Αποστολή: Μαρία Κουζινοπούλου
Στο Καγιάνι, στην κεντρική Φινλανδία, περίπου εξακόσια χιλιόμετρα βόρεια του Ελσίνκι, μια παλιά χαρτοβιομηχανία έχει μεταμορφωθεί σε ένα από τα πρώτα εργοστάσια τεχνητής νοημοσύνης που λειτουργούν ήδη στην Ευρώπη, το φινλανδικό LUMI AI Factory.
Η «καρδιά» του LUMI αποτελεί ο ομώνυμος υπερυπολογιστής, ο οποίος είναι ο ένατος ταχύτερος στον κόσμο σύμφωνα με την πρόσφατη έκδοση της λίστας Top500. Εγκαινιάστηκε το 2022, δύο χρόνια μετά την ολοκλήρωση του data center που τον πλαισιώνει. Στον ίδιο χώρο στο Καγιάνι, αναμένεται να προστεθούν και πιο σύγχρονες εγκαταστάσεις: ο υπερυπολογιστής επόμενης γενιάς LUMI-AI και ένα νέο data center, με τις σχετικές διαδικασίες προμήθειας να είναι ήδη σε εξέλιξη.
Το LUMI AI Factory ήταν ένα από τα πρώτα επτά που ανακοινώθηκαν από την Ευρωπαϊκή Ένωση, με τα υπόλοιπα να εντοπίζονται σε χώρες όπως η Ελλάδα, η Γερμανία, η Ιταλία και η Σουηδία. Στην κοινοπραξία του LUMI AI Factory συμμετέχουν δέκα χώρες, συμπεριλαμβανομένων της Τσεχίας, της Δανίας και της Πολωνίας.
Τα AI Factories είναι οικοσυστήματα γύρω από υπερυπολογιστές που προσφέρουν καινοτόμες υπηρεσίες μέσω τεχνητής νοημοσύνης σε startups και ερευνητές. Από τον Απρίλιο του 2025, το LUMI AI Factory παρέχει 13 υπηρεσίες δωρεάν για startups, μικρομεσαίες επιχειρήσεις και ακαδημαϊκούς ερευνητές, με περισσότερες υπηρεσίες να προγραμματίζονται σύντομα.
Εν μέσω διεθνούς αντιπαράθεσης για τη βιωσιμότητα των data centers, οι υπεύθυνοι του CSC τονίζουν ότι το data center στο Καγιάνι τροφοδοτείται εξ ολοκλήρου από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Σημαντικό στοίχημα για τους υπεύθυνους είναι η διασύνδεση του εργοστασίου με επιχειρήσεις και ερευνητικά κέντρα. Μια πρόσφατη έρευνα έδειξε ότι οι περισσότερες επιχειρήσεις στη Φινλανδία χρησιμοποιούν ενεργά τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης, ωστόσο μόλις το 53,8% έχει στραφεί στους υπολογιστές υψηλής απόδοσης.
Το LUMI AI Factory προγραμματίζει να γεφυρώσει αυτό το κενό προσφέροντας στρατηγική υποστήριξη και πρόσβαση σε ευκαιρίες χρηματοδότησης, εστιάζοντας επίσης στην ενημέρωση των επιχειρήσεων για τις διαθέσιμες υπηρεσίες του.
Το LUMI AI Factory συνεργάζεται ήδη με άλλα AI Factories στην Ευρώπη, εστιάζοντας στην ανταλλαγή τεχνογνωσίας. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά ο Έλληνας υφυπουργός Ανάπτυξης, η ισχύς βρίσκεται στη συνεργασία.
*Το ελληνικό PHAROS AI Factory θα υλοποιηθεί από εθνική κοινοπραξία με επικεφαλής το Εθνικό Δίκτυο Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας (GRNET).
