Έχουν περάσει περισσότερα από 25 χρόνια από την τελευταία φορά που η ηπειρωτική Ευρώπη παρακολούθησε ολική έκλειψη Ηλίου. Ήταν Αύγουστος του 1999, όταν η Σελήνη κάλυψε τον Ήλιο και ο ουρανός σκοτείνιασε για λίγο σε περιοχές της Ευρώπης. Είκοσι επτά χρόνια μετά, μια ολική έκλειψη Ηλίου επιστρέφει στην Ευρώπη με τη μεσογειακή γειτονιά μας, την Ισπανία, να μπαίνει στο επίκεντρό της.
Η έκλειψη θα ξεκινήσει το ταξίδι της στη βόρεια Ρωσία, θα διασχίσει τον Αρκτικό Ωκεανό και την ανατολική Γροιλανδία, θα είναι στο μέγιστό της ανοιχτά της Ισλανδίας και τελικά θα φτάσει στη βόρεια Ισπανία λίγο πριν από τη δύση του Ήλιου. Ισπανικές πόλεις θα δουν τη Σελήνη να καλύπτει πλήρως τον Ήλιο για ένα λεπτό και 50 δευτερόλεπτα. Στη βόρεια Αμερική, τη δυτική Αφρική και άλλα σημεία της Ευρώπης θα είναι ορατή ως μερική έκλειψη.
Αυτή είναι η πρώτη ολική έκλειψη στην Ισπανία από το 1905 και η πρώτη στην Ισλανδία από το 1954. Η επόμενη ευκαιρία για την Ευρώπη να βιώσει παρόμοιο γεγονός θα είναι πολύ σύντομα, στις 2 Αυγούστου 2027 και το μονοπάτι της ολικότητας περιλαμβάνει τμήματα της νότιας Ισπανίας, του Μαρόκου, της Αλγερίας, της Τυνισίας, της Λιβύης, της Αιγύπτου και της Σαουδικής Αραβίας.
Όπως εξηγεί η Φιόρη Μεταλληνού, αστροφυσικός στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, η ολική έκλειψη στη Μεσόγειο προσφέρει στους επιστήμονες της νότιας Ευρώπης περισσότερες ευκαιρίες για τη μελέτη της κορώνας του Ήλιου και την εξαγωγή συμπερασμάτων για την εξέλιξη και τις διαδικασίες που συντελούνται εκεί.
Επαγγελματίες και ερασιτέχνες αστρονόμοι από την Ελλάδα, όπως μέλη του Ομίλου Φίλων Αστρονομίας, έχουν αρχίσει ήδη να οργανώνουν τα ταξίδια τους στην Ισπανία, για να παρατηρήσουν το φαινόμενο.
Στις 17 Φεβρουαρίου 2026 θα συμβεί άλλη μία έκλειψη Ηλίου, δακτυλιοειδής αυτή τη φορά, κατά τη διάρκεια της οποίας η Σελήνη περνά μπροστά από τον Ήλιο αλλά δεν τον καλύπτει πλήρως. Αυτή η έκλειψη θα είναι ορατή μόνο στην Ανταρκτική και η μερική έκλειψη θα φανεί από τη νότια Αφρική και νότια σημεία της Αργεντινής και της Χιλής.
Μπορεί η κορύφωση της δραστηριότητας του Ήλιου να ολοκληρώθηκε το 2025, ωστόσο η ηλιακή δραστηριότητα είναι μεγάλη και το 2026, και αναμένονται πιο εντυπωσιακό Σέλας, κυρίως στις Βόρειες χώρες.
Μια λιγότερο γνωστή πληροφορία είναι ότι μια ηλιακή έκλειψη συμβαίνει πάντα περίπου δύο εβδομάδες πριν ή έπειτα από μια σεληνιακή έκλειψη. Έτσι, και τις δύο ηλιακές εκλείψεις του 2026 θα ακολουθήσουν και σεληνιακές εκλείψεις.
Το πρωί της 3ης Μαρτίου 2026 μια ολική έκλειψη Σελήνης θα δώσει στη Σελήνη απόκοσμες πορτοκαλί αποχρώσεις, γνωστή ως ματωμένη Σελήνη. Η ολική έκλειψη Σελήνης θα είναι ορατή σε μεγάλο μέρος της Βόρειας και Νότιας Αμερικής, στον Ειρηνικό και σε μεγάλα τμήματα της Ασίας και της Ωκεανίας.
Μερική έκλειψη Σελήνης θα συμβεί από τις 27 στις 28 Αυγούστου, η οποία θα είναι καλύτερα ορατή από μέρη της Αφρικής, της Ευρώπης (και από την Ελλάδα) και της Ασίας. Στην Αθήνα θα είναι ορατή στις 6.50 το πρωί της 28ης Αυγούστου 2026.
Το 2026 μας επιφυλάσσει επίσης τρεις υπερπανσελήνους: στην έναρξη της νέας χρονιάς (3 Ιανουαρίου), στις 24 Νοεμβρίου και στις 23 Δεκεμβρίου 2026.
Τον Μάιο του 2026 θα υπάρξει και Μπλε φεγγάρι, δηλαδή δεύτερη πανσέληνος μέσα στον ίδιο μήνα (1 και 31 Μαΐου).
Οι βροχές διαττόντων αστέρων εντυπωσιάζουν κάθε χρόνο τους παρατηρητές, ωστόσο φέτος στις 12 και 13 Αυγούστου θα υπάρξει κορύφωση της βροχής των Περσείδων με πολύ καλές συνθήκες.
