Κάθε 8 Σεπτεμβρίου, η Ιθάκη ανεβαίνει στη Μονή των Καθαρών για τη γιορτή της Παναγίας Καθαριώτισσας, της πολιούχου και προστάτιδας του νησιού. Πιστοί, κάτοικοι και επισκέπτες δίνουν το παρών σε μια από τις πιο αναγνωρίσιμες στιγμές της χρονιάς για το νησί.
της απεσταλμένης μας Ν. Καζαντζίδου
Η φετινή γιορτή άρχισε το βράδυ της Δευτέρας με τον πανηγυρικό Εσπερινό και ολοκληρώθηκε την Τρίτη, ανήμερα του Γενεσίου της Θεοτόκου, με τη Θεία Λειτουργία και τη λιτάνευση της ιερής εικόνας της Παναγίας Καθαριώτισσας. Η εικόνα μεταφέρθηκε στο καμπαναριό της μονής, σε ένα από τα πιο χαρακτηριστικά σημεία της Ιθάκης, με θέα προς μεγάλο μέρος του νησιού και το Ιόνιο.
Η 8η Σεπτεμβρίου, που είναι επίσημη αργία για την Ιθάκη, λειτουργεί κάθε χρόνο ως σημείο συνάντησης και γιορτής για την τοπική κοινωνία. Μαζί με τους μόνιμους κατοίκους, πολλοί επισκέπτες από την Ελλάδα και το εξωτερικό ανηφορίζουν στη Μονή των Καθαρών για να ζήσουν από κοντά αυτή τη θρησκευτική και πολιτιστική εμπειρία.
Στην πανηγυρική Θεία Λειτουργία της Ιεράς Μονής Καθαρών στην Ιθάκη παρέστη, ως εκπρόσωπος της ελληνικής κυβέρνησης, ο υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Θανάσης Καββαδάς. Το «παρών» έδωσαν επίσης ο δήμαρχος Εορδαίας Παναγιώτης Πλακεντάς, καθώς ο δήμος Εορδαίας είναι αδελφοποιημένος με τον δήμο Ιθάκης, ο βουλευτής Κεφαλονιάς και Ιθάκης Παναγής Καππάτος, ο αντιπεριφερειάρχης Π.Ε. Κεφαλληνίας και Ιθάκης Σωτήρης Κουρής, εκπρόσωποι των τοπικών αρχών, των σωμάτων ασφαλείας και φορέων του νησιού. Την ακολουθία τέλεσε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Λευκάδος και Ιθάκης κ.κ. Θεόφιλος, ενώ στη Μονή των Καθαρών υπεύθυνος είναι ο Αρχιμανδρίτης Σεβαστιανός Μόσχος.
«Η Παναγία Καθαριώτισσα είναι η προστάτιδα του νησιού και η γιορτή της είναι μια ημέρα που ενώνει όλους τους Θιακούς», δήλωσε στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο δήμαρχος Ιθάκης Διονύσης Στανίτσας, δίνοντας έμφαση στη διαχρονική σημασία της Μονής των Καθαρών για την Ιθάκη. Όπως σημείωσε, η Μονή λειτουργεί από το 1696 και δέχεται μεγάλο αριθμό επισκεπτών σε όλη τη διάρκεια του χρόνου, με πολλούς να την εντάσσουν στη διαδρομή τους στο νησί.
Η σχέση της Ιθάκης με την Παναγία Καθαριώτισσα, ωστόσο, δεν περιορίζεται στη συγκεκριμένη ημέρα. Η γιορτή λειτουργεί ως σημείο αναφοράς για την τοπική κοινωνία και ταυτόχρονα ως ζωντανή έκφραση της πολιτιστικής ζωής του νησιού.
Στη φετινή γιορτή συμμετείχε η Δημοτική Φιλαρμονική Ιθάκης, που λειτουργεί από το 1984 και αριθμεί περίπου 80 μέλη, καθώς και τοπικό χορευτικό συγκρότημα με τη συμμετοχή περίπου 280 μελών.
Ο δήμος Ιθάκης, όπως ανέφερε ο κ. Στανίτσας, στηρίζει έμπρακτα τις πολιτιστικές δραστηριότητες του νησιού, καλύπτοντας μεταξύ άλλων τη διδασκαλία στη Φιλαρμονική και στα χορευτικά τμήματα.
Συνολικά, στην Ιθάκη δραστηριοποιούνται περίπου 12 πολιτιστικά και αθλητικά σωματεία, ανάμεσά τους η δημοτική χορωδία, η μαντολινάτα, θεατρικά τμήματα, μπαλέτο, παραδοσιακά χορευτικά συγκροτήματα και η Φιλαρμονική. Παράλληλα, επτά τοπικοί όμιλοι αναπτύσσουν δράσεις στα χωριά καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου: το καλοκαίρι με πολιτιστικές εκδηλώσεις και παραδοσιακά πανηγύρια και τον χειμώνα με εθελοντικές δράσεις, σε στενή συνεργασία με τον δήμο.
Στόχος του δήμου, σύμφωνα με τον δήμαρχο, είναι και η περαιτέρω ανάδειξη της Μονής των Καθαρών, μέσα από την εκπόνηση ειδικής μελέτης για το μοναστήρι και την ανάδειξη του σημαντικού αυτού θρησκευτικού και ιστορικού μνημείου.
Έτσι, κάθε 8 Σεπτεμβρίου, η Ιθάκη δεν τιμά μόνο την πολιούχο της. Ανανεώνει έναν δεσμό που περνά από γενιά σε γενιά και φέρνει στο ίδιο σημείο τους ανθρώπους του νησιού, τους Θιακούς που επιστρέφουν για τη γιορτή, αλλά και τους επισκέπτες που βρίσκονται στην Ιθάκη και γίνονται μέρος μιας παράδοσης που παραμένει ζωντανή.
Η Μονή των Καθαρών, ψηλά στον Νήριτο, γίνεται για μία ακόμη χρονιά το σημείο όπου η θρησκευτική πίστη συναντά την τοπική ταυτότητα, την παράδοση και τη σύγχρονη ζωή της Ιθάκης.
Η Μονή των Καθαρών υπάρχει από το 1696 και παραμένει σταθερό σημείο αναφοράς για το νησί, τόσο στη γιορτή της Παναγίας Καθαριώτισσας όσο και όλο τον χρόνο.
