Η γυναικοκτονία στη Νέα Σμύρνη ήταν η 9η από την έναρξη του έτους και η 21η από το 2025. Μια είδηση που, όπως αναφέρει το κείμενο, έχουμε μάθει να περιμένουμε.
Δεν πιστεύουμε πως θα έπρεπε να ξέρει η κάθε μία μας πώς να σωθεί. Πιστεύουμε πως πρέπει να είμαστε ασφαλείς, όμως μέχρι να γίνει αυτό χρειάζεται να ξέρουμε πώς να αποδράσουμε με όσο το δυνατόν περισσότερη ασφάλεια.
Γι’ αυτό παρουσιάζονται βασικά σημεία ενός Οδηγού Απόδρασης, που βασίζεται σε ρεαλιστικά μοτίβα και έρευνες ειδικά για τις γυναίκες και, όπου υπάρχουν, τα παιδιά τους.
Το 2015 τέσσερις γυναίκες, εξειδικευμένες επιστήμονες στον τομέα της ψυχικής υγείας, της κοινωνικής πολιτικής και της έμφυλης βίας, οι Ευαγγελία Κουβέλη, Κική Πετρουλάκη, Πηνελόπη Σωτηρίου και Αντωνία Τσιριγώτη, έγραψαν τον Οδηγό απόδρασης από μια βίαιη σχέση. Ο Οδηγός εκδόθηκε από το Ευρωπαϊκό Δίκτυο κατά της Βίας, του οποίου οι συγγραφείς είναι ιδρυτικά μέλη.
Το in μίλησε με την κ. Κική Πετρουλάκη, μία από τις συγγραφείς του Οδηγού Απόδρασης, η οποία ανέφερε μεταξύ άλλων: Το panic button δεν λειτουργεί. Πλέον, οι μισές περιπτώσεις που το χρησιμοποιούν είναι άντρες που κάνουν αντιμηνύσεις. Αν ήθελε το κράτος να προλάβει τις γυναικοκτονίες, θα είχε ποινικοποιήσει τη γυναικοκτονία. Πράξεις ενδοοικογενειακής βίας δεν συμπεριλαμβάνονται ως τέτοιες στον ποινικό κώδικα και αντιμετωπίζονται ως πλημμελήματα, αλλά όχι ενδοοικογενειακής βίας. Η εξύβριση ή η απειλή δεν λαμβάνονται υπόψη ως εγκλήματα ενδοοικογενειακής βίας, με αποτέλεσμα να μη διατάζονται από τους εισαγγελείς οι αρμόδιες διαδικασίες. Ο κρατικός μηχανισμός δεν αντιδρά με τον τρόπο που θα έπρεπε και οι δράστες νιώθουν και είναι παντοδύναμοι. Ο νόμος περί συνεπιμέλειας (σ.σ.: ο νόμος 4800/2021, που έχει επικριθεί για τις δυνατότητες που δίνει σε κακοποιητές να επεκτείνουν τον έλεγχό τους πάνω στις πρώην συντρόφους τους μετά τη λύση της σχέσης) ήταν για αυτούς δώρο.
Τι πρέπει να κάνει το κράτος; καταλήγει η κ. Πετρουλάκη: Να ανοίξουν όλες τις υποθέσεις γυναικοκτονιών και παιδοκτονιών και να βρούνε πού έκαναν λάθος.
Παρά τα πολλά προβλήματα που υπάρχουν στους τρόπους με τους οποίους οι αρχές αντιμετωπίζουν τις υποθέσεις έμφυλης βίας, υπάρχουν πρακτικά βήματα που μπορεί να ακολουθήσει μια γυναίκα για να προετοιμαστεί να αποδράσει από μια βίαιη σχέση. Ο Οδηγός μπορεί να βοηθήσει τόσο στην έγκαιρη πληροφόρηση για τις δυνατότητες που παρέχει ο νόμος και οι διάφορες υπηρεσίες όσο και στην κατάστρωση ενός ρεαλιστικού σχεδίου απόδρασης.
Συμβουλεύοντας κάθε γυναίκα που αισθάνεται ότι κινδυνεύει να τον συμβουλευτεί αναλυτικά, παραθέτουμε εδώ ορισμένα πολύ βασικά σημεία:
Καταρχάς, σύμφωνα με τον Οδηγό, η πιο επικίνδυνη περίοδος για μια γυναίκα που κακοποιείται συνήθως είναι από τη στιγμή που εγκαταλείπει τη βίαιη σχέση και μετά, δηλαδή όταν ο δράστης αρχίζει να αντιλαμβάνεται ότι χάνει τον απόλυτο έλεγχο της ζωής της συντρόφου του, τον οποίο είχε μέχρι τότε. Αυτό μπορεί να εξαγριώσει τον δράστη και να τον κάνει να χρησιμοποιήσει κάθε μέσο προκειμένου να την κάνει να ξαναγυρίσει πίσω σε εκείνον.
Εάν νομίζεις ότι κινδυνεύεις, τότε πράγματι κινδυνεύεις!
Αν, λοιπόν, έχετε αποφασίσει να φύγετε από αυτή τη βίαιη σχέση, θα πρέπει να πάρετε τα αναγκαία μέτρα για την προστασία τη δική σας και των παιδιών σας, αν έχετε.
Ορισμένα από αυτά είναι:
Στη φάση της προετοιμασίας:
- Καλέστε την τηλεφωνική γραμμή SOS 15900. H γραμμή λειτουργεί 24 ώρες το 24ωρο και παρέχει δωρεάν και εμπιστευτική καθοδήγηση.
- Συμβουλευτείτε δικηγόρο, αν είναι εφικτό. Αν όχι, ακολουθήστε τις συμβουλές για την εύρεση δωρεάν νομικής υποστήριξης.
- Καταγράψτε σημαντικές πληροφορίες για τα περιστατικά βίας σε περίπτωση που σας χρειαστούν στο μέλλον (στην αστυνομία ή στο δικαστήριο).
- Έχετε ενήμερο άτομο που εμπιστεύεστε και το οποίο, αν είναι δυνατόν, μπορεί να προσφέρει προσωρινή διαμονή.
- Ετοιμάστε μια τσάντα έκτακτης ανάγκης με ρούχα, κλειδιά, χρήματα (αν είναι εφικτό) και ταυτότητα δική σας και -αν υπάρχουν- των παιδιών.
- Κρύψτε τα σημαντικά έγγραφα (ταυτότητες, βιβλιάρια υγείας, φάρμακα, διαβατήρια κλπ) σε ασφαλές μέρος εκτός του σπιτιού, όπως στο σπίτι προσώπου εμπιστοσύνης.
- Φροντίστε να έχετε εύκολη και γρήγορη πρόσβαση σε τηλέφωνο, σε περίπτωση που επείγει να καλέσετε βοήθεια (π.χ. στην αστυνομία).
- Απομνημονεύστε χρήσιμα τηλέφωνα, σε περίπτωση που ο κακοποιητής ελέγχει το κινητό σας.
- Αν έχετε παιδιά, συζητήσετε μαζί τους τρόπους που θα τα κάνουν να είναι πιο ασφαλή και πώς μπορούν να ζητήσουν βοήθεια.
- Αποχωρήστε σε χρονική στιγμή που ο κακοποιητής λείπει και δεν μπορεί να αντιδράσει άμεσα.
Αν κινδυνεύετε άμεσα:
- Καλέστε αμέσως την αστυνομία ή φύγετε από το σπίτι αν μπορείτε όσο το δυνατόν πιο γρήγορα. Μπορείτε να πάτε στην Αστυνομία, στην Εισαγγελία ή σε άλλο ασφαλές μέρος (π.χ. σπίτι συγγενών, φίλων, γειτόνων όπου δεν θα μπορεί να σας βρει ή σε ξενώνα, για τον οποίον θα πληροφορηθείτε από το 15900.)
Θυμηθείτε ότι:
- Η Αστυνομία δεν έχει κανένα δικαίωμα να μην δεχτεί την καταγγελία σας ή να αποφασίσει η ίδια αν αυτό που καταγγέλλετε είναι ή όχι αδίκημα.
- Ο/η αστυνομικός υπηρεσίας οφείλει να καταγράφει στο βιβλίο αδικημάτων-συμβάντων ΟΛΕΣ τις καταγγελίες.
- Οποιοδήποτε Αστυνομικό Τμήμα είναι αρμόδιο να δέχεται καταγγελίες ενδοοικογενειακής βίας.
- Η καταγγελία δεν είναι μήνυση αλλά αφορά σε ένα αδίκημα που διώκεται αυτεπάγγελτα και συνεπώς ο/η εισαγγελέας είναι υποχρεωμένος/η να κινηθεί.
- Η Αστυνομία είναι υποχρεωμένη, αν το ζητήσετε, όχι μόνο να σας ενημερώσει για το ποιος φορέας παρέχει τη στήριξη που χρειάζεστε αλλά και να σας φέρει σε επαφή μαζί του αμέσως.
Η δικαστική διαδικασία
Έχει βελτιωθεί κάπως η ταχύτητα της ποινικής διαδικασίας. Με το άρθρο 15 του Ν. 5172/2025, για να δεχθεί ο Εισαγγελέας τη διαδικασία της ποινικής διαμεσολάβησης, όπου ο κακοποιητής και το θύμα επιθυμούν εξωδικαστική διευθέτηση υπόθεσης ενδοοικογενειακής βίας σε βαθμό πλημμελήματος, ο δράστης υποχρεούται πλέον να καλύψει άμεσα τις πρώτες οικονομικές ανάγκες του θύματος.
Ο Εισαγγελέας μπορεί να απορρίψει τη διαμεσολάβηση με αιτιολογημένη διάταξη, αν κρίνει ότι το θύμα εξακολουθεί να βρίσκεται σε κίνδυνο. Σχεδόν όλα τα πλημμελήματα ενδοοικογενειακής βίας εκδικάζονται πλέον από Μονομελή Εφετεία ή Πλημμελειοδικεία με σκοπό τη σύντμηση του χρόνου μέχρι τη δίκη. Ταυτόχρονα, κατά τη διάρκεια της δίκης ή της ανάκρισης, μπορείτε να απαιτήσετε να ληφθούν ειδικά μέτρα ώστε το θύμα να μην έρχεται σε καμία οπτική ή ακουστική επαφή με τον δράστη.
Πού υπάρχουν δομές φιλοξενίας και τι συμβαίνει με την οικονομική κάλυψη
Στην Ελλάδα υπάρχουν 21 οργανωμένοι Ξενώνες Φιλοξενίας, διάσπαρτοι σε ολόκληρη τη χώρα και σε μυστικές τοποθεσίες. Οι διευθύνσεις είναι αυστηρά απόρρητες, ώστε να διασφαλίζεται η προστασία γυναικών και ανήλικων παιδιών. Λειτουργούν υπό την αιγίδα των Δήμων και του ΕΚΚΑ (Εθνικού Κέντρου Κοινωνικής Αλληλεγγύης). Καλύπτουν την Αττική, τη Θεσσαλονίκη, την Πάτρα, τον Βόλο, την Κρήτη και λοιπές περιοχές της χώρας.
Αν χρειάζεστε φιλοξενία, καλέστε τη γραμμή SOS 15900 ή ένα τοπικό Συμβουλευτικό Κέντρο της Γενικής Γραμματείας Ισότητας. Οι ειδικοί θα αναλάβουν την ασφαλή παραπομπή και τη μεταφορά σας. Σε επείγουσα ανάγκη, η Αστυνομία (100) μπορεί να σας οδηγήσει σε ασφαλές μέρος μέχρι να βρεθεί θέση σε ξενώνα φιλοξενίας.
Η μεταφορά, η περίθαλψη, η νομική και ψυχολογική υποστήριξη, όπως και ο εργασιακός προσανατολισμός, παρέχονται δωρεάν για εσάς και τα παιδιά σας.
Επειδή πολλές από αυτές τις υπηρεσίες δυσλειτουργούν στην πράξη, είναι υποστελεχωμένες ή απαιτούν καθοδήγηση για να τις εντοπίσετε και να πλοηγηθείτε σε αυτές επιτυχώς, είναι χρήσιμο να έχετε υπόψη σας ότι υπάρχουν οργανώσεις που μπορούν να σας βοηθήσουν.
Μία από αυτές είναι το Κέντρο Διοτίμα, που παρέχει δωρεάν ψυχοκοινωνική στήριξη, νομική βοήθεια και δικαστική εκπροσώπηση. Επίσης, βοηθά στη διασύνδεση με τους ξενώνες φιλοξενίας. Μπορείτε να επικοινωνήσετε τηλεφωνικά στο 210 3244380 (Δευτέρα-Παρασκευή) ή να στείλετε email στο [email protected].
Μία άλλη είναι το Ευρωπαϊκό Κέντρο κατά της Βίας, που προαναφέραμε, ενώ στο τέλος του Οδηγού Απόδρασης υπάρχει κατάλογος με οργανώσεις στις οποίες μπορείτε να απευθυνθείτε ανά την Ελλάδα.
Τέλος, υπενθυμίζουμε την πανελλαδική 24ωρη Γραμμή SOS 15900.
*Στην κύρια φωτογραφία: Διαδήλωση για την Παγκόσμια Ημέρα Εξάλειψης της Βίας κατά των Γυναικών στην Αθήνα, 25 Νοεμβρίου 2021.
Πηγή περιεχομένου: in.gr
