Έναν ξεχωριστό θρησκευτικό πλούτο των Τζουμέρκων ξεδιπλώνουν τρεις ερασιτέχνες φωτογράφοι, μέσα από δύο εκθέσεις στο Καλέντζι και τους Χουλιαράδες. Με τον δικό τους φακό φωτίζουν ένα κομμάτι της ιστορίας που, όπως λένε, παραμένει βαθιά δεμένο με τον τόπο.
Ο αρχιτέκτονας Γιάννης Μπενέκος από τους Χουλιαράδες, ο επιχειρηματίας στον τουρισμό Βασίλης Πατερούσης από το Καλέντζι και ο συνταξιούχος υπάλληλος στο Πνευματικό Κέντρο Ιωαννίνων Χάρης Μπινώλης από το Ελληνικό, ανέφεραν πως τα Τζουμέρκα έχουν μια σημαντική θρησκευτική διαδρομή, η οποία αποτελεί ταυτότητα του τόπου. Μέσα από την εικαστική τους προσέγγιση, επιδιώκουν, όπως λένε, αφενός να αναδείξουν τα θρησκευτικά μνημεία της περιοχής και αφετέρου να δρομολογηθεί η συντήρησή τους.
«Στόχος του εγχειρήματος είναι να αναδείξουμε τον πολιτιστικό πλούτο της περιοχής μας, που παραμένει άγνωστος ακόμη και στους ντόπιους», λέει ο Βασίλης Πατερούσης και προσθέτει ότι η ιδέα ήταν της αντιδημάρχου Πολιτισμού Ελισάβετ Μπούτσορα. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι περισσότερες από τις δεκάδες εκκλησίες και ξωκλήσια της περιοχής, που είναι μνημεία, ανοίγουν μία φορά τον χρόνο.
Πρόκειται για ναούς με τοιχογραφίες του 16ου και 17ου αιώνα, υψηλής καλλιτεχνικής αξίας. Η περιοχή έχει μεγάλη παράδοση στην αγιογραφία, η οποία συνεχίζεται έως σήμερα. Από τον Δήμο Βορείων Τζουμέρκων καταγόταν ο σπουδαίος αγιογράφος-ζωγράφος Ιωάννης Βράνος, που δίδαξε στην Αθωνιάδα και ουσιαστικά ίδρυσε τη Σχολή Αγιογραφίας στη Σερβία.
Στην έκθεση με τίτλο «Αγιογραφία των Ορέων» παρουσιάζονται φωτογραφίες δεκάδων ναών και μοναστηριών, αλλά και ο αγιογραφημένος διάκοσμος και οι τοιχογραφίες των καθολικών, που καλύπτουν τον χώρο από το δάπεδο έως τον τρούλο. Όπως σημειώνει ο κ. Πατερούσης, μόνο στο χωριό του, το Καλέντζι, υπάρχουν 10 εκκλησίες, αναδεικνύοντας τον πλούτο των Τζουμέρκων. Οι τρεις ερασιτέχνες φωτογράφοι είδαν μέσα από τον φακό τους, μεταξύ άλλων μνημείων, τις Μονές Βίλιζας και Κηπίνας, Τσούκας, Μουχουστίου στην γέφυρα Πλάκας, την Αγία Παρασκευή στο Πάτερο, τις εκκλησίες στους Χουλιαράδες και στο Συρράκο.
Η επιλογή των ναών έγινε με την καθοδήγηση του πατέρα Γρήγορη Μανόπουλου, ο οποίος έχει εκπονήσει διδακτορική διατριβή για τους αγιογράφους των Τζουμέρκων.
Κατά τη φωτογράφιση οι τρεις δημιουργοί εντυπωσιάστηκαν από τα μνημεία. Ο Χάρης Μπινώλης αναφέρει χαρακτηριστικά: «Στην Αγία Φανερωμένη κοντά στο Φορτώσι, πηγαίνω από μικρό παιδί. Όταν πήγα για να φωτογραφήσω τις τοιχογραφίες πραγματικά βρήκα λεπτομέρειες, που δεν είχα αντιληφθεί, δεν τις γνώριζα».
«Αφιερώνοντας περισσότερο χρόνο, φωτογραφίζοντας και παρατηρώντας μία-μία τις αγιογραφίες, είδαμε μια εξαιρετική τέχνη την οποία δεν είχαμε παρατηρήσει», λέει και ο Βασίλης Πατερούσης, περιγράφοντας την ίδια εμπειρία. Όπως εξηγεί, παρότι οι ίδιοι είναι από τα χωριά των Τζουμέρκων και έχουν επισκεφθεί πολλές φορές τις εκκλησίες, η πιο προσεκτική παρατήρηση αποκάλυψε λεπτομέρειες που μέχρι τότε περνούσαν απαρατήρητες.
Την Παρασκευή το απόγευμα εγκαινιάστηκε στο Δημοτικό Σχολείο Πλαίσιας – Καλεντζίου η έκθεση φωτογραφίας των Βασίλη Πατερούση και Χάρη Μπινώλη, η οποία θα παραμείνει ανοιχτή για το κοινό έως τις 11 Σεπτεμβρίου.
Τις επόμενες ημέρες ο Γιάννης Μπενέκος θα εκθέσει τις δικές του φωτογραφίες στους Χουλιαράδες. «Υπάρχουν τόσες πολλές εκκλησίες, μοναστήρια, ένας θησαυρός της Ορθοδοξίας, που αποτελούν σπουδαία κληρονομιά του τόπου, που πρέπει να αναδειχθεί και να συντηρηθεί», τονίζει ο κ. Μπενέκος. Παράλληλα μιλά για μια περιοχή με φυσικό πλούτο και τη σπουδαία παράδοση των μαστόρων της πέτρας, με χωριά-μνημεία όπως το Συρράκο και οι Καλλαρύτες. Προσθέτει ότι δίπλα σε αυτή την ταυτότητα, ξεχωριστή θέση έχουν οι ναοί και τα μοναστήρια, που συνθέτουν ένα θρησκευτικό πάρκο στα Τζουμέρκα.
Η προσπάθεια των τριών ερασιτεχνών φωτογράφων είναι προσφορά προς τον Δήμο Βορείων Τζουμέρκων για την ανάδειξη του τόπου τους.
«Ο καθένας έχει τη δική του ματιά. Όμως η ανάδειξη του θρησκευτικού μας πλούτου είναι το ζητούμενο για όλους», επισημαίνουν οι δημιουργοί, τονίζοντας ότι θέλουν το εγχείρημα να γίνει αφετηρία ώστε να αναδειχθούν οι ναοί και να γίνουν εύκολα προσβάσιμοι στους επισκέπτες. Όπως σημειώνουν, φωτογράφισαν αγιογραφημένες εκκλησίες, διαχρονικά από ντόπιους καλλιτέχνες, και ναούς που χτίστηκαν από ντόπιους μαστόρους, με την ελπίδα η προσπάθεια να συνεχιστεί και τα μνημεία να συντηρηθούν.
Οι δύο φωτογραφικές εκθέσεις είναι μέρος της πολιτιστικής δράσης «ΤΖΟΥΜΕΡΚΑ – ΚΑΤΣΑΝΟΧΩΡΙΑ | Αγιογραφία των Ορέων», η οποία υλοποιείται με την υποστήριξη της Βουλής των Ελλήνων και του Δήμου Βορείων Τζουμέρκων, με στόχο την ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς, της αγιογραφικής παράδοσης και της μοναδικής φυσικής ομορφιάς της περιοχής.
Οι φωτογραφίες παραχωρήθηκαν από τον Χάρη Μπινώλη, τον Γιάννη Μπενέκο και τον Βασίλη Πατερούση για χρήση
