Ο πρώτος άτλας του γυναικείου αναπαραγωγικού συστήματος αποκαλύπτει πώς τα όργανα υφίστανται βαθιές και ανομοιόμορφες μεταμορφώσεις μετά την εμμηνόπαυση.
Παρά το γεγονός ότι η εμμηνόπαυση επηρεάζει το ήμισυ του παγκόσμιου πληθυσμού, παραμένει ανεπαρκώς μελετημένη, τόσο στη βιοϊατρική έρευνα όσο και στην κλινική πρακτική. Με την αύξηση του προσδόκιμου ζωής, ο αριθμός των γυναικών σε μεταεμμηνοπαυσιακή φάση συνεχίζει να αυξάνεται. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, το 2021 οι γυναίκες άνω των 50 ετών αντικατόπτριζαν το 26% του παγκόσμιου πληθυσμού. Οι επιπτώσεις της εμμηνόπαυσης δεν περιορίζονται μόνο στο αναπαραγωγικό σύστημα, αλλά σχετίζονται και με αυξημένο κίνδυνο για καρδιοαγγειακές, μεταβολικές, νευροεκφυλιστικές και οστικές παθήσεις.
Μια νέα μελέτη από το Barcelona Supercomputing Center (BSC-CNS), που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature Aging, προσφέρει τον πρώτο άτλαντα μεγάλης κλίμακας για τη γήρανση του γυναικείου αναπαραγωγικού συστήματος, φωτίζοντας πώς αυτή η διαδικασία επηρεάζει την υγεία.
Με την ανάλυση 1.112 εικόνων ιστού από 659 δείγματα, προερχόμενα από 304 γυναίκες ηλικίας 20-70 ετών, η έρευνα ανασυνθέτει την πορεία της γήρανσης σε μήτρα, ωοθήκες, κόλπο, τράχηλο, μαστό και σάλπιγγες. Χρησιμοποιώντας την τεχνητή νοημοσύνη και τους υπερυπολογιστικούς πόρους του ισπανικού υπερυπολογιστή MareNostrum 5, οι ερευνητές εντόπισαν παρατηρήσιμες αλλαγές στους ιστούς και τις μοριακές διεργασίες που σχετίζονται με τη γήρανση σε κάθε όργανο.
Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η γήρανση των οργάνων δεν είναι ομοιόμορφη: οι ωοθήκες και ο κόλπος παρουσιάζουν μια προοδευτική γήρανση που ξεκινά χρόνια πριν από την εμμηνόπαυση, ενώ η μήτρα υφίσταται απότομες αλλαγές κατά την περίοδο αυτή. Η ανάλυση αποκαλύπτει ότι οι ιστούς εντός του ίδιου οργάνου, όπως ο βλεννογόνος ή ο μυς της μήτρας, είναι ιδιαίτερα ευαίσθητοι στις σχετικές με την εμμηνόπαυση αλλαγές.
