ύλη και τις δασικές εκτάσεις, με καθαρισμένους δρόμους και με δουλειά στο κομμάτι της πρόληψης. Παρ’ όλα αυτά, οι ενάρξεις πυρκαγιών ήταν αρκετές κάτω από ιδιαίτερα επικίνδυνες καιρικές συνθήκες.
Στις 7 Ιουλίου 2026 και για τρεις ημέρες, η ελληνική αποστολή κλήθηκε να επιχειρήσει σε μία δύσκολη πυρκαγιά σε δασική έκταση, πευκόδασος, στην περιοχή του Carlencas-et-Levas.
Όπως εξηγεί ο κ. Ματζουρίδης, οι ομάδες των ΕΜΟΔΕ αξιοποίησαν την εμπειρία τους στις δασικές πυρκαγιές, αναλαμβάνοντας αποστολές που απαιτούσαν πεζή προσέγγιση σε δύσβατες περιοχές και κατάσβεση με χειροκίνητα εργαλεία.
«Εμείς ήμασταν πρώτη γραμμή. Μπαίναμε πιο μέσα από τους Γάλλους. Εκείνοι επιχειρούν κυρίως από τον δρόμο με οχήματα αστικού τύπου και βαριές σωλήνες, ενώ εμείς μπορούμε να αναπτύξουμε 500 μέτρα σωλήνες καλύπτοντας μεγάλη περίμετρο. Αυτό ήταν κάτι που τους έκανε εντύπωση όπως και η ξηρή κατάσβεση με εργαλεία», αναφέρει χαρακτηριστικά και προσθέτει ότι ήταν μία δύσκολη πυρκαγιά που εξελισσόταν πολύ γρήγορα, λάμβανε διαστάσεις και ανέπτυσσε μεγάλο μέτωπο.
Από το Μπορντό στη Δυτική Αττική: οι ίδιες προκλήσεις, η ίδια αλληλεγγύη
Οι πυροσβέστες της Ελλάδας και της Γαλλίας βρέθηκαν το φετινό καλοκαίρι αντιμέτωποι με εικόνες που, όπως περιγράφουν, είχαν πολλά κοινά χαρακτηριστικά. Από τα πευκοδάση και τις ορεινές περιοχές μέχρι τις υψηλές θερμοκρασίες και τους ισχυρούς ανέμους, οι δύο χώρες αντιμετωπίζουν ολοένα και πιο απαιτητικές συνθήκες στο πεδίο των δασικών πυρκαγιών.
Ο επικεφαλής της γαλλικής αποστολής Captain Andrea αναφέρεται στις εκτεταμένες πυρκαγιές στη νοτιοδυτική Γαλλία, κοντά στο Μπορντό, χαρακτηρίζοντάς τες από τις καταστροφικότερες που έχει αντιμετωπίσει η χώρα τις τελευταίες δεκαετίες.
«Ήταν κάτι σαν mega πυρκαγιά. Η μονάδα μου επιχειρούσε εκεί από την αρχή μέχρι το τέλος. Υπήρχαν πολλές ζημιές, κάηκαν σπίτια και χρειάστηκε να απομακρυνθούν περισσότεροι από 200.000 άνθρωποι από την περιοχή», σημειώνει, εξηγώντας ότι η περιοχή παρουσίαζε αρκετές ομοιότητες με τη Δυτική Αττική, καθώς πρόκειται για έναν ιδιαίτερα τουριστικό προορισμό.
Όπως εξηγεί, ήταν οι μεγαλύτερες στη Γαλλία μετά απ’ αυτές του 1949, κατακαίγοντας 42.000 εκτάρια.
Σχετικά με τις ομοιότητες των δύο χωρών τονίζει: «Ειδικά η νότια Γαλλία είναι κάτι σαν την Ελλάδα. Έχουμε πολλά πευκοδάση, παρόμοιο ανάγλυφο, υψηλές θερμοκρασίες. Οι τακτικές μας, τα πυροσβεστικά οχήματα και ο τρόπος που επιχειρούμε στο πεδίο έχουν πολλά κοινά στοιχεία. Γι’ αυτό είναι εύκολο να συνεργαστούμε με το Πυροσβεστικό Σώμα Ελλάδας, γιατί καταλαβαίνουμε ο ένας τον άλλον».
Ο ίδιος αναφέρεται και στις πρακτικές πρόληψης που εφαρμόζονται στη Γαλλία, όπως η προδιαγεγραμμένη καύση, η οποία υλοποιείται για τη μείωση της καύσιμης ύλης και τη βελτίωση των συνθηκών αντιμετώπισης των πυρκαγιών το καλοκαίρι.
«Δουλέψαμε στη νότια Γαλλία και χρησιμοποιήσαμε ελεγχόμενες καύσεις για να καθαρίσουμε κάποιες περιοχές. Είναι ένας τρόπος να προετοιμάζουμε το έδαφος πριν από την αντιπυρική περίοδο. Παράλληλα, είναι χρήσιμο και για τα ζώα, γιατί δημιουργούνται περιοχές με καλύτερη βλάστηση για τροφή. Το κάνουμε για περίπου ενάμιση μήνα, κάθε μέρα στο πεδίο».
Όπως σημειώνει, οι πρακτικές αυτές έχουν ήδη βοηθήσει σε πραγματικές συνθήκες.
Την ίδια στιγμή, ο πυραγός της 2ης ΕΜΟΔΕ Μανώλης Ματζουρίδης περιγράφει τις συνθήκες που συνάντησε η ελληνική αποστολή στη Γαλλία, υπογραμμίζοντας ότι Γάλλοι αξιωματικοί που μιλούσαν μαζί τους τούς έλεγαν «ότι δεν είχαν ξαναζήσει κάτι τέτοιο». «Τα τόσο ζεστά καλοκαίρια στη Γαλλία δεν είναι συνηθισμένα. Ενώ για εμάς στην Ελλάδα είναι κάτι που το βλέπουμε συχνότερα. Ήταν ουσιαστικά οι συνθήκες της Ελλάδας στις ακραίες τους μορφές», σημειώνει.
Αυτό που έμεινε περισσότερο στον ίδιο, ωστόσο, δεν ήταν μόνο η επιχειρησιακή εμπειρία αλλά και η αλληλεγγύη που συνάντησαν από τους Γάλλους πολίτες.
«Ήταν πάρα πολύ φιλικοί. Οι πολίτες μας κορνάρανε όταν φεύγαμε. Δεν ξέρω αν αναγνώριζαν ότι ήμασταν Έλληνες πυροσβέστες ή απλώς ότι ήμασταν πυροσβέστες και αναγνώριζαν τον αγώνα που δίνουμε», επισημαίνει ενώ προσθέτει ότι για να τους τιμήσουν τούς προσκάλεσαν να παρελάσουν στις 14 Ιουλίου στην Εθνική τους εορτή (Ημέρα της Βαστίλης) στο Μονπελιέ υπό τη μορφή αγήματος, ενώ στη συνέχεια τους βράβευσαν και τους απένειμαν δώρα.
«Αν είχα μία συμβουλή για τους συναδέλφους μου στη Γαλλία, θα τους έλεγα να έρθουν στην Ελλάδα. Οι Έλληνες πολίτες είναι πολύ φιλικοί. Είναι χαρά μας και είμαστε περήφανοι που αποτελούμε μέρος αυτού του προγράμματος», σημειώνει από την πλευρά του Captain Andrea.
«Οι πυροσβέστες είμαστε ίσως το πιο αδελφοποιημένο επάγγελμα στον κόσμο», λέει ο κ. Ματζουρίδης. «Αν υπάρχει ένας τρόπος να ενωθεί η Ευρώπη, πιστεύω ότι μπορεί να γίνει μέσα από την πυροσβεστική», υπογραμμίζει.
Για τον αντιπύραρχο του Πυροσβεστικού Σώματος Βασίλη Μπίκα, συντονιστή των συνδέσμων αξιωματικών για το πρόγραμμα προεγκατάστασης και σημείο επαφής για την Ελλάδα εκ μέρους του ΠΣ, η αξία του προγράμματος βρίσκεται στη δυνατότητα άμεσης συνδρομής όταν εκδηλώνεται μία μεγάλη κρίση.
«Η προεγκατάσταση είναι η λογική συνέχεια του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας. Η διαφορά είναι ότι δεν περιμένουμε να εκδηλωθεί ένα συμβάν και μετά να ζητήσουμε βοήθεια. Οι δυνάμεις βρίσκονται ήδη σε κρίσιμες χώρες, ώστε να μειωθεί ο χρόνος και η απόσταση», εξηγεί.
Το πρόγραμμα, που ξεκίνησε πιλοτικά για πρώτη φορά το 2022 στην Ελλάδα, διανύει πλέον την πέμπτη χρονιά εφαρμογής του στη χώρα μας, με τη συμμετοχή ολοένα και περισσότερων ευρωπαϊκών χωρών. Για το 2026, συνολικά 777 πυροσβέστες, αριθμός ρεκόρ, από 14 χώρες θα μετακινηθούν σε έξι χώρες υποδοχής, στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής προεγκατάστασης.
Όπως σημειώνει ο κ. Μπίκας, η Ελλάδα δεν είναι μόνο χώρα υποδοχής, αλλά και χώρα που συμμετέχει ενεργά στην ανταλλαγή δυνάμεων και τεχνογνωσίας. Η ελληνική αποστολή στη νότια Γαλλία τον Ιούλιο ήταν η πρώτη φορά που η χώρα μας συμμετείχε με μηχανοκίνητη δύναμη στο συγκεκριμένο πρόγραμμα. Παράλληλα, από 1 έως 15 Σεπτεμβρίου η χώρα μας θα αποστείλει πεζοπόρο τμήμα 21 πυροσβεστών, πάντα συνοδευόμενοι από συνδέσμους αξιωματικούς, στην Κύπρο, οι οποίοι θα στρατοπεδεύουν κοντά στο όρος Τρόοδος, μια ευαίσθητη και κρίσιμη περιοχή για την Κύπρο, όπως εξηγεί, που χρειάζεται ιδιαίτερη προστασία. Επιπλέον, υπογραμμίζει ότι η γαλλική αποστολή που θα βρίσκεται στην Ελλάδα έως τις 30 Αυγούστου προέρχεται από το Μπορντό, ενώ μέχρι πρότινος οι γαλλικές αποστολές που έρχονταν ήταν από το νησί της Κορσικής.
«Μέσα από την προεγκατάσταση δίνεις και παίρνεις. Βλέπεις τις καλές πρακτικές των άλλων χωρών, κρατάς όσα μπορούν να προσαρμοστούν στο δικό σου περιβάλλον και αντίστοιχα μεταφέρεις τη δική σου εμπειρία», αναφέρει.
Ιδιαίτερη σημασία έχει, σύμφωνα με τον ίδιο, η επιχειρησιακή συμβατότητα των δυνάμεων.
«Το 2021, όταν πρωτοήρθαν ξένες δυνάμεις στην Ελλάδα, αντιμετωπίσαμε κάποια πρακτικά προβλήματα, ακόμη και στο πιο απλό επίπεδο, όπως το να μην ταιριάζουν οι σωλήνες των οχημάτων. Αυτά έγιναν μαθήματα. Ενισχύσαμε την αποθήκη μας με ευρωπαϊκή χρηματοδότηση και έχουμε αυτή τη στιγμή τον χώρο όπου η κάθε ομάδα θα έρθει να δανειστεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση όλο τον απαραίτητο εξοπλισμό για το πεδίο.
Αναφερόμενος στην αποστολή των Ελλήνων πυροσβεστών στη Γαλλία, ο κ. Μπίκας υπογραμμίζει ότι η υποδοχή τους ήταν ιδιαίτερα θερμή. «Ήταν σχεδόν αποθεωτική», τονίζει.
Σχετικά με την αλλαγή του χάρτη των δασικών πυρκαγιών στην Ευρώπη, ο κ. Μπίκας επισημαίνει ότι αποτυπώνεται πλέον και σε χώρες όπου τέτοιου είδους πυρκαγιές δεν ήταν γνώριμες. Για παράδειγμα, όπως αναφέρει, όταν είχε συζητήσει με Νορβηγούς συναδέλφους του τους λόγους συμμετοχής τους στο πρόγραμμα προεγκατάστασης, η απάντηση που έλαβε ήταν ότι ήθελαν να είναι προετοιμασμένοι για όσα μπορεί να αντιμετωπίσει η περιοχή τους στο μέλλον. «Τότε μου είπαν: θέλουμε να δούμε τι μπορεί να συμβεί στη Νορβηγία μετά από 20 χρόνια. Και φέτος είδαμε με έκπληξη τη Νορβηγία να καταγράφει τις μεγαλύτερες δασικές πυρκαγιές στην ιστορία της», σημειώνει και προσθέτει ότι όταν είχαν έρθει στη χώρα μας δεν είχαν δει ποτέ πυροσβεστικό αεροπλάνο, ενώ υπογραμμίζει ότι η αξία της προεγκατάστασης δεν αφορά μόνο την άμεση αντιμετώπιση μιας κρίσης, αλλά και τη δημιουργία μιας κοινής ευρωπαϊκής εμπειρίας.
