Το Υπουργείο Πολιτισμού προχωρεί συστηματικά στην αναστήλωση του προσκηνίου του σκηνικού οικοδομήματος στο αρχαίο θέατρο Γιτάνων, στη Θεσπρωτία. Οι εργασίες αποκατάστασης του μνημείου, συνολικού προϋπολογισμού άνω των 3.000.000 ευρώ, εντάσσονται στην πολιτιστική διαδρομή που συγκροτούν τα αρχαία θέατρα της Ηπείρου. Υλοποιείται με χρηματοδότηση του Περιφερειακού Επιχειρησιακού Προγράμματος «Ήπειρος»-ΕΣΠΑ 2014-2020 και 2021-2027.
Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη δήλωσε: «Το αρχαίο θέατρο στα Γίτανα αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μνημεία της Θεσπρωτίας, συνδεόμενο άρρηκτα με την ιστορία και τον πολιτισμό της αρχαίας Ηπείρου.» Κατασκευάστηκε τον 3ο αιώνα π.Χ., προηγούμενο κατά έναν αιώνα της ίδρυσης της πόλης, που αποτέλεσε την έδρα του Κοινού των Θεσπρωτών, με πληθυσμό περίπου 6.000 κατοίκους. Αποτέλεσε ένα από τα σημαντικότερα οικονομικά και πολιτικά κέντρα της ευρύτερης περιοχής της Ηπείρου και των παράκτιων περιοχών του Ιονίου. Καταστράφηκε οριστικά το 167 π.Χ. από τους Ρωμαίους, αλλά το θέατρο συνέχισε να χρησιμοποιείται περιοδικά πριν υποστεί ζημιές από σεισμούς και πλημμύρες. Μετά την ολοκλήρωση της α’ φάσης του έργου, η οποία περιελάμβανε την αποκατάσταση του κατώτερου τμήματος των κεντρικών κερκίδων, στο κάτω κοίλο, και την αναβάθμιση των υποδομών του αρχαιολογικού χώρου, ήδη ξεκίνησε η β΄ φάση, που περιλαμβάνει την αποκατάσταση των κεντρικών κερκίδων στο άνω κοίλο, του διαζώματος, του προσκηνίου του σκηνικού οικοδομήματος και των ακραίων κερκίδων. Αναβαθμίζονται, επίσης, οι βασικές υποδομές για καθολική προσβασιμότητα. Η αναστήλωση του προσκηνίου αποτελεί ένα σημαντικό βήμα για την προστασία του θεάτρου και την ανάδειξη της αρχιτεκτονικής του. Με την ολοκλήρωση του προγράμματος αποκατάστασης, αναδεικνύεται η αρχιτεκτονική του μνημείου και ενισχύεται η πολιτιστική φυσιογνωμία της Θεσπρωτίας, προσθέτοντας έναν ακόμα αναδεικνυόμενο αρχαιολογικό χώρο της Ηπείρου στην πολιτιστική διαδρομή.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του ΥΠΠΟ, έχουν αναγνωριστεί δύο βασικές κατηγορίες βλαβών στο μνημείο: φαινόμενα καθίζησης του εδάφους και θραύσεις των αρχιτεκτονικών μελών. Οι βασικές αρχιτεκτονικές επεμβάσεις αφορούν στις αναγκαίες εργασίες για την αναστήλωση των κατακείμενων μελών, περιλαμβάνοντας αποκατάσταση θραυσμένων λίθων και ανάταξη των λίθων του στυλοβάτη, εξυγίανση της θεμελίωσης, αναστήλωση ημικιόνων και επιστυλίου.
Το αρχαίο θέατρο των Γιτάνων βρίσκεται κοντά στην Ηγουμενίτσα, στη δυτική πλαγιά της αρχαίας πόλης εκτός του οχυρού περιβόλου της. Η πόλη είχε φυσικά οχυρή θέση κοντά στον ποταμό Καλαμά, περιβαλλόμενη από τείχη και πύργους. Η ανασκαφή του θεάτρου ξεκίνησε το 1996 και έχει ολοκληρωθεί. Είχε χωρητικότητα περίπου 4.000 θεατών, με οκτώ κλίμακες και επτά κερκίδες, χωρισμένες με διάζωμα. Η ορχήστρα ήταν κυκλική και στο κέντρο της υπήρχε η Θυμέλη. Δυτικά από την ορχήστρα αναπτύσσεται το σκηνικό οικοδόμημα, το οποίο περιλάμβανε υποσκήνιο, παρασκήνιο και παρόδους, ενώ στην πρόσοψη υπήρχε στοά με ημικίονες δωρικού και επιστύλιο ιωνικού ρυθμού. Σώζεται κυρίως η βάση του οικοδομήματος, καθώς η ανωδομή έχει καταρρεύσει.
* Φωτογραφία Πηγή: ΥΠΠΟ
