Η Εθνική Λυρική Σκηνή ταξιδεύει με την Ορχήστρα της για πρώτη φορά στη Νέα Υόρκη για να παρουσιάσει μια ιδιαίτερη συναυλία στο ιστορικό Carnegie Hall (Stern Auditorium/Perelman Stage), με σπουδαία έργα Ελλήνων συνθετών εμπνευσμένα από το έργο και την προσωπικότητα του Νίκου Καζαντζάκη.
Ειδικότερα, στις 15 Οκτωβρίου 2026, η Εθνική Λυρική Σκηνή θα παρουσιάσει τη συναυλία «Nikos Kazantzakis: An Odyssey in Music» στο κοινό της Νέας Υόρκης, ένα πανόραμα της ελληνικής λόγιας μουσικής με εμβληματικά έργα των Μάνου Χατζιδάκι, Μίκη Θεοδωράκη, Νίκου Σκαλκώτα, Δημήτρη Μητρόπουλου και Γιώργου Κουμεντάκη. Διευθύνει ο διεθνώς καταξιωμένος Έλληνας μαέστρος και μουσικός διευθυντής της Όπερας του Γκρατς της Αυστρίας Βασίλης Χριστόπουλος. Ερμηνεύουν η διεθνώς αναγνωρισμένη μεσόφωνος Ανίτα Ρατσβελισβίλι και η Ελληνίδα υψίφωνος Μαρία Κωστράκη. Συμμετέχουν η Ορχήστρα της ΕΛΣ και σολίστ μουσικοί. Η συναυλία υλοποιείται με τη στήριξη της δωρεάς του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ) για την ενίσχυση της καλλιτεχνικής εξωστρέφειας της Εθνικής Λυρικής Σκηνής.
Ο Νίκος Καζαντζάκης, ο πιο πολυμεταφρασμένος Έλληνας συγγραφέας παγκοσμίως, αποτελεί μια από τις πιο διαχρονικές και γόνιμες πηγές έμπνευσης για την ελληνική μουσική δημιουργία του 20ού και του 21ου αιώνα. Μέσα από τη μουσική και τον κινηματογράφο, το έργο του έχει ταξιδέψει στα πέρατα της Γης, καθιστώντας τον μια από τις πιο αναγνωρίσιμες λογοτεχνικές μορφές παγκοσμίως. Έργα όπως «Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά», «Καπετάν Μιχάλης», «Ο Χριστός ξανασταυρώνεται», «Ο τελευταίος πειρασμός» και η «Ασκητική» έχουν ταξιδέψει τον ελληνικό πολιτισμό στα πέρατα του κόσμου.
Το έργο του, βαθιά φιλοσοφικό και τραγικό, αλλά ταυτόχρονα έντονα λαϊκό και βιωματικό, αγγίζει καίρια ζητήματα ελευθερίας, μοίρας, πίστης και ανθρώπινης υπέρβασης. Η ποιητική και δραματουργική δύναμη της γραφής του προσέλκυσε κορυφαίους Έλληνες συνθέτες, οι οποίοι επιχείρησαν, μέσα από τις μελοποιήσεις τους, να μεταφέρουν στον μουσικό λόγο την ένταση, τον στοχασμό και τον υπαρξιακό παλμό του καζαντζακικού σύμπαντος. Η έμμεση συνεισφορά του στο ρεπερτόριο της μουσικής καλύπτει τουλάχιστον πέντε διαφορετικά είδη: συμφωνική μουσική, όπερα, μπαλέτο, μουσική για το θέατρο και τον κινηματογράφο.
O καλλιτεχνικός διευθυντής της Εθνικής Λυρικής Σκηνής Γιώργος Κουμεντάκης τονίζει: «Η πρώτη μεγάλη εμφάνιση της Εθνικής Λυρικής Σκηνής στη Νέα Υόρκη αποτελεί ένα μεγάλο βήμα στη διεθνή της εξωστρέφεια. Στη συναυλία μας στο ιστορικό Carnegie Hall θα παρουσιάσουμε μια ιδιαίτερη ανθολογία σπουδαίων έργων των Δημήτρη Μητρόπουλου, Νίκου Σκαλκώτα, Μάνου Χατζιδάκι, Μίκη Θεοδωράκη, τα οποία αναφέρονται άμεσα ή έμμεσα στο έργο του Νίκου Καζαντζάκη. Μαζί με τα αριστουργήματα των κορυφαίων μας συνθετών, θα έχω την ιδιαίτερη τιμή να παρουσιάσω και το έργο που έγραψα για τον Καζαντζάκη, με τίτλο ”Amor Fati”. Θα ήθελα να ευχαριστήσω το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος και τον πρόεδρο του Δ.Σ. Ανδρέα Δρακόπουλο, που βρίσκονται στο πλάι μας και στηρίζουν τη διεθνή μας εξωστρέφεια.
Ο πρόεδρος του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος Ανδρέας Δρακόπουλος αναφέρει: «Η εμφάνιση της Εθνικής Λυρικής Σκηνής (ΕΛΣ) στο Carnegie Hall της Νέας Υόρκης, έναν από τους πλέον καταξιωμένους πολιτιστικούς οργανισμούς διεθνώς, αποτελεί κορυφαία στιγμή της πορείας της ΕΛΣ. Το μοναδικό αυτό αφιέρωμα με έμπνευση από τον Νίκο Καζαντζάκη, που περιλαμβάνει εμβληματικά έργα από την ελληνική μουσική δημιουργία, φέρει τον εύγλωττο τίτλο ‘Οδύσσεια’, έναν τίτλο βαθιά συμβολικό, που αποτυπώνει και το ταξίδι της ΕΛΣ μέσα στα χρόνια.
Μια μοναδική μουσική γέφυρα
Το πρόγραμμα της συναυλίας «Nikos Kazantzakis: An Odyssey in Music» δημιουργεί μια μοναδική μουσική γέφυρα που συνδέει διάφορες γενιές Ελλήνων συνθετών. Ο Μάνος Χατζιδάκις, για παράδειγμα, συνέθεσε τη μουσική για την ομώνυμη θεατρική διασκευή του «Καπετάν Μιχάλης» το 1966.
Ο Γιώργος Κουμεντάκης στο συμφωνικό έργο «Amor Fati» έχει εμπνευστεί από τη φιλοσοφία του Καζαντζάκη και θα παρουσιαστεί για πρώτη φορά στο κοινό της Νέας Υόρκης. Επιπλέον, θα παρουσιαστούν και δύο μοναδικά έργα της ελληνικής λόγιας μουσικής εμπνευσμένα από τον λαϊκό πολιτισμό της Κρήτης, επηρεάζοντας έτσι την καλλιτεχνική δημιουργία.
Η συναυλία στην 15η Οκτωβρίου 2026 θα πραγματοποιηθεί στο πλαίσιο της διεθνούς εξωστρέφειας της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, σε συνέχεια των επιτυχημένων περιοδειών της σε Ευρώπη, Ασία, Αυστραλία και Αφρική.
Η συναυλία πραγματοποιείται υπό την αιγίδα της Ελληνικής Ορθόδοξης Αρχιεπισκοπής της Αμερικής, ενώ μέρος των εσόδων της θα δοθεί για τους σκοπούς του Ταμείου Ελληνικής Εκπαίδευσης της Αρχιεπισκοπής, καθώς και για το Μαζί για το Παιδί.
Η προπώληση των εισιτηρίων θα ξεκινήσει τον Μάιο του 2026 από το Carnegie Hall.
