Όταν μια ομάδα ερευνητών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών αποφάσισε να μελετήσει αστέρια υπεργίγαντες στο Σύμπαν σε τελικό στάδιο πριν από τον θάνατό τους, ήρθε αντιμέτωπη με μια τεράστια έκπληξη: το άστρο WOH G64, ένα από τα μεγαλύτερα γνωστά άστρα, ήταν τόσο διαφορετικό από τις μελέτες του παρελθόντος, σε σημείο που έμοιαζε να είναι ένα άλλο αστέρι. Το πιο εντυπωσιακό ήταν, όμως, όταν διαπίστωσαν ότι η πλήρης μεταμόρφωσή του συνέβη σε πραγματικό χρόνο.
Από την ανακάλυψή του τη δεκαετία του 1980, το WOH G64, στον κοντινό γαλαξία Μεγάλο Νέφος του Μαγγελάνου, θεωρήθηκε ένας από τους πιο φωτεινούς, ψυχρούς και μεγαλύτερους ερυθρούς υπεργίγαντες, με ακτίνα 1.540 φορές μεγαλύτερη από αυτή του Ήλιου. Οι παραπάνω ιδιότητες το καθιστούν μοναδικό πεδίο δοκιμών για τη μελέτη της αστρικής εξέλιξης από τους αστρονόμους.
Μελετώντας το, οι ερευνητές του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών διαπίστωσαν κάτι τελείως διαφορετικό: το αστέρι δεν ήταν κόκκινο και ψυχρό, όπως είχε παρατηρηθεί στο παρελθόν, αλλά κίτρινο και κατά 1.000 βαθμούς θερμότερο.
Αυτή η αλλαγή προσφέρει μια σπάνια ευκαιρία να παρατηρηθεί η αστρική εξέλιξη σε πραγματικό χρόνο και να διερευνηθεί πώς διαφορετικές διαδικασίες μπορούν να διαμορφώσουν τα τελικά στάδια των αστέρων. Οι ερευνητές εξέτασαν μετρήσεις φωτεινότητας που πραγματοποιήθηκαν σε διάστημα άνω των 30 ετών, ξεκινώντας από το 1992, και τις συνδύασαν με νέα και αρχειοθετημένα ηλεκτρομαγνητικά φάσματα.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνάς τους, που δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό «Nature Astronomy», το άστρο υπέστη ραγδαίες, αλλά όχι βίαιες, αλλαγές σε σύντομο χρονικό διάστημα λίγων μόλις ετών: υπολογίζεται ότι αρχικά εξασθένησε το 2011, πριν ανακάμψει και γίνει πιο κίτρινο και θερμό (κατά περισσότερο από 1.000 βαθμούς Κελσίου) το 2013-2014.
Επίσης, διαπίστωσαν για πρώτη φορά ότι το άστρο αυτό είναι μέρος ενός διπλού συστήματος, με συνοδό ένα άστρο παρόμοιο με τον Ήλιο, αλλά αρκετές φορές πιο μαζικό, θερμότερο και λαμπρότερο, εκπέμποντας κυρίως γαλάζιο φως.
Αυτή η νέα γνώση ενισχύει την κατανόησή μας για την αστρική εξέλιξη και τα τελικά στάδια των αστέρων. Η χρηματοδότηση της έρευνας έγινε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας.
