Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε χθες, Πέμπτη, ότι εξασφάλισε για τις ΗΠΑ πλήρη και μόνιμη πρόσβαση στη Γροιλανδία σε συμφωνία που κατέληξε με το ΝΑΤΟ. Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, εκτίμησε ότι οι σύμμαχοι θα πρέπει να ενισχύσουν τη δέσμευσή τους στην ασφάλεια της Αρκτικής προκειμένου να αντιταχθούν στις απειλές από τη Ρωσία και την Κίνα.
Μετά την είδηση για την επίτευξη ενός πλαισίου συμφωνίας για τη Γροιλανδία, ο Τραμπ απέσυρε την απειλή του να επιβάλει επιπλέον δασμούς εναντίον ευρωπαϊκών χωρών και απέκλεισε το ενδεχόμενο οι ΗΠΑ να καταλάβουν το νησί της Αρκτικής με τη βία, αποκλιμακώνοντας την ένταση στις διατλαντικές σχέσεις.
Οι λεπτομέρειες του πλαισίου συμφωνίας παραμένουν ασαφείς και η Δανία επέμεινε ότι η κυριαρχία της επί της Γροιλανδίας δεν τίθεται προς συζήτηση. Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής εξωτερικής πολιτικής, Κάγια Κάλας, εκτίμησε χθες ότι οι σχέσεις της ΕΕ με τις ΗΠΑ υπέστησαν πλήγμα την προηγούμενη εβδομάδα, καθώς οι ηγέτες του μπλοκ συμμετείχαν σε έκτακτη σύνοδο κορυφής.
Από την πλευρά του, ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας, Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν, χαιρέτισε τις δηλώσεις Τραμπ, αλλά πρόσθεσε ότι παραμένει στο σκοτάδι αναφορικά με πολλές πλευρές του πλαισίου συμφωνίας. «Δεν γνωρίζω τι περιλαμβάνει η πρόταση, ή η συμφωνία, σχετικά με τη χώρα μου», δήλωσε στους δημοσιογράφους από την πρωτεύουσα Νουούκ.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους που τον συνόδευαν κατά την επιστροφή του από το Νταβός της Ελβετίας, ο Τραμπ είπε ότι γίνονται διαπραγματεύσεις για μια νέα συμφωνία που θα είναι «πολύ πιο γενναιόδωρη για τις ΗΠΑ». Ο Αμερικανός πρόεδρος απέφυγε να απαντήσει σε ερωτήσεις για την κυριαρχία της Γροιλανδίας, αλλά υποστήριξε ότι «θα μπορούμε να κάνουμε ακριβώς αυτό που θέλουμε».
Ωστόσο, η Δανή πρωθυπουργός Μέτε Φρέντερικσεν τόνισε ότι δεν έχουν γίνει διαπραγματεύσεις με το ΝΑΤΟ αναφορικά με την κυριαρχία της Γροιλανδίας. «Παραμένει μια δύσκολη και σοβαρή κατάσταση, αλλά παράλληλα έχει σημειωθεί πρόοδος με την έννοια ότι τώρα έχουμε τα πράγματα εκεί που πρέπει να είναι», εξήγησε.
Η φιλοδοξία του Τραμπ να αποσπάσει την κυριαρχία της Γροιλανδίας από τη Δανία, σύμμαχο στο ΝΑΤΟ, απειλεί να διαλύσει τη συμμαχία που διασφαλίζει την ασφάλεια της Δύσης. Η Δανία απαιτεί μόνιμη παρουσία του ΝΑΤΟ στην περιοχή της Αρκτικής, περιλαμβανομένης της περιοχής γύρω από τη Γροιλανδία.
Η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Ρομπέρτα Μέτσολα δήλωσε ότι η ΕΕ πιθανόν να επαναλάβει τις εργασίες για μια εμπορική συμφωνία με τις ΗΠΑ, αφού ο Τραμπ υπαναχώρησε από την απειλή του να επιβάλει νέους δασμούς. Ωστόσο, οι ηγέτες της ΕΕ θα επανεξετάσουν τις σχέσεις με τις ΗΠΑ καθώς το επεισόδιο με τη Γροιλανδία έχει κλονίσει σοβαρά την εμπιστοσύνη στους διατλαντικούς δεσμούς.
Στο μεταξύ, οι κάτοικοι του Νουούκ είναι επίσης επιφυλακτικοί. «Είναι όλα πολύ συγκεχυμένα», δήλωσε ο συνταξιούχος Γέσπερ Μούλερ.
