Αρχαία Αρμενία φέρνει στο προσκήνιο το Μουσείο Ακρόπολης με μια νέα σειρά εκθέσεων αφιερωμένη σε αρχαίους πολιτισμούς που παραμένουν λιγότερο γνωστοί στο ελληνικό και ευρωπαϊκό κοινό. Η έκθεση θα διαρκέσει έως τις 28 Φεβρουαρίου 2027.
Η διοργάνωση γίνεται από το Μουσείο Ακρόπολης σε συνεργασία με το Μουσείο Ιστορίας της Αρμενίας και παρουσιάζει αντιπροσωπευτικά δείγματα από όλο το φάσμα του πολιτισμού της αρχαίας Αρμενίας, από την Παλαιολιθική και τη Νεολιθική περίοδο, την Εποχή του Χαλκού και την Πρώιμη Εποχή του Σιδήρου, με κεντρικό άξονα το Βασίλειο της Urartu (9ος – 6ος αι. π.Χ.), έως την κλασική και ελληνιστική περίοδο, τα ρωμαϊκά αυτοκρατορικά χρόνια και την ύστερη αρχαιότητα. Η έκθεση περιλαμβάνει περίπου 200 αρχαιότητες από όλες αυτές τις περιόδους και δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην Urartu, ανοίγοντας παράθυρα προς τους πολιτισμούς της Εγγύς Ανατολής, της ανατολικής Μεσογείου, της Κύπρου, της Κρήτης και του Αιγαίου στην πρώιμη εποχή του Σιδήρου.
«Αρμενία. Τι μας είναι γνωστή; Μας είναι γνωστή η ιστορία της κυρίως από τα νεότερα χρόνια. Μας είναι γνωστή η συρρίκνωση της χώρας. Μας είναι γνωστά πράγματα ιστορικά που φέρνουν μνήμες των παππούδων μας και των προγενέστερων γενεών, αλλά στο πολιτισμικό πλαίσιο και γίγνεσθαι η Αρμενία είναι γνωστή κυρίως για την χριστιανική της περίοδο, και με εκθέσεις που έγιναν όχι μόνο στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο στην Αθήνα, αλλά και σε ευρωπαϊκές χώρες. Αυτό, λοιπόν, που εμείς θελήσαμε -το οποίο είναι και το νόημα της σειράς των αρχαίων πολιτισμών που εγκαινιάζεται με τη συγκεκριμένη έκθεση-, είναι ουσιαστικά η αρχαία Αρμενία», δήλωσε ο γενικός διευθυντής του Μουσείου Ακρόπολης, καθηγητής Νικόλαος Σταμπολίδης, στη σημερινή συνέντευξη Τύπου στο αμφιθέατρο του μουσείου.
Ο ίδιος αναφέρθηκε και στην ιστορία του βασιλείου της Ουραρτού, το οποίο χαρακτήρισε από τις πιο ενδιαφέρουσες και γοητευτικές, με πολλά ακόμη άγνωστα κεφάλαια που παραμένουν αδιευκρίνιστα. «Ένα από τα πιο σημαντικά κεφάλαια του πολιτισμού του βασιλείου της Ουραρτού, αν και λιγότερο και σποραδικά ερευνημένο κεφάλαιο, είναι αυτό των σχέσεων με άλλες περιοχές της Εγγύς Ανατολής, πλην της Ασσυρίας και ειδικότερα με την Ανατολική Μεσόγειο, την Κύπρο, το Αιγαίο και την Κρήτη. Καθώς ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα του πολιτισμού της Ουραρτού προέρχεται από τα υλικά κατάλοιπα της μεταλλοτεχνίας, θα προσπαθήσουμε, μέσα από την παρούσα έκθεση, να ανιχνεύσουμε πιθανές σχέσεις με τις παραπάνω περιοχές, άμεσες ή έμμεσες καθώς κάποια από τα κατάλοιπα αυτά συνδέονται και με ιδεολογικά, θρησκευτικά και άλλα ζητήματα», πρόσθεσε ο κ. Σταμπολίδης.
Ως «μείζονος σημασίας διεθνούς έκθεσης», που «αντικατοπτρίζει τους μακραίωνους πολιτισμικούς δεσμούς μεταξύ της Αρμενίας και της Ελλάδας και προσφέρει μια μοναδική ευκαιρία για την παρουσίαση της κληρονομιάς της αρχαίας Αρμενίας σε μία από τις πιο σημαντικές πολιτιστικές και ιστορικές θέσεις του κόσμου», χαρακτήρισε την έκθεση ο Dr. Davit Poghosyan, διευθυντής του Μουσείου Ιστορίας της Αρμενίας. Ο Tigran Mkrtchyan, πρέσβης της Δημοκρατίας της Αρμενίας στην Ελλάδα, υπογράμμισε τη σημασία της διοργάνωσης στο Μουσείο Ακρόπολης, αλλά και το ότι αφορά την αρχαιότητα της χώρας του. Αναφέρθηκε επίσης στη συνάντηση που είχε το 2024 με την υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, η οποία έδειξε θερμό ενδιαφέρον για την ιδέα μιας έκθεσης σχετικής με την Αρμενία στο Μουσείο Ακρόπολης, όπως και η Zhanna Andreasyan, υπουργός Παιδείας, Επιστήμης, Πολιτισμού και Αθλητισμού της Αρμενίας, καθώς και ο κ. Davit Poghosyan.
Το Βασίλειο της Urartu εκτεινόταν στην περιοχή που σήμερα ανήκει στην ανατολική Τουρκία, γύρω από τη λίμνη Βαν, την Αρμενία και το βορειοδυτικό Ιράν, με την οροσειρά και τη θάλασσα του Εύξεινου Πόντου στα βορειοδυτικά και τις περιοχές της Κασπίας Θάλασσας στα ανατολικά και βορειοανατολικά. Συγκροτήθηκε τον 9ο αιώνα π.Χ. και έφτασε στη μεγαλύτερη ακμή του τον 8ο αιώνα π.Χ., ως ένα από τα ισχυρότερα κράτη της αρχαίας Εγγύς Ανατολής, με την κληρονομιά του να λειτουργεί ως βασικός πυλώνας για την ανάπτυξη της πρώιμης αρμενικής κρατικής οντότητας και του πολιτισμού της.
Στους επόμενους αιώνες ακολούθησε νέα ιστορική φάση, καθώς κατά τη βασιλεία του Τιγράνη Β΄ του Μεγάλου (95 – 55 π.Χ.), ύστερα από νίκες εναντίον των Πάρθων και των Σελευκιδών, η Αρμενία αναδείχθηκε σε ισχυρή αυτοκρατορία και επεκτάθηκε πολύ πέρα από τα όρια των Αρμενικών Υψιπέδων. Στο απόγειο της εδαφικής της επέκτασης, η Αρμενική Αυτοκρατορία έφτασε στις ακτές τριών θαλασσών: της Κασπίας στα ανατολικά, του Εύξεινου Πόντου στα βορειοδυτικά και της Μεσογείου στα νοτιοδυτικά.
Η εκτεταμένη αυτή αυτοκρατορία είχε, ωστόσο, σχετικά σύντομη διάρκεια. Μετά τις ρωμαϊκές εκστρατείες στην περιοχή το 69 και το 66 π.Χ., η Αρμενία οδηγήθηκε σε σημαντικά περιορισμένη εδαφική έκταση. Το 387 μ.Χ. διαιρέθηκε επίσημα ανάμεσα στη Βυζαντινή (Ανατολική Ρωμαϊκή) Αυτοκρατορία και την Αυτοκρατορία των Σασσανιδών Περσών, με αποτέλεσμα την απώλεια της πολιτικής της ενότητας. Σήμερα, το σύγχρονο κράτος της Αρμενίας καταλαμβάνει τμήμα αυτής της ιστορικής επικράτειας, από όπου προέρχεται η πλειονότητα των εκθεμάτων που φιλοξενούνται στο Μουσείο Ακρόπολης.
Η έκθεση είναι καρπός της στενής συνεργασίας του Μουσείου Ακρόπολης με το Ιστορικό Μουσείο της Αρμενίας, με την υποστήριξη των Υπουργείων Πολιτισμού Ελλάδας και Αρμενίας, καθώς και της αρμενικής πρεσβείας στην Αθήνα. Πέρα από τις θεματικές ενότητες, οι επισκέπτες μπορούν να παρακολουθήσουν στην αίθουσα προβολών ένα βίντεο που συνδέει την αρχαία με τη σύγχρονη Αρμενία και αναδεικνύει τη διαχρονική επίδραση του πολιτισμού της στην Ασία και την Ανατολική Μεσόγειο.
![]()
