Η γιορτή σήμερα 13 Νοεμβρίου φέρνει στο εορτολόγιο γνωστά και αγαπημένα ονόματα, καθώς σήμερα τιμώνται ο Δαμασκηνός, η Δαμασκηνή και όσοι φέρουν παραλλαγές του ονόματος Χρυσόστομος.
Ποιοι γιορτάζουν σήμερα
- Δαμασκηνός, Δαμασκηνή
- Χρυσόστομος, Χρυσοστόμης, Χρυσοστόμη, Χρυσοστομία, Χρυσοστομίτσα *
*Υπάρχουν και άλλες ημερομηνίες που γιορτάζει αυτό το όνομα
Ποιους Αγίους τιμά η Εκκλησία
Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά σήμερα τη μνήμη δύο κορυφαίων εκκλησιαστικών μορφών: του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου, Αρχιεπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως, και του Οσιομάρτυρος Δαμασκηνού του Κωνσταντινουπολίτου.
Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, Αρχιεπίσκοπος Κωνσταντινούπολης, γεννήθηκε στην Αντιόχεια το 347 μ.Χ. ή, κατά άλλους, το 354 μ.Χ., γιος του στρατηγού Σεκούνδου και της Ανθούσας. Έμεινε νωρίς ορφανός από πατέρα και η μητέρα του, χήρα τότε 20 ετών, τον ανέθρεψε και τον μόρφωσε με χριστιανικό τρόπο. Μεγάλωσε με ιδιαίτερη ευφυΐα, σπούδασε στην Αντιόχεια κοντά στον ρήτορα Λιβάνιο και στην Αθήνα μαζί με τον Μέγα Βασίλειο.
Μετά τις σπουδές του επέστρεψε στην Αντιόχεια και αποσύρθηκε για πέντε χρόνια στην έρημο, όπου ασκήτευε με προσευχή και μελέτη των Αγίων Γραφών. Όταν αρρώστησε, γύρισε στην Αντιόχεια και χειροτονήθηκε διάκονος το 381 μ.Χ., σε ηλικία 34 ετών, από τον Αρχιεπίσκοπο Αντιοχείας Μελέτιο. Αργότερα, ο διάδοχος του Μελετίου, Φλαβιανός, τον χειροτόνησε πρεσβύτερο σε ηλικία 40 ετών.
Στη διάρκεια της ιερατικής του διακονίας ανέδειξε τα χαρίσματά του, τον ζήλο και την ευγλωττία των κηρυγμάτων του, συγκλονίζοντας τα πλήθη της Αντιόχειας. Η φήμη του έφτασε στη βασιλεύουσα και στις 15 Δεκεμβρίου 397 μ.Χ., με κοινή ψήφο του βασιλιά Αρκαδίου και του κλήρου, έγινε Πατριάρχης Κωνσταντινούπολης, χωρίς ο ίδιος να το επιδιώξει. Από τη θέση αυτή υπήρξε αυστηρός ασκητής και ερμηνευτής της Αγίας Γραφής, ενώ διασώθηκαν περίπου 804 ομιλίες του. Έργο του είναι και η Θεία Λειτουργία που τελείται σχεδόν κάθε Κυριακή, με λίγες μετατροπές από τότε.
Κατά την πατριαρχεία του στάθηκε αμείλικτος απέναντι σε κάθε παρανομία και κακία, γεγονός που τον έφερε σε σύγκρουση με την αυτοκράτειρα Ευδοξία, επειδή έλεγχε τις παρανομίες της. Εκείνη, σε συνεργασία με τον Πατριάρχη Αλεξανδρείας Θεόφιλο, συγκάλεσε παράνομη σύνοδο 36 επισκόπων στο χωριό Δρυς της Χαλκηδόνας και πέτυχε την καθαίρεση και εξορία του σε χωριό της Βιθυνίας. Η απόφαση προκάλεσε την αντίδραση του πλήθους, με αποτέλεσμα η Ευδοξία να τον ανακαλέσει και να τον αποκαταστήσει με άλλη συνοδική αθωωτική απόφαση το 402 μ.Χ. Λίγο αργότερα, όμως, κατάφερε ξανά να τον εξορίσει στις 20 Ιουνίου 404 μ.Χ. στην Κουκουσό της Αρμενίας και από εκεί στα Κόμανα, όπου πέθανε το 407 μ.Χ. μετά από πολλές κακουχίες.
Ο Μ. Ι. Γαλανός, στον Συναξαριστή του, αναφέρει ότι ο Ιερός Χρυσόστομος αναγνωρίζεται ως ο πιο άριστος και δημοφιλής διδάσκαλος της Χριστιανικής Εκκλησίας. Κανείς δεν ερμήνευσε όπως εκείνος τα νοήματα των θείων Γραφών με τόση σαφήνεια, ενώ δεν υπήρξε ισάξιός του στην ετυμολογία, την απλότητα, αλλά και στη δύναμη της ρητορείας. Παράλληλα, τον περιγράφει ως θαυμαστό ρήτορα, απαράμιλλο λογοτέχνη, βαθύ ψυχολόγο και κοινωνιολόγο, με αίσθημα χριστιανικής ισότητας και καθολικής αδελφοσύνης.
Σημειώνεται ότι ο Ιερός Χρυσόστομος πέθανε στις 14 Σεπτεμβρίου, όμως η μνήμη του μετατέθηκε στις 13 Νοεμβρίου λόγω της εορτής της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού. Επίσης, τιμάται στις 15 Δεκεμβρίου για τη χειροτονία του σε Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως, στις 27 Ιανουαρίου για την ανακομιδή των λειψάνων του, στις 30 Ιανουαρίου μαζί με τον Μέγα Βασίλειο και τον Άγιο Γρηγόριο τον Θεολόγο, αλλά και στις 26 Φεβρουαρίου για τη χειροτονία του σε πρεσβύτερο.
