Από σήμερα, 12 Ιουνίου, το νέο Σύμφωνο για το Άσυλο και τη Μετανάστευση τίθεται σε πλήρη εφαρμογή σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση, αναδιαμορφώνοντας τη διαχείριση της μετανάστευσης και του ασύλου. Στην Ελλάδα, η Ολομέλεια της Βουλής ενέκρινε το νομοθετικό πλαίσιο για την ενσωμάτωσή του στις 9 Ιουνίου, σηματοδοτώντας την προσαρμογή της χώρας στις νέες διαδικασίες ελέγχου των συνόρων και εξέτασης αιτημάτων ασύλου.
Η ελληνική νομοθεσία στηρίζεται σε τέσσερις βασικούς άξονες: την εφαρμογή υποχρεωτικών διαδικασιών προελέγχου (screening) στα εξωτερικά σύνορα, την επιτάχυνση της εξέτασης αιτημάτων ασύλου με αυστηρότερα χρονοδιαγράμματα, την ενίσχυση του πλαισίου επιστροφών και τη συνολική προσαρμογή στο νέο ευρωπαϊκό μοντέλο διαχείρισης της μετανάστευσης. Η προστασία των συνόρων και η συνεργασία με ευρωπαϊκούς οργανισμούς είναι στο επίκεντρο αυτών των αλλαγών.
Σημαντική πτυχή του νέου πλαισίου είναι η δημιουργία των «return hubs», κέντρων επιστροφής σε τρίτες χώρες για άτομα των οποίων οι αιτήσεις ασύλου έχουν απορριφθεί. Η Ελλάδα συμμετέχει σε κοινή πρωτοβουλία με άλλες χώρες, όπως η Γερμανία και η Δανία, για την προώθηση αυτού του σχεδίου, ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη επαφές με τρίτες χώρες για συμφωνίες.
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, έχει σημειωθεί πρόοδος στην εφαρμογή του Συμφώνου, με τους βασικούς πυλώνες του νέου συστήματος να τίθενται σε λειτουργία. Ωστόσο, απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες για την ολοκλήρωση όλων των απαραίτητων στοιχείων πριν από την πλήρη επιχειρησιακή εφαρμογή. Η αποτελεσματική λειτουργία του μηχανισμού αλληλεγγύης είναι κρίσιμη για την επιτυχία του νέου συστήματος.
