Η πρώτη αναδρομική έκθεση του Αλέκου Λεβίδη στο Μουσείο Μπενάκη φέρνει ξανά τον ζωγράφο στον χώρο όπου βρίσκεται μόνιμα αναρτημένο το έργο του για τον Αντώνη Μπενάκη. Πρόκειται για μια παρουσίαση που απλώνεται σε έξι δεκαετίες δημιουργίας και συγκεντρώνει περισσότερα από 500 έργα.
Οι τακτικοί του Μουσείου Μπενάκη στην Πειραιώς γνωρίζουν καλά εκείνο το χαρακτηριστικό όρθιο πορτρέτο του ασπρομάλλη, στιβαρού Αντώνη Μπενάκη με φουστανέλα να περιεργάζεται τη μακέτα του Μουσείου που αποτέλεσε όραμά του, έργο το οποίο βρίσκεται μόνιμα αναρτημένο στον 1ο όροφο του κτηρίου. Όσοι έχουν σκύψει να δουν την υπογραφή, θα έχουν παρατηρήσει το όνομα «Αλέκος Λεβίδης».
Σ’ έναν φυσικό χώρο, λοιπόν, επιστρέφει ο ζωγράφος κι ακαδημαϊκός με τη μεγάλη αναδρομική έκθεση «Αλέκος Βλ. Λεβίδης. Ζωγραφική 1961 – 2026» που, αφιερωμένη στη ζωή και το σύνολο του έργου του, εγκαινιάζεται την Τετάρτη 7 Οκτωβρίου 2026 και θα διαρκέσει από τις 8 Οκτωβρίου 2026 ως τις 14 Φεβρουαρίου 2027. Έκθεση που κατέχει δεσπόζουσα θέση στο κτήριο της οδού Πειραιώς αρ. 138 του Μουσείου Μπενάκη δεδομένου του ότι περιλαμβάνει πλέον των 500 έργων προερχόμενα από περισσότερες από 60 συλλογές που έχουν φιλοτεχνηθεί από τη νεανική του περίοδο μέχρι σήμερα και περιλαμβάνουν συνθέσεις με χρώμα, σχέδια, ζωγραφικές μακέτες εξωφύλλων βιβλίων, εικαστικά σημειωματάρια, τοιχογραφίες, εγκαταστάσεις και σκηνικά.
Μαρίκα Ρόμπου-Λεβίδη: Προετοιμασία και ψηφιοποίηση μαζί
Χρόνια ο Αλέκος Λεβίδης (Αθήνα 1944) προγραμμάτιζε κι οραματιζόταν αυτή την έκθεση που στην πραγματικότητα αποτελεί την πρώτη αναδρομική παρουσίαση του έργου του εκεί. «Είχαμε κάνει συζητήσεις με το Μουσείο για μια έκθεση που θα γινόταν στις αρχές του 2027, ενώ τον Ιούνιο του 2025 ήρθαμε αντιμέτωποι με τον προγραμματισμό της ένα πεντάμηνο νωρίτερα. Αποτέλεσμα, επί ενάμιση χρόνο παράλληλα με την προετοιμασία της έκθεσης, ψηφιοποιούσα το αρχείο των έργων του Αλέκου Λεβίδη, κάτι εν πολλοίς απαραίτητο για την πραγματοποίησή της», λέει η κοινωνική ανθρωπολόγος, Μαρίκα Ρόμπου – Λεβίδη, σύντροφος του καλλιτέχνη, η οποία σε συνεργασία με τον ίδιο έχει την επιμέλεια της έκθεσης.
Στη συνέντευξη Τύπου που πραγματοποιήθηκε σήμερα, Τρίτη 6 Οκτωβρίου, την οποία άνοιξε και διηύθυνε ο επιστημονικός διευθυντής του Μουσείου Μπενάκη, Γιώργης Μαγγίνης, η Μαρίκα Ρόμπου – Λεβίδη αναφέρθηκε διεξοδικά στις ενότητες της έκθεσης υπογραμμίζοντας ότι στόχος τους είναι να αναδειχθούν οι διασυνδέσεις ανάμεσα στις φαινομενικά διαφορετικές κατηγορίες της δουλειάς του ζωγράφου. Τον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό του χώρου ανέλαβαν σε συνεργασία ο ίδιος ο ζωγράφος, ο σκηνογράφος Παύλος Θανόπουλος και η συνεπιμελήτρια της έκθεσης.
Μια έκδοση, μοναδική στην παγκόσμια βιβλιογραφία
Η έκθεση συνοδεύεται από την κυκλοφορία βιβλίου σε ελληνική και αγγλική γλώσσα (σε δύο ξεχωριστούς τόμους), σε επιμέλεια Αλέκου Βλ. Λεβίδη και Μαρίκας Ρόμπου-Λεβίδη με εκδότες την Ακαδημία Αθηνών και τις Εκδόσεις ‘Αγρα και με την εκδοτική επιμέλεια του Σταύρου Πετσόπουλου. Το βιβλίο ξεκίνησε να είναι 200 με 250 σελίδες και «αυγάτισε» στην πορεία. Είναι μοναδική έκδοση στην παγκόσμια βιβλιογραφία του κειμένου διότι συνδυάζει τις πραγματολογικές γνώσεις του Λεβίδη με την ιδιότητα του ζωγράφου και των εφαρμογών του με ατελείωτες χρωματολογικές δοκιμές, σύμφωνα με τα όσα ανέφερε μεταξύ άλλων στη συνέντευξη Τύπου ο εκδότης κι επικεφαλής των εκδόσεων «Άγρα», Σταύρος Πετσόπουλος. Κι ο Ευγένιος Δ. Μαθιόπουλος, καθηγητής Ιστορίας της Τέχνης στο Πανεπιστήμιο Κρήτης συμπλήρωσε ότι η έκθεση αποτελεί μεγάλη ευκαιρία να γνωρίσουμε έναν καλλιτέχνη ο οποίος διασχίζει έξι δεκαετίες με ένα εσωτερικό σθένος – που αποδεικνύεται χαρακτηριστικά από την επιμονή του να ζωγραφίζει παραστατικά όταν τα εικαστικά κελεύσματα δεκαετιών όπως του ’70 ήταν τελείως διαφορετικά.
Τον γραφιστικό σχεδιασμό του βιβλίου έχει η Έλλη Οικονομίδη σε συνεργασία με τους δύο συνεπιμελητές της έκθεσης. Η έκδοση περιλαμβάνει πάνω από 500 έργα, κείμενα, κριτικές για το έργο του καθώς και αποσπάσματα από τα εικαστικά σημειωματάρια του Λεβίδη από το ’70 μέχρι και σήμερα. Όλα αυτά, φωτίζουν τη διαμόρφωσή του μέσα στα χρόνια, την καθημερινή ζωγραφική πρακτική του, πληροφορίες για συγκεκριμένα έργα και τεχνικές, περιγραφές, σκέψεις και εντυπώσεις από ταξίδια, μουσεία κ.ά.
Η έκθεση κι η έκδοση έγιναν πραγματικότητα με την γενναιόδωρη υποστήριξη της Ακαδημίας Αθηνών, του Ιδρύματος Ιωάννου Φ. Κωστοπούλου, του υπουργείου Πολιτισμού, των οικογενειών Δημητρίου Προκοπίου και Μιχάλη και Νικόλα Λυκιαρδόπουλου, της Σάντρας Λυκιαρδοπούλου, του Μιχάλη και της Μυρτώς Πατέρα και, τέλος, του Νικόλα και της Ειρήνης Λαιμού.
Επόμενος στόχος, όπως καταλήγει μιλώντας η Μαρίκα Ρόμπου Λεβίδη, το «Ζωγραφείο», η αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία που συστάθηκε, να συνεχίσει τη μελέτη και επεξεργασία του έργου του Λεβίδη πρώτα απ’ όλα ολοκληρώνοντας την ψηφιοποίηση του αρχείου του στην επόμενη διετία.
Ξεναγήσεις για το κοινό
Στο πλαίσιο της έκθεσης, θα πραγματοποιηθούν θεματικές ξεναγήσεις για το κοινό από τους επιμελητές και έναν ξεχωριστό προσκεκλημένο κάθε φορά. Το συνολικό πρόγραμμα των ξεναγήσεων θα ανακοινωθεί προσεχώς.
Περισσότερες πληροφορίες: benaki.org
Κατερίνα Λυμπεροπούλου
* Επισυνάπτεται φωτογραφία με ο έργο: Μοντέλα στο ατελιέ, 250 x 240 εκ., μικτή τεχνική σε ξύλο, 2010-2013, Συλλογή Σ.Φέλιου / ΠΗΓΗ: Μουσείο Μπενάκη.
