Στο επίκεντρο της γερμανικής πολιτικής σκηνής βρίσκεται πλέον η Έλιφ Εράλπ, μετά την εκλογική άνοδο του Die Linke στο Βερολίνο, με την 45χρονη πολιτικό να συνδέεται ήδη σε δημοσιεύματα με τον Ζοχράν Μαμντάνι και την εκλογική του πορεία στη Νέα Υόρκη.
Η κόρη Τούρκων αριστερών πολιτικών προσφύγων έχει οικοδομήσει την πολιτική της παρουσία γύρω από ζητήματα όπως η στεγαστική κρίση, το κόστος ζωής, η μεταναστευτική πολιτική και η καταπολέμηση των διακρίσεων, ενώ σημαντικό μέρος της απήχησης του Die Linke καταγράφεται μεταξύ των νεότερων ψηφοφόρων.
Η ίδια εντάχθηκε στο κόμμα το 2017, την ημέρα που η ακροδεξιά AfD εισήλθε για πρώτη φορά στην Μπούντεσταγκ. Από το 2021 είναι μέλος του Κοινοβουλίου του Βερολίνου και αναπληρώτρια επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας του Die Linke.
Ποια είναι η Έλιφ Εράλπ
Η προσωπική διαδρομή της Εράλπ είναι στενά συνδεδεμένη με τη μετανάστευση και την πολιτική προσφυγιά. Οι γονείς της εγκατέλειψαν την Τουρκία μετά το στρατιωτικό πραξικόπημα του 1980, φοβούμενοι την καταστολή και ενδεχόμενες πολιτικές διώξεις λόγω της δράσης τους ως σοσιαλιστές και συνδικαλιστές.
Η μητέρα της ήταν τότε οκτώ μηνών έγκυος και, ως αποτέλεσμα της φυγής της οικογένειας, η Εράλπ γεννήθηκε στο Μόναχο και όχι στην Κωνσταντινούπολη, όπως αρχικά αναμενόταν. Δύο χρόνια αργότερα και αφού η οικογένεια έλαβε άσυλο, εγκαταστάθηκε στο Ντόρτμουντ, όπου ο πατέρας της εργάστηκε ως γιατρός.
Η μητέρα της χρειάστηκε, αντίθετα, 15 χρόνια μέχρι να αναγνωριστούν στη Γερμανία τα επαγγελματικά της προσόντα ως εκπαιδεύτριας νοσηλευτικής.
Σε ηλικία οκτώ ετών, η Εράλπ μετακόμισε με την οικογένειά της στο Αμβούργο. Εκεί μεγάλωσε και αργότερα σπούδασε νομικά, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Η ίδια έχει συνδέσει την πολιτική της ταυτότητα με αυτές τις εμπειρίες:
«Δεν είναι σύνηθες για κάποια σαν εμένα να γίνεται δήμαρχος. Ως κόρη προσφύγων, αγωνίζομαι ενάντια στην αδικία από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου. Είδα από κοντά πώς αντιμετωπίζονταν με διαφορετικό τρόπο οικογένειες σαν τη δική μας. Γι’ αυτό σπούδασα νομικά: για να υπερασπιστώ την ισότητα για όλους».
Σε συνέντευξή της στο Der Spiegel έχει αναφερθεί και στις ρατσιστικές επιθέσεις του 1993 στο Μέλν και το Ζόλινγκεν, περιγράφοντας τον φόβο που αισθανόταν τότε ως παιδί τουρκικής καταγωγής.
Από τη νομική στο Die Linke
Η επαγγελματική της πορεία την οδήγησε τελικά στο Βερολίνο. Αρχικά πραγματοποίησε πρακτική άσκηση στην Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR), ενώ από το 2010 εργάστηκε ως νομική σύμβουλος του Die Linke στην Μπούντεσταγκ.
Η απόφασή της να γίνει μέλος του κόμματος ήρθε το 2017, με αφορμή την είσοδο της AfD στο ομοσπονδιακό κοινοβούλιο. Τέσσερα χρόνια αργότερα εξελέγη στο Κοινοβούλιο του Βερολίνου, επικεντρώνοντας την πολιτική της δραστηριότητα σε στέγαση, μεταναστευτικό και αντιμετώπιση των διακρίσεων.
Παράλληλα, επιχειρεί να συνδέσει την πολιτική παρουσία της με την καθημερινότητα των κατοίκων της γερμανικής πρωτεύουσας. Είναι μητέρα δύο παιδιών που φοιτούν σε δημόσιο σχολείο και ζει σε νοικιασμένο διαμέρισμα στο Κρόιτσμπεργκ, όπου κατοικεί τα τελευταία 15 χρόνια.
«Μπορεί να φαίνεται κάπως τραχιά περιοχή, αλλά εδώ υπάρχει μια υπέροχη κοινότητα. Άνθρωποι αυθεντικοί που στηρίζουν ο ένας τον άλλον – κι αυτό είναι κάτι που δεν αγοράζεται με χρήματα», λέει η ίδια.
Η άνοδος του Die Linke
Όταν η Εράλπ επιλέχθηκε ως επικεφαλής υποψήφια τον Οκτώβριο του 2025, το Die Linke βρισκόταν, σύμφωνα με τις τότε δημοσκοπήσεις, στην πέμπτη θέση, πίσω από CDU, SPD, Πράσινους και AfD.
Η μετέπειτα άνοδος δεν αποδίδεται αποκλειστικά στο πρόσωπό της. Συνδέεται και με την ανάκαμψη που παρουσίασε συνολικότερα το Die Linke μετά την κρίση που είχε προκαλέσει η αποχώρηση της Σάρα Βάγκενκνεχτ.
Το κόμμα επιχείρησε να ανανεώσει την πολιτική του εικόνα, αποκτώντας περισσότερο αστικό, νεανικό και προοδευτικό προφίλ, ιδιαίτερα στη γερμανική πρωτεύουσα.
Την ίδια στιγμή, προβλήματα της προηγούμενης διοίκησης του Βερολίνου ενίσχυσαν τη δυσαρέσκεια. Η δημόσια εικόνα του συντηρητικού Κάι Βέγκνερ είχε υποστεί σημαντική φθορά, ιδιαίτερα μετά τους χειρισμούς του κατά τη μεγάλη διακοπή ρεύματος του Ιανουαρίου.
Το «Mietendeckel» και η μάχη για τα ενοίκια
Καθοριστική θέση στην εκστρατεία της Εράλπ είχε η στεγαστική κρίση. Η συνεχής άνοδος των ενοικίων στο Βερολίνο έχει καταστήσει το κόστος στέγασης ένα από τα βασικότερα προβλήματα για σημαντικό τμήμα των κατοίκων.
Πάνω σε αυτή την πραγματικότητα η υποψήφια του Die Linke οικοδόμησε μεγάλο μέρος του πολιτικού της μηνύματος, προβάλλοντας ως στόχο ένα Βερολίνο στο οποίο το κόστος ζωής θα παραμένει προσιτό.
Συμβολική θέση στην εκστρατεία της έχει αποκτήσει και το χρυσό μενταγιόν που φορά, στο οποίο αναγράφεται η λέξη «Mietendeckel» – «πλαφόν στα ενοίκια».
Το Die Linke έχει προχωρήσει ακόμη περισσότερο, τασσόμενο υπέρ της μεταβίβασης κατοικιών μεγάλων ιδιοκτητών σε καθεστώς συλλογικής ιδιοκτησίας.
Η σύγκριση με τον Ζοχράν Μαμντάνι
Η περίπτωση της Εράλπ έχει συγκριθεί με εκείνη του Ζοχράν Μαμντάνι, ο οποίος κέρδισε τις δημαρχιακές εκλογές της Νέας Υόρκης τον Νοέμβριο του 2025.
Η ίδια είχε αναφερθεί δημόσια στην επιτυχία του, δηλώνοντας:
«Αν ένας αριστερός υποψήφιος μπορεί να κερδίσει στη Νέα Υόρκη, μπορεί να το κάνει και στο Βερολίνο».
Το βασικό κοινό στοιχείο των δύο εκστρατειών βρίσκεται στην ανάδειξη του κόστους ζωής και της στέγασης σε κεντρικά πολιτικά ζητήματα. Ο Μαμντάνι είχε προτάξει το πάγωμα των ελεγχόμενων ενοικίων, ενώ η Εράλπ τοποθέτησε επίσης το στεγαστικό στον πυρήνα της καμπάνιας της.
Υπάρχουν, ωστόσο, σημαντικές πολιτικές και θεσμικές διαφορές. Ο Μαμντάνι διεκδίκησε τη δημαρχία ως υποψήφιος των Δημοκρατικών, ενώ το Die Linke δρα ως αυτόνομος πολιτικός σχηματισμός, ανταγωνιζόμενο τόσο τους Σοσιαλδημοκράτες όσο και τους Πράσινους.
Ισχυρή απήχηση στους νέους
Ένα ακόμη κοινό χαρακτηριστικό εντοπίζεται στην εκλογική απήχηση στις νεότερες ηλικίες, χωρίς τα ποσοστά στις δύο διαφορετικές εκλογικές αναμετρήσεις να είναι άμεσα συγκρίσιμα.
Στη Νέα Υόρκη, σύμφωνα με το ερευνητικό κέντρο CIRCLE του Πανεπιστημίου Tufts, το 75% των ψηφοφόρων ηλικίας 18 έως 29 ετών υποστήριξε τον Μαμντάνι, με το ποσοστό στις νέες γυναίκες να φτάνει το 82%.
Στο Βερολίνο, σύμφωνα με τη Forschungsgruppe Wahlen, το Die Linke συγκέντρωσε τη στήριξη σχεδόν των μισών ψηφοφόρων κάτω των 30 ετών. Η απήχησή του ήταν μεγαλύτερη στις γυναίκες, φτάνοντας στο 55%, έναντι 40% στους άνδρες.
Τα στοιχεία καταγράφουν, στις συγκεκριμένες αναμετρήσεις, σημαντική παρουσία της Αριστεράς μεταξύ των νεότερων ηλικιακών ομάδων.
Πρώτο το Die Linke, αλλά χωρίς αυτοδυναμία
Σύμφωνα με την εκτίμηση του ZDF στις 21:56, το Die Linke συγκέντρωσε 25,1%, έναντι 19,2% του CDU, υπερδιπλασιάζοντας το 12,2% που είχε λάβει το 2023.
Η πρώτη θέση, ωστόσο, δεν συνεπάγεται αυτοδυναμία. Η προβλεπόμενη κατανομή των εδρών δημιουργεί τη δυνατότητα σχηματισμού κυβέρνησης συνεργασίας Die Linke, Πρασίνων και SPD με 77 έδρες, πάνω από το απαιτούμενο όριο των 66.
Παράλληλα, βάσει των ίδιων εκτιμήσεων, αριθμητικά δυνατός εμφανιζόταν και συνασπισμός CDU, Πρασίνων και SPD με 68 έδρες, ενώ κρίσιμη παράμετρο αποτελούσε το τελικό αποτέλεσμα του BSW, το οποίο κινούνταν στο 4,9%.
Επομένως, η εκλογική πρωτιά της Εράλπ και του Die Linke ανοίγει ένα νέο στάδιο πολιτικών διαπραγματεύσεων, χωρίς να καθορίζει από μόνη της ποιο κυβερνητικό σχήμα θα προκύψει.
Την ίδια ώρα, τα δεδομένα αποτυπώνουν και τα όρια της εκλογικής επιτυχίας. Η Forschungsgruppe Wahlen καταγράφει ότι το 45% των κατοίκων του Βερολίνου δεν θεωρεί κανένα κόμμα κατάλληλο για την επίλυση των προβλημάτων της πόλης, ενώ μόλις το 37% εκτιμά ότι η απαλλοτρίωση μεγάλων εταιρειών διαχείρισης κατοικιών θα μπορούσε να αντιμετωπίσει τα προβλήματα στην αγορά ακινήτων.
Για την Εράλπ, επομένως, το επόμενο πολιτικό στοίχημα μεταφέρεται από την κάλπη στις διαπραγματεύσεις για τον σχηματισμό πλειοψηφίας και στην εφαρμογή των προεκλογικών δεσμεύσεων, με τη στέγαση και το κόστος ζωής να παραμένουν στον πυρήνα της πολιτικής ατζέντας.
