Συνομιλίες για την οικονομία και την ασφάλεια θα έχει σήμερα, 5 Οκτωβρίου, στην Ισλανδία ο Μάρκο Ρούμπιο, στο πλαίσιο της προσπάθειας των ΗΠΑ να διευρύνουν την επιρροή τους στην Αρκτική.
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών επισκέπτεται το Ρέικιαβικ, λίγες ημέρες μετά την υπογραφή της συμφωνίας ασφαλείας μεταξύ Ουάσινγκτον και Γροιλανδίας.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, θα συναντηθεί με αξιωματούχους «για να συζητήσουν τη συνεργασία στους τομείς της οικονομίας και της ασφάλειας».
Η συμφωνία για δύο νέες βάσεις στη Γροιλανδία
Η επίσκεψη έχει ιδιαίτερη συμβολική βαρύτητα, καθώς ακολουθεί τη συμφωνία που υπεγράφη στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη.
Η συμφωνία επιτρέπει στις ΗΠΑ να εγκαταστήσουν δύο νέες στρατιωτικές βάσεις στη Γροιλανδία, διευρύνοντας τη στρατιωτική τους παρουσία στο αυτόνομο έδαφος της Δανίας.
Παράλληλα, τερμάτισε την αντιπαράθεση μεταξύ Ουάσινγκτον και Ευρωπαϊκής Ένωσης για την αμερικανική επιδίωξη ελέγχου του νησιού. Ωστόσο, Ευρωπαίοι διπλωμάτες επισημαίνουν ότι οι απειλές του Ντόναλντ Τραμπ περί αγοράς ή προσάρτησης της Γροιλανδίας έχουν κλονίσει την εμπιστοσύνη τους προς τις ΗΠΑ.
Η στρατηγική θέση της Ισλανδίας
Η εντεινόμενη διεκδίκηση επιρροής στην Αρκτική από τις μεγάλες δυνάμεις ενισχύει τη στρατηγική σημασία της Ισλανδίας.
Η χώρα, η οποία δεν διαθέτει στρατό, εξακολουθεί να στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στις ΗΠΑ για την ασφάλειά της. Από την ανεξαρτησία της το 1944, βασίζεται για την άμυνά της στη συμμετοχή της στο ΝΑΤΟ και στη διμερή αμυντική συμφωνία που υπέγραψε με την Ουάσινγκτον το 1951.
Οι ΗΠΑ δεν διατηρούν μόνιμη βάση στην Ισλανδία, επιδιώκουν όμως να ενισχύσουν τον έλεγχό τους στις οδούς πρόσβασης προς την Αρκτική, όπου δραστηριοποιούνται επίσης η Ρωσία και η Κίνα.
Η αντίδραση στον χάρτη που ανάρτησε ο Τραμπ
Οι σχέσεις των δύο χωρών δοκιμάστηκαν στις αρχές Σεπτεμβρίου, όταν ο Ντόναλντ Τραμπ δημοσίευσε χάρτη που εμφάνιζε κάτω από την αμερικανική σημαία ολόκληρη τη Βόρεια Αμερική, το Μεξικό, την Καραϊβική, τη Γροιλανδία και την Ισλανδία.
Η ανάρτηση προκάλεσε την αντίδραση της ισλανδικής κυβέρνησης, η οποία κάλεσε τον Αμερικανό πρεσβευτή «για να του δηλώσει ξεκάθαρα ότι αυτή η φωτογραφία είναι εντελώς ανάρμοστη».
Το δημοψήφισμα για την ΕΕ και η προηγούμενη αμερικανική επίσκεψη
Τον Αύγουστο, οι Ισλανδοί κλήθηκαν σε δημοψήφισμα για την επανεκκίνηση των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Ευρωπαϊκή Ένωση, οι οποίες παραμένουν παγωμένες από το 2013.
Η πρόταση απορρίφθηκε από το 52,8% των ψηφοφόρων.
Η τελευταία επίσκεψη Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών στην Ισλανδία είχε πραγματοποιηθεί το 2021, όταν στη χώρα είχε μεταβεί ο Άντονι Μπλίνκεν.
