Μπορεί σήμερα να μας ξαφνιάζει που το ζήτημα της νεανικής εγκληματικότητας έρχεται στην επικαιρότητα, γενώντας αμείλικτα ερωτηματικά, τόσο για τα μεμονωμένα γεγονότα όσο και για την γενίκευση του φαινομένου. Το ζήτημα της νεανικής εγκληματικότητας μας θυμίζει πως είναι σύμφυτο με την πολιτιστική μετάλλαξη που μεταπολεμικά συνόδευσε την είσοδο της τεχνολογίας και των μέσων επικοινωνίας.
Το θέμα της επιρροής των μέσων επικοινωνίας στην κοινωνία έχει απασχολήσει ζωηρά πολλούς διανοουμένους. Σε βαθμό που έχει προκαλέσει και φιλοσοφικές και διανοητικές διαμάχες, όπως αυτή που έφερε αντιμέτωπους το 1975 τον Πιερ Πάολο Παζολίνι και τον Ίταλο Καλβίνο.
Αφορμή για τη διαμάχη τους ήταν η «Σφαγή του Τσιρτσέο» (29-30 Σεπτεμβρίου 1975), όταν τρείς νεαροί από «καλές» οικογένειες της Ρώμης κακοποίησαν σεξουαλικά και βασάνισαν δύο ανήλικα κορίτσια. Όπως είναι φυσικό, η κοινή γνώμη της Ιταλίας συγκλονίσθηκε και διχάστηκε βαθιά.
Ο Ίταλο Καλβίνο δημοσίευσε ένα άρθρο στην Corriere della Sera όπου υπογράμμιζε πως η πιο αποκρουστική πτυχή του εγκλήματος είναι ο δημόσιος χαρακτήρας του. Ο Καλβίνο περιγράφει μια κατάσταση, η οποία κάλλιστα θα μπορούσε να χαρακτηρίζει και το σήμερα, σχετικά με την ανεκτικότητα που οι σημερινές κοινωνίες δείχνουν σε ορισμένες μορφές βίας.
Αντίθετα, ο Παζολίνι υποστηρίζει ότι η εγκληματικότητα προέρχεται από τον τρόπο παραγωγής και την αλληλεπίδραση των κοινωνικών σχέσεων, προτείνοντας ότι η πηγή της διαφθοράς είναι πιο μακρινή και καθολική.
Η διαμάχη αυτή αναδεικνύει την πολυπλοκότητα της νεανικής εγκληματικότητας και την ανάγκη για μια πιο εις βάθος ανάλυση των αιτίων της.
