Η Τσικνοπέμπτη αποτελεί την έσχατη «νομιμοποιημένη αμαρτία» της προ-πασχαλινής περιόδου. Η μέρα κατά την οποία μυθολογία και θρησκεία συναινούν σε ένα πανηγυρικό συναπάντημα αισθήσεων. Είναι η ημέρα στην οποία ενδίδει ακόμα και αυτή η ετυμολογικά απαγορευτική τού κρέατος Αποκριά (Από-κρεω=η από του κρέατος αποχή). Η Τσικνοπέμπτη είναι το «μαύρο πρόβατο» της Αποκριάς στην Ελλάδα, την Κύπρο και όπου στον κόσμο υπάρχει ορθόδοξος πληθυσμός.
Ως ημέρα γαστριμαργικής και ψυχαγωγικής «απελευθέρωσης», η Τσικνοπέμπτη εντάσσεται στη μακρά προ-πασχαλινή περίοδο. Ωστόσο, δεν προβλέπεται στο θεσμοθετημένο λειτουργικό καταστατικό της εκκλησίας και δεν βρίσκεται απαραιτήτως το κρέας στο επίκεντρό της. Στην πραγματικότητα, από την καθιέρωσή της η ημέρα αυτή έχει καθαρά διατροφικό λόγο ύπαρξης, τοποθετημένη ανάμεσα σε δύο ημέρες αυστηρής νηστείας, επιτρέποντας στους ορθοδόξους κρεατοφαγία με όλες τις τιμές.
Ο εορτασμός της κρεατινής, της δεύτερης εβδομάδας της Αποκριάς, επιβάλλει κορύφωση κρεοφαγίας την Πέμπτη, ακριβώς πριν την αρχή της Σαρακοστής. Η αλήθεια είναι ότι οι ρίζες του καρναβαλιού με το οποίο συνδυάζεται η περίοδος της Απόκρεω βρίσκονται στη χειμαρρώδη ζωή του έκλυτου Διονύσου, που στα αχαλίνωτα γλέντια του αποτυπώνεται με προσωπείο. Η Εκκλησία, λόγω των βαθιών ριζών των λαϊκών γιορτών, αρχίζει να αντιλαμβάνεται ότι είναι αδύνατο να εξαλείψει αυτές τις παραδόσεις.
Αυτές οι γιορτές, που θεωρούνται παγανιστικά κατάλοιπα, υιοθετούνται σταδιακά από την Εκκλησία, σε μία προσπάθεια συμφιλίωσης μεταξύ της χριστιανικής παράδοσης και των αρχαίων εθίμων.
Η Τσικνοπέμπτη και η Καθαρά Δευτέρα αποκαλύπτουν την αμιγώς διατροφική ανάγκη του ανθρώπου. Η συμμετοχή όλων, γυναικόπαιδων και δούλων, που ήταν αποκλεισμένοι από άλλους εορτασμούς, καθιστά αυτές τις ημέρες μοναδικές ευκαιρίες για γλώσσα, χαρά και κοινωνική συμμετοχή.
Τα ταβερνάκια της Πλάκας και οι διανοούμενοι της εποχής, όπως ο Ξενόπουλος και ο Βάρναλης, απολαμβάνουν τσικνισμένες νοστιμιές, κρατώντας ζωντανές τις παραδόσεις. Αυτές οι ημέρες γιορτής δεν είναι μόνο γαστριμαργικές, αλλά και πολιτισμικές εκφράσεις της κοινότητας.
Αυτή η Πέμπτη, με την ανάταση και την τσίκνα της, φέρνει τον κόσμο κοντά και τον υπενθυμίζει τις ρίζες των εθίμων που συνεχίζουν να ζουν.
![]()
