Η άρνηση του Βολοντίμιρ Ζελένσκι να διακόψει τις ουκρανικές επιθέσεις στις ρωσικές εγκαταστάσεις διύλισης φέρεται να έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να προχωρήσει σε συμφωνία με τον Βλαντίμιρ Πούτιν για το ρωσικό ντίζελ, σύμφωνα με δημοσίευμα του Axios που επικαλείται Αμερικανό αξιωματούχο με γνώση των σχετικών διαβουλεύσεων.
Κατά την ίδια πηγή, η Ουάσιγκτον είχε ζητήσει περίπου έξι φορές από το Κίεβο να σταματήσει τα πλήγματα στα ρωσικά διυλιστήρια, χωρίς αποτέλεσμα. Η εξέλιξη αυτή φέρεται να επιβάρυνε τις σχέσεις του Αμερικανού προέδρου με τον Ουκρανό ομόλογό του και οδήγησε την αμερικανική πλευρά σε ενεργειακή συμφωνία με τη Μόσχα, η οποία περιλαμβάνει την αποστολή περισσότερων από 300.000 τόνων ρωσικού ντίζελ και τη χαλάρωση ορισμένων κυρώσεων στις ρωσικές ενεργειακές εξαγωγές.
Η ανακοίνωση της συμφωνίας προκάλεσε την αντίδραση του Ζελένσκι, ο οποίος χαρακτήρισε την απόφαση άδικη και ανέντιμη, υποστηρίζοντας ότι η Ρωσία αποκτά πρόσθετους οικονομικούς πόρους ενώ συνεχίζει τον πόλεμο κατά της Ουκρανίας.
Η δυσαρέσκεια του Λευκού Οίκου για τα ουκρανικά πλήγματα
Σύμφωνα με το Axios, η συνέχιση των επιθέσεων στις ρωσικές ενεργειακές υποδομές έχει προκαλέσει ενόχληση στην αμερικανική κυβέρνηση. Ο αξιωματούχος που μίλησε στο μέσο εκτίμησε ότι ο Ζελένσκι διαβάζει λάθος την κατάσταση, καθώς η τακτική του Κιέβου φέρεται να υπονομεύει τις σχέσεις που είχε καταφέρει να οικοδομήσει με τον Τραμπ τους τελευταίους μήνες.
Τα ουκρανικά πλήγματα έχουν περιορίσει τις δυνατότητες διύλισης της Ρωσίας και έχουν εντείνει τα προβλήματα στην εγχώρια αγορά καυσίμων της χώρας. Η Μόσχα, από την πλευρά της, επέβαλε περιορισμούς στις εξαγωγές ντίζελ, εξέλιξη που επιβάρυνε περαιτέρω τις διεθνείς αγορές ενέργειας, οι οποίες βρίσκονται ήδη υπό πίεση εξαιτίας του πολέμου στο Ιράν.
Η επίδραση αυτών των εξελίξεων στις τιμές των καυσίμων στις ΗΠΑ φέρεται να διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στους υπολογισμούς του Τραμπ. Όπως αναφέρει το Axios, ο Αμερικανός πρόεδρος θεωρούσε ότι τα πλήγματα στις ρωσικές εγκαταστάσεις διύλισης συνέβαλλαν στην αύξηση των τιμών που καλούνται να πληρώσουν οι Αμερικανοί καταναλωτές και ζητούσε από την Ουκρανία να τα σταματήσει, ακόμη και χωρίς αντίστοιχη δέσμευση από τη Ρωσία.
Το Κίεβο επιχείρησε να συνδέσει τη διακοπή των επιθέσεων στις ρωσικές ενεργειακές υποδομές με την παύση των ρωσικών πληγμάτων στις ουκρανικές εγκαταστάσεις ηλεκτροπαραγωγής.
Ειδικότερα, ο Ζελένσκι πρότεινε στον Τραμπ και στους Αμερικανούς απεσταλμένους Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ μια αμοιβαία συμφωνία, βάσει της οποίας η Ουκρανία θα σταματούσε να πλήττει τα ρωσικά διυλιστήρια, εφόσον η Μόσχα διέκοπτε τις επιθέσεις στους ουκρανικούς σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.
Η πρόταση, ωστόσο, δεν έγινε δεκτή από την αμερικανική πλευρά. Σύμφωνα με τον αξιωματούχο που επικαλείται το Axios, ο Τραμπ δεν θεωρούσε ότι οι δύο κατηγορίες επιθέσεων ήταν ισοδύναμες και επέμενε στην άνευ όρων διακοπή των ουκρανικών πληγμάτων.
Η διαφωνία αποτυπώνει τη διαφορετική προσέγγιση Ουάσιγκτον και Κιέβου ως προς τη χρήση των ενεργειακών υποδομών στον πόλεμο. Για την ουκρανική πλευρά, η παύση των επιθέσεων δεν μπορεί να είναι μονομερής όσο η Ρωσία εξακολουθεί να πλήττει κρίσιμες υποδομές της χώρας. Για την κυβέρνηση Τραμπ, αντιθέτως, η αποκλιμάκωση των επιπτώσεων στις διεθνείς αγορές καυσίμων φαίνεται να αποτελεί αυτοτελή προτεραιότητα.
Η αντιπαράθεση ήρθε στο προσκήνιο κατά τις συνομιλίες που πραγματοποιήθηκαν την Παρασκευή στο Μαϊάμι και διήρκεσαν περίπου οκτώ ώρες. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι Γουίτκοφ και Κούσνερ ενημέρωσαν την ουκρανική αντιπροσωπεία ότι ο Τραμπ επρόκειτο να επικοινωνήσει με τον Πούτιν και ότι εξέταζε την άρση κυρώσεων που συνδέονται με τις ρωσικές εξαγωγές ντίζελ.
Οι Αμερικανοί απεσταλμένοι φέρονται να συνέδεσαν την απόφαση με την άρνηση του Κιέβου να ανταποκριθεί στις επανειλημμένες εκκλήσεις για τερματισμό των επιθέσεων στα διυλιστήρια.
Ουκρανός αξιωματούχος υποστήριξε, μάλιστα, ότι κατά τη διάρκεια των διαβουλεύσεων διατυπώθηκε το ενδεχόμενο διακοπής της αμερικανικής παροχής πληροφοριών προς την Ουκρανία, εάν οι επιθέσεις συνεχίζονταν. Η αμερικανική πλευρά αρνείται ότι απείλησε με ένα τέτοιο μέτρο.
Κατά την εκδοχή του Αμερικανού αξιωματούχου, οι Γουίτκοφ και Κούσνερ υπενθύμισαν στην ουκρανική αντιπροσωπεία ότι οι ΗΠΑ παρέχουν στο Κίεβο όπλα και πληροφορίες, υποστηρίζοντας ότι η συνεργασία αυτή δεν θα πρέπει να συνοδεύεται από ενέργειες που επιβαρύνουν οικονομικά τους Αμερικανούς πολίτες.
Προκαλούν πόνο στη Ρωσία, αλλά προκαλούν πόνο και στις ΗΠΑ, φέρεται να ήταν το επιχείρημα που προβλήθηκε για τα ουκρανικά πλήγματα στις ρωσικές εγκαταστάσεις διύλισης.
Η διαφωνία για το ντίζελ εκδηλώθηκε ενώ βρίσκονταν σε εξέλιξη επαφές μεταξύ Αμερικανών, Ουκρανών και Ευρωπαίων αξιωματούχων για τη διαμόρφωση ενός πλαισίου που θα μπορούσε να οδηγήσει στον τερματισμό του πολέμου.
Στις συζητήσεις του Μαϊάμι περιλαμβάνονταν οι εγγυήσεις ασφαλείας που θα μπορούσαν να προσφέρουν στην Ουκρανία οι ΗΠΑ, οι ευρωπαϊκές χώρες και το ΝΑΤΟ, καθώς και νέες προσεγγίσεις για την επίλυση των εδαφικών διαφορών.
Παράλληλα, εξετάστηκε ένα ευρύτερο σχέδιο για τη μεταπολεμική πορεία της χώρας, με επίκεντρο τη χρηματοδότηση της ανοικοδόμησης, την ανασυγκρότηση των ουκρανικών Ενόπλων Δυνάμεων και την αντιμετώπιση των δημοσιονομικών ελλειμμάτων που έχουν προκύψει από τη σύγκρουση.
Στην ατζέντα βρέθηκαν επίσης η ευρωπαϊκή προοπτική της Ουκρανίας, η μελλοντική σχέση της με το ΝΑΤΟ και η πιθανότητα διαμόρφωσης ενός νέου πλαισίου ασφάλειας μεταξύ Ευρώπης και Ρωσίας.
Στο ίδιο πλαίσιο, οι Γουίτκοφ και Κούσνερ παρουσίασαν πιθανές ενεργειακές συμφωνίες με τη Μόσχα. Η αμερικανική κυβέρνηση φέρεται να εκτιμά ότι τέτοιου είδους διευθετήσεις θα μπορούσαν να συμβάλουν στη μείωση των διεθνών τιμών ενέργειας, λειτουργώντας ταυτόχρονα ως κίνητρο για ρωσικές παραχωρήσεις στις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις.
Παρά την ενεργειακή συμφωνία, δεν υπήρξε αντίστοιχη πρόοδος ως προς την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων για τον τερματισμό του πολέμου. Κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής επικοινωνίας περίπου 90 λεπτών με τον Τραμπ, ο Πούτιν δεν δεσμεύθηκε για συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα επιστροφής στο τραπέζι των συνομιλιών.
Ο σύμβουλος του Ρώσου προέδρου για θέματα εξωτερικής πολιτικής, Γιούρι Ουσακόφ, υποστήριξε ότι οι πρόσφατες ουκρανικές επιθέσεις στη Μόσχα και σε άλλες ρωσικές πόλεις, κατά τη διάρκεια των ρωσικών κοινοβουλευτικών εκλογών, υπονόμευσαν τη δυνατότητα άμεσης επανέναρξης της διαπραγματευτικής διαδικασίας.
Όπως μετέφερε ο Ουσακόφ, ο Πούτιν ανέφερε ότι η Μόσχα θα σκεφτεί πότε μπορούν να επαναληφθούν οι διαπραγματεύσεις, χωρίς να προσδιορίσει συγκεκριμένη ημερομηνία.
Την ίδια ώρα, οι Γουίτκοφ και Κούσνερ εξετάζουν, σύμφωνα με το Axios, το ενδεχόμενο να επισκεφθούν την επόμενη εβδομάδα τόσο τη Μόσχα όσο και το Κίεβο, προκειμένου να συνεχίσουν τις επαφές για το αμερικανικό σχέδιο.
Η συμφωνία για το ρωσικό ντίζελ προσθέτει, έτσι, έναν ακόμη παράγοντα τριβής στις ήδη περίπλοκες διαπραγματεύσεις. Το Κίεβο εκτιμά ότι η χαλάρωση των κυρώσεων ενισχύει τα οικονομικά περιθώρια της Μόσχας, ενώ η Ουάσιγκτον επιχειρεί να συνδυάσει τη συγκράτηση των τιμών των καυσίμων με την αξιοποίηση των ενεργειακών συναλλαγών ως εργαλείου πίεσης προς τη Ρωσία.
