Ο δήμος Καρδίτσας προχωρά σε νέες δράσεις για τη βιολογική διαχείριση της πανίδας, με στόχο να απομακρύνει τα χαβαρόνια από διάφορα σημεία της πόλης. Το πρόγραμμα ξεκινά από το άλσος του Παυσιλύπου και θα εφαρμοστεί τους επόμενους μήνες.
Ο δήμαρχος Καρδίτσας κ. Βασίλης Τσιάκος, παρουσία του αντιδημάρχου Οικονομικών κ. Δημήτρη Παπούλια, υπέγραψε πρόσφατα με τον κ. Σταύρο Αθανασίου, πρόεδρο του Συλλόγου Ελληνικής Ιερακοθηρίας, σύμβαση για την εφαρμογή προγράμματος μείωσης του αριθμού των χαβαρονιών που φωλιάζουν και ζουν στο άλσος του Παυσιλύπου. Πρόκειται για ακόμη ένα μέτρο που θα τεθεί σε εφαρμογή για τους επόμενους μήνες, ώστε να περιοριστεί ο πληθυσμός τους.
Σύμφωνα με τη δημοτική αρχή, το πρόγραμμα στοχεύει να μειώσει, αν όχι να εξαφανίσει, τα χαβαρόνια που τα τελευταία χρόνια, για διάφορους περιβαλλοντικούς λόγους, έχουν μετακινηθεί από τους παραδοσιακούς χώρους διαβίωσής τους στο Παυσίλυπο, όπως συμβαίνει και σε πολλά αστικά και περιαστικά άλση σε όλη τη χώρα. Η δημοτική αρχή αναφέρει επίσης ότι πρόκειται για σοβαρό πρόβλημα για τους κατοίκους των πόλεων, καθώς πέρα από την όχληση, τα συγκεκριμένα πουλιά μπορεί να μεταφέρουν επικίνδυνες ασθένειες για τα ζώα και τον άνθρωπο.
Σε δηλώσεις του στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, ο δήμαρχος Καρδίτσας ανέφερε: «Το πάρκο του Παυσιλύπου αποτελεί τοπόσημο για τον Δήμο Καρδίτσας και για την ευρύτερη περιοχή. Μια όαση δροσιάς το καλοκαίρι και ένας χώρος αναψυχής στην καρδιά της πόλης, όπου Καρδιτσιώτες και επισκέπτες κινούνται όλο τον χρόνο. Τα τελευταία χρόνια, τα πολλά και μεγάλα δέντρα του πάρκου προσέλκυσαν χαβαρόνια, τα οποία με τον μεγάλο αριθμό τους εκτόπισαν πολλά από τα άλλα είδη πτηνών που ζούσαν για δεκαετίες στον χώρο, ενώ ταυτόχρονα έκαναν το πάρκο λιγότερο φιλόξενο για τους ανθρώπους. Η δημοτική αρχή από την πρώτη στιγμή διαπίστωσε το πρόβλημα και προσπάθησε να το λύσει ή να το περιορίσει με διάφορους τρόπους. Έτσι, στη διαρκή προσπάθεια που καταβάλλουμε τα τελευταία χρόνια, με την καταστροφή φωλιών και άλλα μέτρα διαχείρισης του πληθυσμού, εντάσσουμε πλέον ένα ακόμη μέτρο, το οποίο έχει και αυτό οικολογικό πρόσημο και άρχισε να εφαρμόζεται. Ήδη τα αποτελέσματα είναι ορατά και αυτό μας ικανοποιεί όλους, καθώς αντιμετωπίζουμε ένα ζήτημα που για αρκετούς κατοίκους του κεντρικού τομέα ήταν ιδιαίτερα ενοχλητικό».
Ο δρ Περικλής Κ. Μπίρτσας, καθηγητής Βιολογίας Άγριας Πανίδας, διευθυντής του Εργαστηρίου Διαχείρισης Άγριας Πανίδας του Τμήματος Δασολογίας, Επιστημών Ξύλου και Σχεδιασμού στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας και επιστημονικά υπεύθυνος του έργου, σημειώνει: «Η παρουσία του χαβαρονιού (Corvus frugilegus) στη Θεσσαλία τα τελευταία χρόνια είναι μόνιμη. Το πρόβλημα που καλούμαστε να διαχειριστούμε στο Παυσίλυπο είναι η μεγάλη συγκέντρωση ατόμων σε έναν περιορισμένο και ιδιαίτερα πολυσύχναστο αστικό χώρο, η οποία μπορεί να προκαλέσει έντονη όχληση, σημαντική συσσώρευση περιττωμάτων, κινδύνους για τη δημόσια υγεία (ιός του Δυτικού Νείλου κ.ά.) και γενικότερα υποβάθμιση των συνθηκών χρήσης του πάρκου από τους πολίτες.
Το πρόγραμμα που εφαρμόζεται βασίζεται στην περιβαλλοντικά συμβατή διαχείριση. Στόχος μας δεν είναι η εξόντωση ή η εξαφάνιση των χαβαρονιών, αλλά η σταδιακή μείωση των μεγάλων συγκεντρώσεών τους από το Παυσίλυπο και η αποτροπή της συστηματικής χρήσης συγκεκριμένων δέντρων και σημείων του πάρκου ως χώρων διανυκτέρευσης, συγκέντρωσης και φωλεοποίησης την άνοιξη.
Η αξιοποίηση εκπαιδευμένων αρπακτικών πτηνών στηρίζεται στην πρόκληση μιας φυσικής αντίδρασης αποφυγής απέναντι στην παρουσία θηρευτή. Με ελεγχόμενες και επαναλαμβανόμενες παρεμβάσεις επιδιώκεται τα χαβαρόνια να αντιληφθούν τον συγκεκριμένο χώρο ως λιγότερο ασφαλή και να μετακινηθούν προς καταλληλότερες θέσεις, εκτός του αστικού πάρκου».
Ο δρ Μπίρτσας πρόσθεσε ότι ιδιαίτερη σημασία έχει η επιστημονική παρακολούθηση της εξέλιξης του αριθμού και της χωρικής κατανομής των πτηνών, ώστε να αξιολογείται η αποτελεσματικότητα των ενεργειών και, όπου χρειάζεται, να προσαρμόζεται ο τρόπος και η ένταση εφαρμογής τους. Στη διαχείριση ειδών της άγριας πανίδας δεν υπάρχουν απλές και αποσπασματικές λύσεις· απαιτείται συνδυασμός μέτρων, παρακολούθηση των αποτελεσμάτων και προσαρμογή των παρεμβάσεων στη συμπεριφορά των ζώων. Το Παυσίλυπο είναι ταυτόχρονα ένας σημαντικός χώρος πρασίνου και ένας χώρος καθημερινής ανθρώπινης δραστηριότητας. Η πρόκληση είναι να επιτευχθεί μια λειτουργική ισορροπία ανάμεσα στη διατήρηση της αστικής βιοποικιλότητας και στην ασφαλή, απρόσκοπτη χρήση του πάρκου από τους πολίτες. Αυτή είναι η φιλοσοφία του συγκεκριμένου προγράμματος».
Ο Σύλλογος Ελληνικής Ιερακοθηρίας ιδρύθηκε επίσημα το 2017. Είναι ο μόνος σύλλογος ιερακοθηρίας στην Ελλάδα και αριθμεί περίπου 100 μέλη. Αποτελεί την κινητήρια και κατευθυντήρια δύναμη στην Ελλάδα για τη διάδοση και την ορθή πραγμάτωση αυτής της πανάρχαιας τέχνης, η οποία έχει μεγάλο ιστορικό και πολιτιστικό υπόβαθρο, καθώς ήταν ο πρώτος τρόπος με τον οποίο ο άνθρωπος θήρευσε και, συνεπώς, επέζησε σε μια εποχή χωρίς τα κατάλληλα όπλα και εργαλεία για τη θήρα.
Ο Σύλλογος Ελληνικής Ιερακοθηρίας είναι μέλος και εκπρόσωπος στην Ελλάδα της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας Ιερακοθηρίας και Προστασίας των Αρπακτικών Πτηνών (I.A.F) και της Παγκόσμιας Ένωσης για τη Διατήρηση της Φύσης (I.U.C.N). Ο Σ.Ε.Ι., με δικαστική απόφαση, είναι ο Αρωγός Σύλλογος και ο άμεσος θεσμικός συνεργάτης του Υπουργείου Περιβάλλοντος για την Τέχνη της Ιερακοθηρίας στην Ελλάδα. Συνεργάζεται με τη Γενική Διεύθυνση Δασών & Δασικού Περιβάλλοντος και ειδικότερα με το Τμήμα Διαχείρισης Άγριας Ζωής για την πιστοποίηση των ιερακοθήρων, αλλά και για την εύρυθμη λειτουργία της ιερακοθηρίας στη χώρα. Σημειώνεται ότι η ιερακοθηρία αναγνωρίστηκε το 2010 από την UNESCO ως άυλη παγκόσμια πολιτιστική κληρονομιά.
Αποστόλης Ζώης
* Τη φωτογραφία παραχωρεί ο Δρ Περικλής Μπίρτσας
