Το νέο έργο του Γ. Κουμεντάκη, «Τόσαις φοραίς τόσο κοντά να είμαι», ανοίγει τη σεζόν στην Εναλλακτική Σκηνή της ΕΛΣ και φέρνει στη σκηνή τέσσερα ποιήματα του Κωνσταντίνου Π. Καβάφη, τρεις χορογράφους, εννέα χορευτές του Μπαλέτου της ΕΛΣ, έναν τραγουδιστή, μια γλυπτική εγκατάσταση και δύο μουσικά σύνολα. Η Εναλλακτική Σκηνή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής ξεκινά έτσι την καλλιτεχνική περίοδο 2026/27 με μια παραγωγή μουσικού θεάτρου και χορού.
Η νέα φιλόδοξη παραγωγή θα παρουσιαστεί στην Εναλλακτική Σκηνή της ΕΛΣ στο ΚΠΙΣΝ για έξι παραστάσεις, στις 2, 3, 4, 9, 10 και 11 Οκτωβρίου 2026. Η παράσταση δεν ακολουθεί γραμμική αφήγηση, αλλά οδηγεί τον θεατή σε μια εμπειρία συναισθηματικής καταβύθισης, σαν τελετουργία από το εσωτερικό της.
Ο σύγχρονος χορός και το μουσικό θέατρο συναντιούνται πάνω σε νέες και παλαιότερες συνθέσεις του Γιώργου Κουμεντάκη, ο οποίος υπογράφει και τη δραματουργία. Τρία έργα μουσικής δωματίου, επηρεασμένα από την ελληνική παραδοσιακή μουσική, συνδιαλέγονται με τέσσερα ποιήματα του Κωνσταντίνου Π. Καβάφη, μελοποιημένα από τον συνθέτη στο είδος του αμανέ και ερμηνευμένα επί σκηνής από τον Ζαχαρία Καρούνη. Οι χορευτές και οι μουσικοί συνοδεύουν τον τραγουδιστή με ισοκρατήματα που ο ίδιος συνέθεσε και δίδαξε, δημιουργώντας έναν μεταφυσικό, απόκοσμο μουσικό κόσμο γεμάτο χρώματα και ρυθμούς.
Τρεις διακεκριμένοι χορογράφοι, η Πατρίσια Απέργη, ο Ηλίας Χατζηγεωργίου και η Εύα Γεωργιτσοπούλου, δημιουργούν νέες χορογραφίες πάνω σε ένα μουσικό ιδίωμα με ρίζες στην ελληνική παραδοσιακή και βυζαντινή μουσική. Το σώμα εμφανίζεται ως φορέας μνήμης, επιθυμίας και απώλειας, ενώ η κίνηση κινείται ανάμεσα στον συλλογικό συντονισμό και την προσωπική απόκλιση. Οι εννέα χορευτές κινούνται σε ένα περιβάλλον συνεχούς μετάβασης, όπου ο χρόνος φαίνεται να επιβραδύνεται, να επαναλαμβάνεται και να αποκτά σχεδόν τελετουργική διάσταση. Τη σκηνοθεσία υπογράφουν ο Γιώργος Κουμεντάκης και ο Πέτρος Τουλούδης, η γλυπτική εγκατάσταση του οποίου ενεργοποιεί τη σκηνή ως κινούμενο ηχητικό τοπίο.
Ο Γιώργος Κουμεντάκης μιλά για τις νέες του συνθέσεις πάνω στα ποιήματα του Κωνσταντίνου Π. Καβάφη και περιγράφει τη μουσική του αμανέ ως έναν μεταφυσικό μονολόγο ανάμεσα στην επιθυμία και τη φθορά. Όπως σημειώνει, ο αμανές με την αργή του ανάσα και τις μελισματικές του αναστροφές «δεν θρηνεί – ανοίγει τον πόνο στον χρόνο», ενώ δεν αναζητά λύτρωση, αλλά μετατρέπει τον πόνο σε μορφή σκέψης. Ο συνθέτης συνδέει αυτή την αναστολή με την καβαφική μουσικότητα, λέγοντας ότι ο Καβάφης δεν γράφει για να συγκινήσει, αφού η συγκίνηση είναι ήδη εκλογικευμένη μέσα στο ποίημα, όπως και στον αμανέ είναι σύμφυτη με τη φόρμα.
Ο ίδιος εξηγεί ότι το πάθος του Καβάφη είναι μετρημένο, πειθαρχημένο, σχεδόν αρχιτεκτονικό, και πως κάθε ποίημά του λειτουργεί σαν μουσικό μακάμι, με σταδιακή άνοδο και πτώση της φωνής μέσα σε αυστηρά όρια. «Ο ρυθμός δεν κυλά, αλλά κρατιέται», αναφέρει, προσθέτοντας ότι η φράση επαναλαμβάνεται και επιστρέφει σαν μνήμη που αρνείται να καταλαγιάσει. Σε αντιπαραβολή με το ελληνικό μοιρολόι, που είναι εξωστρεφές και συλλογικό, ο αμανές παρουσιάζεται ως εσωτερική τελετουργία που μιλά στο σκοτάδι του εαυτού, όπως και ο Καβάφης, του οποίου η φωνή, σύμφωνα με τον συνθέτη, απευθύνεται στον ακροατή που γνωρίζει τη γεύση της ήττας και της ηδονής μαζί.
Το «Τόσαις φοραίς τόσο κοντά να είμαι», που πρωτοπαρουσιάστηκε τον Ιούνιο και τον Ιούλιο του 2026 με ιδιαίτερη επιτυχία στο SNF Nostos 2026 του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ) και στο 32ο Διεθνές Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας, είναι μια χορογραφική δημιουργία τριών χορογράφων. Κάθε ένας συνομιλεί με διαφορετικά μουσικά έργα του Γιώργου Κουμεντάκη και ποιήματα του Κωνσταντίνου Π. Καβάφη, προσεγγίζοντας το μουσικό υλικό με διαφορετικές αισθητικές και κινησιολογικές γλώσσες. Έτσι, κάθε χορογραφία φωτίζει μια διαφορετική πλευρά της σχέσης ανάμεσα στο σώμα, τον ρυθμό και τη συλλογική μνήμη.
Στην παράσταση συμμετέχουν η Αγγελίνα Τκάτσεβα στο σαντούρι, ο Όσβαλντ Αμιράλης στα κρουστά και τα μουσικά σύνολα Oros Ensemble και Osmosis Saxophone Quartet. Τη διδασκαλία κρουστών έχει αναλάβει ο Γιάννης Παπατζανής, ο οποίος ερμηνεύει μια πληθώρα κρουστών επί σκηνής μαζί με τους χορευτές. Τα κοστούμια υπογράφει η Daglara και τον σχεδιασμό φωτισμών ο Νίκος Βλασόπουλος.
Συμμετέχουν οι χορευτές του Μπαλέτου της ΕΛΣ Άγγελος Αντωνίου, Γιάννης Γκάντσιος, Έλενα Κέκκου, Μαρίτα Νικολίτσα, Στέφανος Πιετραγκάλλας, Ντανιέλε Πεκοράρι, Γιώργος Χατζόπουλος, Σεσίλια Χατζηεμμανουήλ και Δέσποινα Χρυσοστόμου.
