Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ αποφάνθηκε χθες Παρασκευή ότι ένα σημαντικό μέρος των δασμών που είχε επιβάλει ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ μετά την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο ήταν παράνομοι, καταρρίπτοντας έναν βασικό πυλώνα του οικονομικού του προγράμματος. Η ετυμηγορία του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ ουσιαστικά ακυρώνει τους λεγόμενους ανταποδοτικούς δασμούς, οι οποίοι είχαν επιβληθεί σε σχεδόν όλα τα προϊόντα που εισάγονται στις ΗΠΑ.
Ακολούθως, ο πρόεδρος των ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι υπέγραψε διάταγμα με το οποίο επιβάλλει νέο παγκόσμιο δασμό 10%, ο οποίος θα τεθεί σε ισχύ στις 24 Φεβρουαρίου για περίοδο 150 ημερών.
Σύμφωνα με τον επικεφαλής οικονομολόγο της EY-Parthenon Γκρέγκορι Ντάκο, η άμεση συνέπεια θα είναι η μείωση του μέσου συντελεστή που εφαρμόζεται στα εισαγόμενα προϊόντα, ο οποίος αναμένεται να υποχωρήσει από 16,8% σε περίπου 9,5%. Μια άλλη συνέπεια είναι ότι οι εταιρείες που κατέβαλαν αυτούς τους δασμούς μπορούν να αξιώσουν αποζημίωση.
Αν και παραμένει δύσκολο να προσδιοριστεί το ακριβές ποσό, οικονομολόγοι εκτιμούν πως τα έσοδα που θα προκύψουν από αυτούς τους ανταποδοτικούς δασμούς θα κυμανθούν μεταξύ 130 και 140 δισεκατομμυρίων δολαρίων το 2025.
Ο Δημοκρατικός κυβερνήτης του Ιλινόι έχει ήδη ζητήσει επιστροφή 1.700 δολαρίων ανά νοικοκυριό, βασισμένος σε εκτιμήσεις του πανεπιστημίου Γέιλ. Ο Δημοκρατικός κυβερνήτης της Καλιφόρνιας τόνισε πως θεωρεί ότι η κυβέρνηση θα πρέπει να αποζημιώσει τους καταναλωτές.
Πέρα από τις άμεσες συνέπειες, η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ ενδέχεται να επηρεάσει την ικανότητα της αμερικανικής κυβέρνησης να συνάψει εμπορικές συμφωνίες με τους εταίρους της – η βούληση των οποίων να μειώσουν το ύψος των δασμών έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην έναρξη των διαπραγματεύσεων.
Ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ παραδέχτηκε πρόσφατα ότι μια δυσμενής απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου θα μπορούσε να στερήσει από την κυβέρνηση την ευελιξία που προσφέρει η χρήση των δασμών ως διαπραγματευτικού μοχλού.
Το διάταγμα που υπέγραψε ο Ντόναλντ Τραμπ βασίζεται σε έναν εμπορικό νόμο του 1974, που επιτρέπει στον πρόεδρο να εξισορροπήσει τις συναλλαγές μεταξύ των ΗΠΑ και των εταίρων τους όταν διαπιστώνεται σημαντική ανισορροπία στο ισοζύγιο πληρωμών. Ωστόσο, υπάρχει το μειονέκτημα ότι ο νόμος αυτός παρέχει αυτήν τη δυνατότητα στον πρόεδρο των ΗΠΑ για διάστημα έως 150 ημερών, έπειτα από το οποίο η κυβέρνηση θα πρέπει να εξασφαλίσει έγκριση από το Κογκρέσο.
Η πιο προφανής λύση για την κυβέρνηση θα ήταν να καταθέσει προς ψήφιση στο Κογκρέσο νομοσχέδιο που θα της έδινε τη δυνατότητα για επαναφορά των δασμών. Κάτι τέτοιο, όμως, θα μπορούσε να αποδειχθεί χρονοβόρο και δύσκολο, ιδίως με τις ενδιάμεσες εκλογές να πλησιάζουν και ορισμένους Ρεπουμπλικάνους να εκφράζουν επιφυλάξεις σχετικά με την εκτεταμένη χρήση δασμών από τον πρόεδρο Τραμπ.
