Τα ασθενοφόρα στην περιφέρεια εξακολουθούν να λειτουργούν με σοβαρά κενά, όπως δείχνει και το πρόσφατο περιστατικό στην Κύθνο με την καθυστέρηση που καταγράφηκε στη διακομιδή.
Παρότι, σύμφωνα με τον υπουργό Υγείας και τον δήμαρχο του νησιού, τα γεγονότα δεν έγιναν όπως αρχικά περιεγράφηκαν, το πρόβλημα παραμένει υπαρκτό.
Καταρχάς, το σύστημα διακομιδών έκτακτων περιστατικών υγείας λειτουργεί με δύο τρόπους: μέσω του ΕΚΑΒ (Εθνικό Κέντρο Άμεσης Βοήθειας) και μέσω των ασθενοφόρων που υπάγονται στα Κέντρα Υγείας στην περιφέρεια.
Στην πρώτη περίπτωση, επειδή υπάρχει μεγάλος κεντρικός μηχανισμός, τα κενά και οι αρρυθμίες αντιμετωπίζονται πιο γρήγορα.
Στην περιφέρεια όμως η κατάσταση είναι δυσκολότερη, καθώς εκεί αποτυπώνονται συσσωρευμένα προβλήματα στον τομέα της υγείας.
Στρατιωτικοί σε διασώσεις χωρίς τις απαραίτητες γνώσεις
Στην πρόσφατη περίπτωση της Κύθνου, σύμφωνα με τον Μιχάλη Γιαννάκο, πρόεδρο της ΠΟΕΔΗΝ (Πανελλήνια Ομοσπονδία Εργαζομένων Δημόσιων Νοσοκομείων), αλλά και τον δήμαρχο του νησιού, το ασθενοφόρο δεν καθυστέρησε και έφτασε μέσα σε 25 λεπτά από την ώρα της κλήσης. Το άτομο που αντιμετώπιζε καρδιολογικά προβλήματα ήταν ήδη σε δεινή κατάσταση όταν κλήθηκε το ΕΚΑΒ.
Σύμφωνα με τον δήμαρχο Σταμάτη Γαρδέρη, ο οποίος μίλησε στο in, ο διασώστης που εργαζόταν στο νησί επί 10 συναπτά έτη μετατέθηκε πριν από έναν μήνα σε άλλη περιοχή, έπειτα από αίτημά του για οικογενειακούς λόγους.
Από τότε, τα δύο ασθενοφόρα του νησιού τα οδηγούν δύο στρατιωτικοί, οι οποίοι συνδράμουν στο έργο του ΕΚΑΒ στην Κύθνο σταθερά εδώ και 3 χρόνια.
Πριν από τρία χρόνια, με Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου (ΠΝΠ), θεσπίστηκε το μέτρο που επιτρέπει σε στρατιωτικούς να στελεχώνουν τα ασθενοφόρα των Κέντρων Υγείας στην περιφέρεια. Η λύση-μπάλωμα χρησιμοποιείται έκτοτε εκτεταμένα.
Η απόφαση αυτή πάρθηκε από την κυβέρνηση το καλοκαίρι εκείνης της χρονιάς, μετά από μια σειρά τραγικών περιστατικών σε νησιά και περιοχές της περιφέρειας, όπου άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους περιμένοντας ασθενοφόρα χωρίς οδηγούς.
Οι οδηγοί στα ασθενοφόρα των Κέντρων Υγείας δεν είναι απαραίτητο να διαθέτουν δίπλωμα διασώστη· μπορεί να έχουν μόνο το δίπλωμα οδήγησης αυτής της κατηγορίας οχημάτων.
Ωστόσο, τόσο έναν οδηγό χωρίς δίπλωμα διασώστη όσο και έναν στρατιωτικό που οδηγεί το όχημα πρέπει, βάσει νόμου, να συνοδεύει γιατρός ή νοσηλευτής που εργάζεται στο Κέντρο Υγείας της περιοχής.
Ο προβληματικός τρόπος λειτουργίας των ασθενοφόρων που ανήκουν στα Κέντρα Υγείας και όχι στο ΕΚΑΒ είναι εμφανής στο Κέντρο Υγείας Αίγινας, μια κατάσταση που το in έχει περιγράψει εκτενώς σε διάφορα ρεπορτάζ.
Ενδεικτικά, αν την ώρα της κλήσης για ένα έκτακτο περιστατικό ο γιατρός ή ο νοσηλευτής είναι απασχολημένος με άλλα επείγοντα περιστατικά στο Κέντρο Υγείας, τότε ένας από τους δύο ασθενείς —είτε εκείνος στο ιατρείο είτε εκείνος στον δρόμο— θα μείνει αβοήθητος, κάτι που έχει συμβεί αρκετές φορές στην Αίγινα.
Την ίδια στιγμή, όταν στο όχημα βρίσκεται ένας στρατιωτικός οδηγός και ένας γιατρός ή νοσηλευτής και το περιστατικό είναι κρίσιμο, ο υγειονομικός που βρίσκεται πίσω, μόνος του με τον ασθενή, δεν μπορεί εύκολα να κάνει ΚΑΡΠΑ ή σύνθετες ιατρικές πράξεις εν κινήσει, κάτι που δύο εκπαιδευμένοι διασώστες του ΕΚΑΒ διαχειρίζονται πολύ καλύτερα.
Πίσω στην Κύθνο, όπου η θέση του διασώστη παραμένει κενή εδώ και έναν μήνα, η εικόνα αυτή περιγράφει τι συμβαίνει σε μεγάλο μέρος της ελληνικής περιφέρειας.
Όπως ανέφερε ο κ. Γιαννάκος σε χθεσινή του ανακοίνωση, αυτή τη στιγμή οι βάρδιες του ασθενοφόρου καλύπτονται από ένστολους, κάτι που κοστίζει στο κράτος 150 ευρώ την ημέρα. Με λιγότερα χρήματα σε κίνητρα θα υπήρχε ενδιαφέρον από οδηγούς και διασώστες για πρόσληψη. Προκηρύξεις γίνονται και βγαίνουν άγονες. Ποιος θα δουλέψει με 800 ευρώ τον μήνα; Οι ντόπιοι προτιμούν την απασχόληση στον τουρισμό και οι οδηγοί ή διασώστες από άλλα μέρη της χώρας είναι αναμενόμενο να μην ενδιαφέρονται, αφού ο μισθός δεν φθάνει ούτε για το νοίκι του σπιτιού. Έτσι καταφεύγουν στους ένστολους, οι οποίοι είναι άσχετοι από διακομιδές.
Για εμάς, ο διασώστης είναι πολυτέλεια
Για τον δήμαρχο της Κύθνου, η συζήτηση για το αν και πότε θα αναπληρωθεί η θέση του διασώστη που μετατέθηκε είναι πολυτέλεια μπροστά στα άλλα ζητήματα που αντιμετωπίζει το νησί.
«Μας μιλάτε για διασώστες, ενώ δεν έχουμε γιατρούς», λέει χαρακτηριστικά στο in. «Κάθε θέση που προκηρύσσεται, δυσκολευόμαστε πάρα πολύ για να την καλύψουμε. Έτσι, αποφασίσαμε να δώσουμε εμείς κίνητρα. Στους αγροτικούς γιατρούς ο Δήμος δίνει 500 ευρώ τον μήνα επιπλέον για να καλύψει τη θέση. Στους ειδικευόμενους 1.000 ευρώ τον μήνα επιπλέον του μισθού. Τώρα μόλις καταφέραμε με κόπο να καλύψουμε τη θέση της παιδιάτρου, θέση που δεν είχαμε χρόνια ολόκληρα στο νησί».
Ο δήμαρχος θίγει και το κωμικοτραγικό γεγονός ότι ένα νησί απέχει μόλις 27 ναυτικά μίλια από την πρωτεύουσα και παρ’ όλα αυτά πασχίζει να έχει όχι μόνο γιατρούς, αλλά ακόμη και ακτοπλοϊκή σύνδεση με την ηπειρωτική χώρα.
«Τώρα που μπαίνουμε στον χειμώνα, τα δρομολόγια για Λαύριο περιορίστηκαν στα 3 εβδομαδιαίως και αυτά σε όποια ωράρια επιθυμούν οι εταιρείες», λέει ο κ. Γαρδέρης.
Εμπόδια, ακόμα και όταν αναλαμβάνουν δράση οι Δήμοι
Όταν πρωτοβουλίες για να λυθεί το θέμα αναλαμβάνουν οι δήμοι, τα εμπόδια κάνουν και πάλι την εμφάνισή τους. Ο Δήμος Μεγαρέων, για παράδειγμα, προχώρησε πρόσφατα στην ενεργοποίηση της λειτουργίας ενός δημοτικού ασθενοφόρου για τα όχι τόσο σοβαρά και έκτακτα περιστατικά.
«Στα περιστατικά που συμβαίνουν στον δήμο μας, ο μέσος χρόνος αναμονής ενός ασθενοφόρου του ΕΚΑΒ είναι 40 λεπτά το λιγότερο με 1 ώρα», λέει ο Παναγιώτης Μαργέτης στο in. Ο δήμαρχος περιγράφει την προσπάθεια ενός δήμου 40.000 κατοίκων να εξορθολογιστεί η κατάσταση.
Πριν από λίγο καιρό, ο δήμος προχώρησε σε σύμβαση με διασώστη, ώστε να τεθεί σε λειτουργία ένα δημοτικό ασθενοφόρο. Ο οδηγός είναι απόφοιτος της σχετικής σχολής ή ΙΕΚ και βρίσκεται και σε διαδικασία πιστοποίησης των σπουδών του.
«Παλεύαμε να λύσουμε τα γραφειοκρατικά ζητήματα έναν χρόνο. Ένα παράδειγμα είναι το πώς θα πληρώνεται, αφού δεν περιγράφεται τέτοια θέση εργασίας σε έναν δήμο. Έπρεπε να βρούμε τον τρόπο για να κάνουμε ειδική σύμβαση σε ένα πρόβλημα που φιλοτιμηθήκαμε να δώσουμε εμείς λύση. Το ασθενοφόρο μας το παραχώρησε το ΕΚΑΒ, αλλά να πούμε εδώ πως το κοντέρ του οχήματος έχει γράψει 800.000 χιλιόμετρα».
Παρότι ο οδηγός ή διασώστης ασχολείται με πιο ελαφριά περιστατικά, αυτά παραμένουν πολύ σημαντικά για τους κατοίκους του δήμου, καθώς το δημοτικό ασθενοφόρο μεταφέρει ασθενείς που μόλις ολοκλήρωσαν συνεδρία αιμοκάθαρσης ή χημειοθεραπείας σε μεγάλο νοσοκομείο πίσω στο σπίτι τους.
Η συγκεκριμένη πράξη, αν ζητηθεί από το ΕΚΑΒ της Αττικής, έχει σχεδόν μηδαμινές πιθανότητες να εξυπηρετηθεί, αφού σύμφωνα με τον κ. Γιαννάκο πρωί και απόγευμα βγαίνουν στους δρόμους της Αττικής 50 ασθενοφόρα του ΕΚΑΒ, ενώ θα έπρεπε να βγαίνουν 100, και το βράδυ βγαίνουν 20 με 30, ενώ θα έπρεπε να βγαίνουν τουλάχιστον 50. Υποστελέχωση, δηλαδή, εμφανίζεται και στην πρωτεύουσα.
Παρά τη θετική πρωτοβουλία, ο δήμαρχος σημειώνει ότι η νομοθεσία για τις διακομιδές τον αφήνει ακάλυπτο: αν συνδράμουν σε ένα σοβαρό περιστατικό, γιατί π.χ. καθυστερεί πολύ το ΕΚΑΒ, και, ο μη γένοιτο, συμβεί κάτι κατά τη διάρκεια της διακομιδής, θα βρεθούν νομικά εκτεθειμένοι στην προσπάθειά τους να βοηθήσουν. Το δημοτικό ασθενοφόρο δεν νομιμοποιείται να μεταφέρει τραυματισμένο από τροχαίο, ένα εγκεφαλικό επεισόδιο κ.τ.λ.
Δεν είμαστε παιδιά για όλες τις δουλειές, λένε οι στρατιωτικοί
Για τον πρόεδρο εργαζομένων του ΕΚΑΒ, Γιώργο Μαθιόπουλο, το προσωπικό του ΕΚΑΒ έχει αυξηθεί από την περίοδο του covid.
Στον οργανισμό εργάζονται 900 άτομα περισσότερα σε σχέση με την περίοδο του κορωνοϊού, σημειώνει ο κ. Μαθιόπουλος.
Έτσι, σήμερα οι εργαζόμενοι στο ΕΚΑΒ πανελλαδικά είναι περίπου 5.000.
Όπως όμως σχολιάζει ο κ. Μαθιόπουλος, αν θέλαμε να έχουμε στελεχωμένο ΕΚΑΒ σε όλα τα μέρη της Ελλάδας, με τον τρόπο που προβλέπεται να λειτουργεί ένα ασθενοφόρο του οργανισμού, δηλαδή με 2 διασώστες σε κάθε όχημα κ.τ.λ., θα απαιτούνταν χιλιάδες προσλήψεις.
Την ίδια στιγμή, οι χαμηλοί μισθοί και η έλλειψη κινήτρων για να εργαστούν οι διασώστες στην ελληνική περιφέρεια οδηγούν στο να πιάνουν τελικά την καυτή πατάτα οι στρατιωτικοί, σε διακομιδές που τελικά θυμίζουν περισσότερο επικίνδυνες αποστολές.
Στα τέλη Αυγούστου, η Πανελλαδική Ομοσπονδία Ενώσεων Στρατιωτικών (ΠΟΕΣ) εξέδωσε ανακοίνωση στην οποία, μεταξύ άλλων, κατήγγειλε τη συνεχιζόμενη χρήση των στρατιωτικών στα ασθενοφόρα. Οι ίδιοι ανέφεραν πως έχουν γίνει παιδιά για όλες τις δουλειές, καθώς η κυβέρνηση μετατρέπει με συνεχείς νόμους τους στρατιωτικούς σε εργαζόμενους γενικών καθηκόντων, χρησιμοποιώντας τους τόσο ως οδηγούς ασθενοφόρων όσο και, όπως λένε, σαν κάτι-σαν-πυροσβέστες.
Όπως ανέφεραν ακόμη στην ανακοίνωση, η απασχόλησή τους στο ΕΚΑΒ γίνεται σκόπιμα, ώστε το κράτος να μην προχωρά σε μόνιμες προσλήψεις εξειδικευμένου προσωπικού.
Σημειώνεται ότι πρόσφατα οι στρατιωτικοί κλήθηκαν να διαχειρίζονται και άλλη μια καυτή πατάτα, αυτή τη φορά του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων: τον αφθώδη πυρετό στη Λέσβο.
Πίσω στη λύση του προβλήματος, όπως υπογραμμίζει ο κ. Μαθιόπουλος, πρέπει να αλλάξει όλος ο μηχανισμός αντιμετώπισης έκτακτων περιστατικών. Να γίνει πιο ευέλικτος, οι προσλήψεις να είναι πιο εύκολες και πιο συχνές, να δοθούν κίνητρα για να εργαστούν διασώστες στην περιφέρεια, καθώς και εξασφάλιση στέγης και ικανοποιητικές αποδοχές. «Διασώστες on call/σε εφημερία θα μπορούσε να είναι μια λύση για την περιφέρεια. Πρέπει να αλλάξει όλη η φιλοσοφία σε αυτό το ζήτημα».
Πηγή: in.gr
