Με αφορμή τη συζήτηση που προκάλεσε η υπόθεση του Γιώργου Μαζωνάκη και η αναφορά στην πλασμαφαίρεση, ο Θάνος Δημόπουλος εξηγεί τι είναι η θεραπευτική πλασμαφαίρεση, πώς γίνεται και σε ποιες παθήσεις χρησιμοποιείται. Ο καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας, Διευθυντής Θεραπευτικής Κλινικής στο Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα» και τ. Πρύτανης ΕΚΠΑ, δίνει αναλυτικές απαντήσεις για τη μέθοδο.
Τι είναι η θεραπευτική πλασμαφαίρεση
Η θεραπευτική πλασμαφαίρεση είναι διαδικασία αφαίρεσης, κατά την οποία το αίμα του ασθενούς περνά από ειδική συσκευή που διαχωρίζει και απομακρύνει το πλάσμα, ενώ τα κυτταρικά στοιχεία, δηλαδή τα ερυθρά, τα λευκά και τα αιμοπετάλια, επιστρέφουν στον οργανισμό. Το πλάσμα που αφαιρείται αντικαθίσταται με υγρό αντικατάστασης, συνήθως αλβουμίνη 5% ή/και φυσιολογικό ορό, ενώ σε ειδικές περιπτώσεις χρησιμοποιείται φρέσκο κατεψυγμένο πλάσμα. Στόχος της είναι η απομάκρυνση μεγαλομοριακών ενώσεων από το πλάσμα, όπως αντισώματα, ανοσοσυμπλέγματα, κρυοσφαιρίνες, λιποπρωτεϊνες, κλάσματα συμπληρώματος και πολυμερή v Willebrand.
Πώς γίνεται η θεραπευτική πλασμαφαίρεση
Η πλασμαφαίρεση πραγματοποιείται μέσω αγγειακής πρόσβασης, είτε με δύο περιφερικούς φλεβικούς καθετήρες, έναν για αφαίρεση και έναν για επαναχορήγηση, είτε με κεντρικό φλεβικό καθετήρα διπλού αυλού. Το αίμα οδηγείται στη συσκευή, όπου ο διαχωρισμός γίνεται με φυγοκέντρηση ή μεμβρανική διήθηση, ενώ η αντιπηκτική αγωγή με κιτρικά άλατα αποτρέπει την πήξη στο κύκλωμα. Τυπικά ανταλλάσσεται 1 – 1,5 όγκος πλάσματος ανά συνεδρία, περίπου 3-4 λίτρα σε ενήλικα, με διάρκεια συνήθως 1,5 έως 3 ώρες και με αριθμό συνεδριών που εξαρτάται από την ένδειξη, συνήθως 5-7, καθημερινά ή ανά δεύτερη ημέρα.
Οι παρενέργειες
Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας ο ασθενής παρακολουθείται συνεχώς ως προς τα ζωτικά σημεία, την ισορροπία υγρών και τα πρώιμα σημεία ανεπιθύμητων ενεργειών. Σοβαρές παρενέργειες δεν είναι συχνές, όμως μπορεί να εμφανιστούν υπόταση και κυκλοφορική καταπληξία λόγω απότομης μείωσης του ενδαγγειακού όγκου, αναφυλακτική αντίδραση στα υγρά υποκατάστασης και υπασβεστιαιμία από τη σύνδεση του ασβεστίου του ορού με τα κιτρικά άλατα. Αν η υπασβεστιαιμία είναι πολύ σοβαρή, μπορεί να προκαλέσει καρδιακή αρρυθμία.
Τρία μηχανήματα πλασμαφαίρεσης στο «Αλεξάνδρα» – Ποιες παθήσεις αντιμετωπίζονται
Στο Νεφρολογικό Τμήμα του Νοσοκομείου «Αλεξάνδρα», υπό τη Διεύθυνση της Συντονίστριας Διευθύντριας Ερασμίας Ψημένου, λειτουργούν τρία μηχανήματα πλασμαφαίρεσης. Το 2025 πραγματοποιήθηκαν 290 συνεδρίες πλασμαφαίρεσης και τα νοσήματα που αντιμετωπίστηκαν ήταν σύνδρομο υπεργλοιότητος, αγγειίτιδες, θρομβωτική θρομβοπενική πορφύρα, αιμολυτικό ουραιμικό σύνδρομο, χρονία φλεγμονώδης απομυελινωτική νευροπάθεια, οπτική νευρίτιδα, σύνδρομο Guillain Barre και μυασθένεια gravis.
Επίσης, πραγματοποιήθηκαν 47 συνεδρίες LDL αφαίρεσης σε ασθενείς με σοβαρή ομόζυγο οικογενή υπερχοληστερολαιμία. Από την αρχή του 2026 μέχρι σήμερα έχουν καταγραφεί 195 συνεδρίες και 36 συνεδρίες LDL αφαίρεσης.
